Ceny zbóż:na giełdach:Po ubiegłotygodniowej fali spadkowej wywołanej geopolitycznym zamieszaniem, giełdy zbożowe błyskawicznie wracają do wzrostów. Poniedziałkowe zamknięcie w Paryżu przyniosło odbicie cen większości kluczowych kontraktów, a nocny (wtorek) handel w Chicago podtrzymuje pozytywne nastroje (poniedziałek był w USA dniem wolnym od pracy). Rynek szybko zweryfikował euforyczne reakcje (nadzieje na porozumienie pokojowe) i powrócił do twardych fundamentów – napiętego bilansu kukurydzy w Europie oraz ciągłych problemów logistycznych w basenie Morza Czarnego.
Euforyczna wyprzedaż funduszy po deklaracjach politycznych szybko ustąpiła miejsca realiom rynkowym. Utrzymujący się paraliż eksportu czarnomorskiego oraz dalsze obniżki prognoz zbiorów kukurydzy w Unii Europejskiej sprawiają, że kupujący powrócili na parkiety.
Dodatkowym impulsom dla całego kompleksu oleistych sprzyja rynek energii. Ceny ropy naftowej Brent mocno zwyżkują we wtorek, przekraczając poziom 93,30 USD/bbl (+1,08%), co powinno przekładać się na wzrosty notowań rzepaku oraz soi.
Analiza giełdowa: MATIF (zamknięcie 07.09) i CBoT (nocny handel 08.09)
Pszenica (MATIF – Grudzień ’26 MLZ26): Po zeszłotygodniowym dołku nastąpiło mocne odbicie o +3,00 EUR/t (+1,22%) do poziomu 249,25 EUR/t (w ciągu dnia maksymalnie 249,75 EUR/t). Z kolei w nocnym handlu w Chicago pszenica (ZWZ26) rośnie o +1,63% (+12-0 centów) do 7,46 USD/bu (ok. 274 USD/t).
Kukurydza (MATIF – Listopad ’26 XBX26): Zakończyła poniedziałek delikatnym plusem o +0,25 EUR/t (+0,09%) na poziomie 268,00 EUR/t (dzienne maksima: 270,00 EUR/t). W USA nocny handel przynosi lekki wzrost o +0,37% (+2-0 centy) do 5,38-6 USD/bu (ZCZ26).
Rzepak (MATIF – Listopad ’26 XRX26): Odnotował wzrost o +3,50 EUR/t (+0,63%), zamykając się na poziomie 555,50 EUR/t (w szczycie sesji 558,00 EUR/t). Notowania napędza drożejąca ropa oraz stabilna kanadyjska canola (RSX26: +0,57% do 827,20 CAD/t).
Soja (CBoT – Listopad ’26 ZSX26): Nocny handel w Chicago przynosi podtrzymanie wzrostów o +0,40% (+5-2 centy) do poziomu 13,15 USD/bu (ok. 483 USD/t), wspierany wycenami oleju sojowego (ZLZ26: +0,69% do 69,75 ¢/lb).
Rynek walutowy: Kurs EUR/USD wykazuje stabilizację na poziomie 1,16298 (+0,06%). Złoty nieznacznie umacnia się względem dolara (USD/PLN: 3,7054) oraz euro (EUR/PLN: 4,3094).
Szybkie odrobienie strat z końcówki ubiegłego tygodnia dowodzi, że korekta miała charakter wyłącznie spekulacyjny. Obrona poziomu 245 EUR/t na unijnej pszenicy i szybki powrót w rejon 250 EUR/t pokazują silny opór rynku wobec dalszych spadków w obliczu nadchodzącego szczytu jesiennej kampanii handlowej.
Zboże z Ukrainy ma coraz większe problemy z dotarciem do światowych odbiorców z powodu nasilających się ataków rakietowych na porty w rejonie Odessy, paraliżu żeglugi na Morzu Czarnym oraz drastycznie niskiego poziomu wody w Dunaju. Rosnące wąskie gardła logistyczne niosą ze sobą ogromne ryzyko, że miliony ton ziarna pozostaną zablokowane w magazynach. Choć w pierwszej chwili na rynku pojawią się opinie, że to korzystna wiadomość dla polskich rolników — bo ograniczenie podaży wywołuje wzrost cen na giełdach — to w dłuższej perspektywie jest to bardzo niebezpieczna pułapka. Pamiętajmy, że z podobnym problemem logistycznym i spiętrzeniem zapasów zmaga się obecnie również Rosja. Jeśli ostatecznie dojdzie do jakiegokolwiek kompromisu i udrożnienia szlaków, sam fakt jednoczesnego uwolnienia na rynek milionów ton zbóż od obu kluczowych graczy wywoła gwałtowną, globalną przecenę. Tymczasem w Polsce wybucha kolejny spór: samorząd rolniczy kategorycznie sprzeciwia się wzrostowi tranzytu przez nasze porty, podczas gdy eksperci zwracają uwagę, że prawdziwy sprawdzian czeka nas na torach, a nie na samych nabrzeżach.
