Inflacja we wrześniu 2026 roku wyniosła 4,1% r/r – to o 0,1 p. proc. więcej niż wskazywał wstępny szacunek GUS. Ogólne dane nie oddają jednak w pełni głębokości problemów, z jakimi mierzy się polski sektor rolno-spożywczy. Krajowi producenci rolni oraz przetwórcy znaleźli się w coraz bardziej dokuczliwych „nożycach cenowych”. Rzeczywistość gospodarcza jest wyjątkowo trudna: z jednej strony gwałtownie rosną koszty operacyjne, paliwowe i logistyczne, z drugiej – spadek cen detalicznych żywności w skali roku uniemożliwia odbudowę marż oraz przekłada się na presję na ceny skupu surowców rolniczych.
Czytaj również:
Inflacja we wrześniu najwyżej od 17 miesięcy!
Ostateczny odczyt Głównego Urzędu Statystycznego przyniósł korektę w górę w stosunku do szybkiego szacunku (4,0%) – inflacja we wrześniu w ujęciu rocznym ukształtowała się na poziomie 4,1% (wskaźnik 104,1) oraz 0,7% w relacji do sierpnia (wskaźnik 100,7).
Jest to najwyższy wynik od 17 miesięcy (od kwietnia 2025 r., kiedy wynosiła 4,3% r/r). Wrześniowy skok przerywa trwający od wielu miesięcy okres relatywnej stabilizacji cen i wyraźnie wykracza poza górną granicę odchyleń od celu inflacyjnego NBP (2,5% +/- 1 p. proc.).
Analiza poszczególnych składowych koszyka ujawnia wyraźną asymetrię: przy obniżających się cenach żywności w skali roku (-0,4% r/r), drastycznie wzrosły koszty infrastrukturalne i operacyjne:
- Paliwa i transport: Ceny w kategorii transport wzrosły o 17,9% r/r oraz o 4,7% m/m. Sama podkategoria paliw i smarów do prywatnych środków transportu podbiła ogólny wskaźnik inflacji o +0,57 p. proc. m/m. Skokowy wzrost cen paliw bezpośrednio uderza w gospodarstwa rolne będące w szczycie jesiennych prac polowych (zbiory kukurydzy i buraków cukrowych, intensywne zabiegi i siewy ozimin) oraz podnosi koszty transportu w całym łańcuchu dostaw.
- Użytkowanie mieszkania i energia: Wzrost o 5,1% r/r oraz 0,8% m/m (wpływ +0,16 p. proc. do wskaźnika miesięcznego). Wyższe opłaty za energię elektryczną, gaz i paliwa stałe obciążają zakłady przetwórcze, chłodnie oraz elewatory zbożowe.
- Drogi kapitał i zacieśnienie polityki: Wyraźne oddalenie się inflacji od celu NBP do poziomu 4,1% przekreśla scenariusze rychłych obniżek stóp procentowych. Utrzymanie stóp na dotychczasowym poziomie przekłada się na wysokie koszty obsługi kredytów obrotowych i inwestycyjnych w rolnictwie.
Ceny żywności na półkach sklepowych (GUS wrzesień 2026 r.)
W przeciwieństwie do rosnących wydatków na paliwa i transport, kategoria obejmująca żywność i napoje bezalkoholowe zanotowała w skali roku spadek o 0,4% r/r (wskaźnik 99,6), mimo symbolicznego odbicia o 0,1% m/m (wskaźnik 100,1).
Najsilniejsze spadki r/r:
- Masło i tłuszcze z mleka: spadek o 23,7% r/r (wskaźnik 76,3).
- Cukier (trzcinowy i buraczany): spadek o 17,7% r/r (wskaźnik 82,3).
- Warzywa i owoce gruntowe: ogórki świeże (-26,2% r/r), kapusta (-12,6% r/r), jabłka (-11,7% r/r).
