Ceny paliw na rynkach hurtowych i giełdach towarowych oszalały, wyznaczając niewidziane dotąd poziomy. Najnowszy cennik rafineryjny PKN Orlen z 16 września przyniósł kolejny skok – hurtowa cena Ekodiesla wzrosła o ponad 10 groszy w ciągu doby, osiągając rekordowe w tym roku 7 489 zł/m³ netto (aż 9,21 zł/l brutto). W ślad za olejem napędowym mocno drożeje też benzyna Pb95, która w hurcie skoczyła do 6 473 zł/m³ netto (7,96 zł/l brutto). Presja cenowa płynie wprost z giełdy ARA, gdzie zachodnioeuropejski diesel bije historyczne rekordy wszech czasów, osiągając wycenę 1 554,13 USD za tonę.
Do tego dochodzi gwałtowna zwyżka notowań ropy naftowej – 15 września ropa WTI podrożała o ponad 4% do 105,48 USD/bbl, a europejski Brent sięgnął 108,50 USD/bbl. W połączeniu z drogim dolarem (USD/PLN: 3,7620) tworzy to wybuchową mieszankę, która bezpośrednio uderza w polski sektor rolniczy i transportowy.
1. Jak kształtują się ceny paliw w hurcie Orlenu i na giełdach?
Poniższe zestawienie prezentuje dynamikę podwyżek w Płocku z ostatnich dni na tle kluczowych wskaźników giełdowych:
- Olej Napędowy Ekodiesel (Orlen 16.09): 7 489 zł/m³ netto (9,21 zł/l brutto).
- Benzyna Eurosuper 95 (Orlen 16.09): 6 473 zł/m³ netto (7,96 zł/l brutto).
- Kontrakty na Diesel ARA (giełda): 1 554,13 USD/t (+5,38% – najwyżej w historii).
- Ropa Brent (QAX26): 108,50 USD/bbl (+2,67% – najwyżej od maja 2026 r.).
- Ropa WTI (CLV26): 105,48 USD/bbl (+4,03%).
- Kurs USD/PLN: 3,7620 (+0,10%).
| Data zmiany | Ekodiesel (zł/m³ netto) | ON z VAT (zł/l brutto) | Benzyna Pb95 (zł/m³ netto) | Pb95 z VAT (zł/l brutto) |
|---|---|---|---|---|
| 12.09.2026 | 7 278 zł | 8,95 zł | 6 123 zł | 7,53 zł |
| 15.09.2026 | 7 388 zł | 9,09 zł | 6 395 zł | 7,87 zł |
| 16.09.2026 | 7 489 zł | 9,21 zł | 6 473 zł | 7,96 zł |
2. Ropa tańsza niż w 2022 roku, dlaczego ceny paliw biją rekordy?
Mimo że notowania surowca na poziomie 108,50 USD za baryłkę są wciąż niższe od szczytów z marca 2022 roku (gdy ropa Brent dochodziła do niemal 139 USD/bbl), obecne ceny paliw gotowych w Polsce zbliżają się do historycznych maksimów z początku wojny na Ukrainie. Zjawisko to wynika z kilku nakładających się na siebie czynników:
- Rekordowe marże rafineryjne: Brak mocy przerobowych w europejskich rafineriach sprawia, że gotowy diesel ARA wyceniany jest na rekordowe 1 554,13 USD/t, wyprzedzając szczyty z 2022 roku (ok. 1 480 USD/t).
- Pełna stawka VAT: W 2022 roku polski rynek paliw chroniła Tarcza Antyinflacyjna i obniżona do 8% stawka VAT. Obecnie obowiązuje pełna stawka 23% VAT, co z miejsca podnosi kwotę brutto o kilkanaście procent.
- Logistyka i napięcia geopolityczne: Wyłączenie saudyjskiego rurociągu Petroline oraz przejęcie jemeńskiego portu Mocha przez Huti paraliżują ruch w cieśninie Bab al-Mandab, drastycznie ograniczając dostępność i zwiększając koszty zakupu na alternatywnych rynkach.
3. Rynkowy absurd: Hurt droższy od detalistów na stacjach
Równolegle na polskim rynku powstała bardzo ciekawa anomalia. Mimo że oficjalna cena hurtowa Ekodiesla z dostawą z rafinerii wynosi obecnie aż 9,21 zł/l brutto, na większości stacji detalicznych w dużych miastach diesel można jeszcze zatankować po około 8,94 zł/l, a benzynę Pb95 po 7,99 zł/l.
Z czego wynika ten paradoks?
- Wyprzedaż zapasów magazynowych: Stacje benzynowe korzystają jeszcze z paliw zakupionych kilka dni wcześniej po niższych stawkach i wolniej przenoszą skokowe podwyżki na pylony.
- Polityka cenowa i udzielane rabaty: Duże sieci oraz koncerny dzielą się upustami handlowymi, utrzymując ceny detaliczne poniżej barier psychologicznych (9,00 zł dla ON i 8,00 zł dla Pb95).
Wskazówka dla rolników i przewoźników: W obecnych warunkach rynkowych dla gospodarstw rolnych prowadzących intensywne prace jesienne tańszym rozwiązaniem może być przejściowe tankowanie do zbiorników przenośnych bezpośrednio na stacjach detalicznych niż zamawianie pełnych dostaw hurtowych po aktualnych cennikach rafineryjnych.
Sytuacja ta jest jednak krótkotrwała – wraz z wyczerpaniem tańszych zapasów ceny paliw na stacjach detalicznych w całej Polsce nieuchronnie będą zmierzać w stronę 9,30–9,50 zł za litr oleju napędowego.
Źródło cen: PKN Orlen, giełdy towarowe