Podczas posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego (AGRI) w dniu 3 września 2026 r., komisarz UE ds. rolnictwa i żywności Christophe Hansen oficjalnie potwierdził, że Bruksela prowadzi intensywne rozmowy z Kijowem oraz państwami członkowskimi w celu rozbudowy alternatywnych szlaków logistycznych. Hansen podkreślił, że dotychczasowe „szlaki solidarności” muszą zostać pilnie udrożnione i rozbudowane o nowe korytarze lądowe oraz rzeczne, aby zapobiec całkowitemu odcięciu ukraińskiego sektora rolnego od rynków globalnych.
Dramat w portach i wysychający Dunaj
Sytuacja w rejonie Morza Czarnego staje się coraz bardziej napięta. Lipiec i sierpień pokazały, że Rosja konsekwentnie dąży do całkowitej blokady ukraińskiego eksportu rolnego:
19 lipca masowiec Golden Leo, załadowany ziarnem, został trafiony rosyjskimi rakietami tuż po opuszczeniu portu w Odessie.
W połowie sierpnia rumuńska obrona przeciwlotnicza zarejestrowała ponad 100 dronów podczas siedmiu fal ataków w pobliżu portów dunajskich.
Izmaił – kluczowy port rzeczny Ukrainy – został zaatakowany trzykrotnie w samym sierpniu. W ataku z 29 sierpnia zginęła jedna osoba, a zniszczeniu uległo 5 dużych zbiorników ze zbożem.
Jakby tego było mało, do zagrożeń militarnych dołączyła siła wyższa: ekstremalna susza i niski poziom wody w Dunaju. Barki, które dotychczas stanowiły główną alternatywę dla transportu morskiego, muszą drastycznie ograniczać ładowność.
Zboże z Ukrainy tanieje w portach, gdy światowe giełdy biją wieloletnie rekordy
Zablokowanie dwóch głównych źródeł eksportowych natychmiast uderzyło w globalne rynki handlowe. W sierpniu indeks Bloomberg Agriculture Spot Index skoczył o ponad 13% – co stanowi najbardziej gwałtowny miesięczny wzrost od ponad dekady. Ceny pszenicy i kukurydzy na światowych giełdach osiągnęły wieloletnie maksima.
Tymczasem na miejscu doszło do rynkowej anomalii:
Podczas gdy światowe ceny zbóż szybują w górę, ukraińscy rolnicy w zablokowanym rejonie portów zostali zmuszeni do sprzedaży pszenicy poniżej kosztów produkcji.
To dobitny dowód na to, że światowy kryzys żywnościowy nie wynika dziś jedynie z braku surowca, lecz z całkowitego załamania logistyki.
Nowy impuls na zachodniej granicy Ukrainy i trasie mołdawskiej
Głównym punktem ciężkości unijnych działań staje się obecnie zachodnia granica Ukrainy. W obliczu zagrożenia na Morzu Czarnym Bruksela stawia na rozbudowę lądowych korytarzy transportowych łączących Ukrainę z Unią Europejską, opierając się na połączeniach kolejowych, drogowych oraz intermodalnych:
Szlaki przez Polskę, Słowację i Węgry: Kluczowe znaczenie ma usprawnienie logistyki na przejściach granicznych i zwiększenie przepustowości punktów przeładunkowych, w których następuje zmiana rozstawu torów z szerokiego (1520 mm) na europejski (1435 mm). Unia analizuje możliwości dofinansowania mobilnych terminali przeładunkowych oraz zakup dedykowanego taboru kolejowego do przewozu zbóż.
Korytarz przez Mołdawię i Rumunię: Równolegle trwają prace nad uruchomieniem szlaku kolejowego biegnącego przez Mołdawię do rumuńskiego portu Konstanca. Korytarz ten mógłby przejąć około 10% ukraińskiego eksportu. Aby zachęcić przewoźników, Mołdawia obniżyła taryfy tranzytowe o połowę do końca roku, a w rozmowach o zabezpieczeniu infrastruktury uczestniczył tymczasowy minister obrony Rumunii, Radu Miruță.
W swoim wystąpieniu przed komisją AGRI Christophe Hansen powiązał problem logistyczny z sytuacją wewnątrz Unii, wzywając państwa członkowskie do elastycznego wykorzystania narzędzi Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Apelował o uruchomienie klauzul siły wyższej, szybszą wypłatę zaliczek oraz wsparcie nawozowe dla unijnych rolników dotkniętych tegoroczną suszą i rosnącymi kosztami produkcji.
KRIR mówi stanowcze „NIE” większemu tranzytowi przez polskie porty
Plany Unii Europejskiej dotyczące kierowania większych strumieni ładunków na szlaki lądowe Europy Środkowej zderzają się jednak z twardym oporem polskiego środowiska rolniczego.
Należy podkreślić, że Polska nieprzerwanie utrzymuje jednostronne embargo na import ukraińskiego ziarna oraz nasion rzepaku na rynek krajowy. Jednak w kwestii samego tranzytu Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR) opublikował stanowisko z 1 września 2026 r., w którym jednoznacznie sprzeciwia się zwiększaniu wolumenu ukraińskiego zboża przechodzącego przez polską infrastrukturę.