- Mąka ze zbóż: spadek o 3,1% r/r (mąka pszenna -2,9% r/r).
- Oliwa z oliwek: spadek o 5,3% r/r.
Kluczowe artykuły podstawowe:
- Mięso: Głębokie spadki r/r dotknęły mięso wieprzowe (-8,4% r/r) oraz mięso drobiowe (-6,1% r/r). Wyjątkiem pozostaje mięso wołowe i cielęce, które podrożało o 8,1% r/r.
- Mleko, nabiał i jaja: Mleko surowe pełne staniało w skali roku o 7,8% r/r, a sery utrzymały poziom zeszłoroczny (-0,2% r/r). Jaja odnotowały wzrost o 3,7% r/r, choć w skali miesiąca staniały o 1,6% m/m.
- Pieczywo i wyroby piekarskie: Ceny pieczywa wzrosły umiarkowanie o 1,2% r/r, co przy rosnących kosztach energii i pracy oznacza dalszą presję na marże piekarni.
Nieliczne wzrosty w skali roku i miesiąca:
Wyraźne podwyżki dotyczyły wybranych warzyw owocowych: pomidory podrożały aż o 15,9% r/r (i 13,6% m/m), a papryka o 14,8% r/r. Wzrosły również ceny ryb i owoców morza (+6,7% r/r).
Czytaj również:
Dominacja sieci handlowych i wojna cenowa
Utrzymujący się spadek cen żywności w ujęciu rocznym (-0,4% r/r) – przy jednoczesnym skoku kosztów transportu i energii – to efekt twardej wojny cenowej prowadzonej przez największe sieci dyskontowe. Detaliści wykorzystują swoją pozycję negocjacyjną, wymuszając niskie ceny od dostawców i przetwórców. W efekcie rolnicy i zakłady przetwórcze nie mają możliwości przeniesienia wyższych kosztów paliwa i energii na ceny zbytu surowców rolniczych.
Brak perspektyw na szybką poprawę
Prognozy na kolejne miesiące nie dają gospodarstwom rolnym powodów do optymizmu:
- Utrzymanie wysokich stóp procentowych: Wskaźnik CPI na poziomie 4,1% r/r skutecznie zamyka RPP drogę do obniżek stóp, utrzymując drogi kredyt obrotowy.
- Droga logistyka jesienna: Skok cen paliw (+4,7% m/m) w okresie szczytu transportu płodów rolnych bezpośrednio uszczupla dochody rolników.
- Nożyce cenowe: Utrzymujący się rozstaw między drożejącymi środkami produkcji i paliwem a taniejącą żywnością w sklepach drastycznie ogranicza rentowność produkcji rolnej.
Wybrane wskaźniki cenowe (GUS wrzesień 2026)
| Kategoria / Produkt | Zmiana r/r (09 2025=100) | Zmiana m/m (08 2026=100) |
|---|---|---|
| Inflacja ogółem (CPI) | +4,1% | +0,7% |
| Transport (ogółem) | +17,9% | +4,7% |
| Paliwa i smary do środków transportu | +36,1% (olej napędowy +45,9%) | +9,2% (olej napędowy +9,7%) |
| Użytkowanie mieszkania / energia | +5,1% | +0,8% |
| Żywność i napoje bezalkoholowe | -0,4% | +0,1% |
| Masło i tłuszcze z mleka | -23,7% | +1,0% |
| Cukier (trzcinowy / buraczany) | -17,7% | -1,4% |
| Ogórki świeże | -26,2% | +0,5% |
| Kapusta | -12,6% | -1,2% |
| Jabłka | -11,7% | -1,3% |
| Mięso wieprzowe | -8,4% | +0,5% |
| Mięso drobiowe | -6,1% | -1,6% |
| Mięso wołowe i cielęce | +8,1% | +0,3% |
| Pomidory świeże | +15,9% | +13,6% |
Źródło danych: Opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) z 14.10.2026 r.
