Eksport zbóż z UE: Początek sezonu handlowego 2026/27 przyniósł gwałtowne wyhamowanie unijnego handlu zagranicznego. Jak wynika z najnowszego raportu Komisji Europejskiej (DG AGRI), obejmującego pierwsze pięć tygodni nowego sezonu (od 1 lipca do 2 sierpnia 2026 r.), wywóz zbóż i ich przetworów z Unii Europejskiej skurczył się aż o 67% r/r, osiągając zaledwie 1,35 mln ton (wobec 4,02 mln ton w analogicznym okresie ubiegłego roku). Osłabienie wywozu zbiega się w czasie ze spadkową korektą prognoz tegorocznych zbiorów w Europie oraz rosnącymi obawami o stan upraw kukurydzy.
Czytaj również:
Załamanie na pszenicy i jęczmieniu
Spadek eksportu dotknął przede wszystkim dwa strategiczne gatunki zbóż – pszenicę zwyczajną oraz jęczmień.
Z Unii Europejskiej wywieziono w analizowanym okresie jedynie 703,5 tys. ton pszenicy zwyczajnej, co oznacza spadek o 61% r/r (rok temu było to 1,79 mln t, a dwa lata temu – 2,67 mln t). Jeszcze głębsza redukcja objęła jęczmień, którego eksport spadł o 82% r/r – z 1,70 mln ton do zaledwie 307,3 tys. ton.
| Gatunek / Przetwór | Eksport 2026/27 (t) | Eksport 2025/26 (t) | Zmiana r/r |
| Pszenica zwyczajna | 703 513 | 1 790 853 | -61% |
| Mąka pszenna (ekwiwalent ziarna) | 42 570 | 51 305 | -17% |
| Pszenica durum | 22 368 | 105 502 | -79% |
| Jęczmień | 307 266 | 1 702 426 | -82% |
| Słód (ekwiwalent ziarna) | 195 128 | 263 273 | -26% |
| Kukurydza | 50 484 | 88 090 | -43% |
| Żyto | 4 415 | 683 | +546% |
| Owies | 3 545 | 2 815 | +26% |
| Łącznie zboża i przetwory | 1 345 963 | 4 022 709 | -67% |
Mimo dodatnich dynamik na nisko wolumenowych rynkach żyta (+546% r/r), owsa (+26% r/r) i sorga (+73% r/r), ich łączny udział nie zdołał poprawić ogólnego bilansu wywozu.
Największym odbiorcą unijnej pszenicy zwyczajnej na początku sezonu pozostaje Nigeria (160 tys. ton; 22,7% udziału w eksportowanym wolumenie), przed Indonezją (62,6 tys. t), Algierią (57,7 tys. t), Wietnamem (56,8 tys. t) oraz Angolą (55,4 tys. t).
UE stała się importerem netto zbóż
Zderzenie spadającego eksportu z rosnącym sprowadzaniem surowca doprowadziło do rzadko spotykanej sytuacji na rynku – na początku sezonu 2026/27 Unia Europejska stała się importerem netto zbóż.
- Łączny eksport zbóż z UE: 1,35 mln ton
- Łączny import zbóż do UE: 1,73 mln ton (wzrost o 15% r/r)
- Ujemny bilans handlowy: -388,9 tys. ton
W analogicznym okresie ubiegłego roku UE notowała wysokie dodatnie saldo wywozowe na poziomie +2,51 mln ton.
Głównym czynnikiem ciągnącym import do góry jest kukurydza, której sprowadzono 1,26 mln ton (wzrost o 30% r/r). Trzon dostaw stanowi ziarno z Ukrainy (681,1 tys. t; 54% udziału), USA (483,1 tys. t; 38,3%) oraz Kanady (51,5 tys. t). Z kolei w przypadku pszenicy zwyczajnej import spadł o 25% r/r do 202,9 tys. ton, trafiając głównie z Kanady (56 tys. t) i Mołdawii (52,1 tys. t).
Słabsze zbiory w Europie i presja na plony
Większe zapotrzebowanie na import przy słabej dynamice eksportowej u progu sezonu wynikają bezpośrednio z niekorzystnych warunków pogodowych w Europie. Fala upałów i powracające susze w trakcie napełniania ziarna negatywnie odbiły się na plonowaniu i jakości zbóż ozimych.
Jednostka monitorująca zasoby rolnicze Komisji Europejskiej (MARS) w najnowszych raportach obniżyła szacunki plonów dla większości upraw:
- Przewidywany plon pszenicy zwyczajnej spadł do 5,88 t/ha (spadek o 7% w porównaniu z ubiegłym rokiem).
- Znaczące ubytki w zbiorach odnotowują kluczowi producenci – we Francji, Niemczech, Węgrzech i Słowacji fali letnich upałów towarzyszyły przedwczesne dojrzewanie ziarna oraz spadek masy tysiąca ziaren.
Agencja badawcza COCERAL obniżyła całkowitą prognozę zbiorów zbóż w UE-27 i Wielkiej Brytanii w 2026 roku do 286,6 mln ton (wobec 310 mln ton zebranych w roku poprzednim). Zbiory samej pszenicy zwyczajnej szacowane są na zaledwie 140,8 mln ton.
Rosnące obawy o kukurydzę
O ile zbiory zbóż ozimych są już na ukończeniu, o tyle najtrudniejsza sytuacja dotyczy kukurydzy. Ekstremalnie wysokie temperatury w lipcu i sierpniu przypadły na kluczowe fazy kwitnienia i zawiązywania kolb, co wywołało dotkliwy stres wodny na plantacjach w Europie Środkowej i Południowej.
Przewidywana średnia plonów kukurydzy w UE została zredukowana przez MARS do 6,93 t/ha. Trudna sytuacja panuje m.in. we Francji, gdzie prognozuje się zbiory kukurydzy na poziomie zaledwie 9,4 mln ton – jednym z najniższych od ponad dwóch dekad. Równolegle obserwowana od kilku lat redukcja powierzchni zasiewów tego gatunku sprawia, że całkowita produkcja kukurydzy w UE może spaść wyraźnie poniżej 53 mln ton. Obawy o niedobory ziarna paszowego tłumaczą wzmożony popyt na import kukurydzy już na początku sezonu.
Kontekst cenowy i konkurencja rynkowa
Spadek unijnej sprzedaży zagranicznej wpisuje się w wyczekiwanie rynku na rozwój sytuacji podażowej. Na giełdzie Matif (Euronext) kontrakt na pszenicę z terminem realizacji na grudzień 2026 roku oscyluje wokół poziomu 228–230 EUR/t.
Chociaż osłabione zbiory w Unii Europejskiej stanowią czynnik podtrzymujący ceny na rynku wewnętrznym, silną barierą dla wzrostów pozostają duże zapasy globalne oraz agresywna konkurencja cenowa na rynkach eksportowych ze strony dostawców z Ameryki Północnej i innych kluczowych rejonów produkcji. Dodatkowo niepewność na rynku ropy naftowej oraz wskaźniki makroekonomiczne ograniczają gotowość importerów z Afryki i Azji do zawierania kontraktów długoterminowych.
Informacja techniczna: Komisja Europejska zastrzega, że bieżące dane handlowe mogą ulec korekcie w kolejnych publikacjach ze względu na opóźnienia w sprawozdawczości celnej części krajów członkowskich (w tym niepełne raportowanie wywozu z Francji i Bułgarii).
Źródło informacji: KE, COCERAL
