TSUE odrzuca polski wniosek w sprawie Mercosur: Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał postanowienie w sprawie C-460/26 R, w którym w całości oddalił wniosek Polski o zawieszenie wykonania decyzji Rady UE dopuszczającej tymczasowe stosowanie przejściowej umowy handlowej (ITA) z państwami bloku Mercosur. Wyrok ten oznacza, że obowiązujące od 1 maja 2026 r. zapisy handlowe nadal w pełni wiążą państwa członkowskie.
W opublikowanym komunikacie prasowym nr 135/26 TSUE dokładnie wyjaśnia motywy odmowy wdrożenia środków zabezpieczających. Oto jak sędziowie odnieśli się do argumentacji przedstawionej przez polską stronę:
TSUE: Brak dowodów na „poważną i nieodwracalną szkodę”
Zawieszenie decyzji w trybie zabezpieczającym wymaga bezsprzecznego wykazania, że bez natychmiastowej interwencji sądowej powstanie nieodwracalna szkoda gospodarcza. Według TSUE Polska przedstawiła jedynie ogólne i abstrakcyjne twierdzenia. Sędzia orzekający zauważył, że samo zarzucanie unijnym instytucjom przekroczenia uprawnień czy naruszenia zasad traktatowych nie dowodzi automatycznie powstania nieodwracalnych strat na rynku.
Czytaj również:
Prawne mechanizmy ochronne a umowy Mercosur
Polska podnosiła kwestię braku tzw. klauzul lustrzanych oraz ryzyko napływu do UE żywności produkowanej przy użyciu substancji chemicznych wycofanych z rynku unijnego. Wiceprezes TSUE odrzucił ten punkt widzenia, przypominając, że:
- Towary importowane z krajów Mercosur podlegają tym samym przepisom sanitarnym i fitosanitarnym, co żywność wytwarzana w Unii.
- Umowa ITA oraz rozporządzenia UE dają Komisji Europejskiej pełne prawo do natychmiastowego blokowania transportów niespełniających norm lub wdrażania procedur kryzysowych w przypadku zagrożenia zdrowia ludzi, zwierząt czy roślin.
Brak precyzyjnych danych ws. sytuacji rolników
W postanowieniu TSUE zaznaczono, że strona polska nie dostarczyła konkretnych wyliczeń finansowych dowodzących, że unijni gospodarze nie wytrzymają konkurencji cenowej i będą zmuszeni do likwidacji gospodarstw. Zauważono przy tym, że na wahania rynkowe wpływa wiele innych zmiennych – takich jak ceny nawozów, koszty energii czy import z innych państw trzecich – a Komisja dysponuje osobnymi instrumentami osłonowymi dla sektora rolnego.
Co oznacza decyzja TSUE dla branży?
- Stosowanie umowy trwa: Przejściowa umowa handlowa (ITA) przyjęta decyzją Rady UE z 9 stycznia 2026 r. i stosowana od 1 maja 2026 r. zachowuje moc prawną.
- Główna skarga w toku: Dzisiejsze postanowienie TSUE dotyczy wyłącznie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Właściwa skarga Polski o stwierdzenie nieważności decyzji Rady (sprawa C-460/26) zostanie rozpatrzona osobnym wyrokiem w późniejszym terminie.
- Stanowisko Parlamentu: Równolegle przed TSUE toczy się postępowanie z wniosku Parlamentu Europejskiego, który zwrócił się o oficjalną opinię nt. zgodności umów z Mercosur z traktatami (opinia 1/26).
Źródło: TSUE