Zarząd KRIR punktuje swoje obawy:
Brak przepustowości portów: Zdaniem KRIR polskie terminale są dostosowane głównie do obsługi rodzimego eksportu, a dodatkowe ziarno z Ukrainy zablokuje wywóz polskich zbóż.
Przepełnione magazyny: W kraju nadal zalegają duże zapasy ziarna, co wywołuje niepewność rynkową.
Ryzyko rozszczelnienia: Istnieje obawa, że przy masowym tranzycie część surowca nielegalnie trafi na polski rynek.
Czy polskie porty wytrzymają? Wyzwanie leży na torach, nie na nabrzeżach
Stanowisko izb rolniczych wskazuje na realny lęk przed powtórką paraliżu z poprzednich sezonów. Jednak eksperci rynkowi oraz operatorzy logistyczni zwracają uwagę, że sama moc przeładunkowa polskich portów (Gdańsk, Gdynia, Świnoujście) w ujęciu rocznym posiada zapas tonażowy. Przy odpowiednim harmonogramie dostaw morskich, infrastruktura portowa jest w stanie obsłużyć zarówno polski eksport, jak i surowiec w tranzycie.
W branży handlowej wskazuje się jednak, że kluczowy problem leży gdzie indziej:
Wąskie gardło na kolei: Głównym zagrożeniem nie jest brak miejsca na statkach, ale niewystarczająca przepustowość linii kolejowych i przejść granicznych oraz brak wagonów do obsługi tak dużego potoku towarów.
Kwestia zaufania i nadzoru: Po wcześniejszych doświadczeniach rolnicy mają pełne prawo obawiać się o szczelność systemu. Bez twardego, cyfrowego monitoringu tranzytu (GPS, plomby) i sprawnych odpraw celnych, każde zwiększenie wolumenu tranzytowego będzie budzić uzasadnione napięcia społeczne.
Podsumowując: Przejęcie części ukraińskiego tranzytu przez Polskę jest technicznie wykonalne na samych terminalach portowych, ale wymaga od rządu i operatorów logistycznych żelaznej dyscypliny organizacyjnej. Bez pełnej gwarancji, że ziarno nie zatrzyma się w kraju i nie zablokuje lokalnych skupów, opór środowiska rolniczego pozostanie silny.
Ceny paliw od 8 września 2026:Sytuacja na świecie znów mocno bije po kieszeniach. W odwecie za ataki na własne okręty wojenne, wojska USA uderzyły w trzy irańskie tankowce w rejonie Cieśniny Ormuz. Zniszczenie statków transportujących ropę w kluczowym miejscu na świecie wywołało natychmiastową panikę na giełdach. Ceny ropy Brent oraz hurtowe ceny oleju napędowego na europejskiej giełdzie w portach ARA (Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia) gwałtownie skoczyły w górę.
Co na to polskie rafinerie? We wtorek, 8 września 2026 roku, Orlen podniósł hurtową cenę oleju napędowego zaledwie o 14 zł na m³ (do 7 047 zł/m³ netto, czyli 8,67 zł/l brutto). Koncern z Płocka powstrzymuje mocniejsze podwyżki i sztucznie wygładza skoki na europejskich giełdach. Tak samo zresztą hamował obniżki, gdy diesel na giełdzie ARA taniał przez kilka dni z rzędu. Oznacza to jednak, że jeśli wzrostowy rajd na zagranicznych giełdach się utrzyma, już w środę w hurtowniach czeka nas znacznie mocniejszy skok cen diesla.
Dla odmiany benzyna 95 potaniała w hurcie o kolejne 54 zł na m³ (do poziomu 6 262 zł/m³ netto, czyli 7,70 zł/l brutto).
1. Zmiany na giełdach: Dlaczego diesel ARA i ropa drożeją?
Ataki na tankowce i paraliż dostaw: Amerykanie zniszczyli irańskie statki z ropą. Iran grozi odwetem i blokadą transportu przez Cieśninę Ormuz, przez którą przepływa co piąta baryłka ropy na świecie.
Gwałtowny skok cen diesla na giełdzie ARA: Z powodu strachu o dostawy surowca oraz rosnącego zapotrzebowania na paliwa przed jesienią, ceny gotowego diesla na europejskiej giełdzie w zachodnich portach (ARA) mocno odbiły w górę i są najwyższe od kwietnia.
Czekanie na reakcję Płocka: Orlen opóźnia przełożenie zmian z giełdy ARA na polski rynek. Gdy w Europie diesel staniał na kilku sesji giełdowych z rzędu, Płock obniżył ceny symbolicznie (o niecałe 5 groszy na litrze). Teraz, gdy giełda ARA gwałtownie wzrosła, podniósł cenę zaledwie o niecałe 2 grosze na litrze (+14 zł/m³). Ten bufor się jednak wyczerpuje i w środę podwyżka w hurcie może być znacznie dotkliwsza.
2. Sytuacja w hurtowniach i na stacjach (stan na 7/8 września)
Różnica w cenie hurtowej między ON a benzyną 95 wynosi w tej chwili aż 0,97 zł na litrze na niekorzyść diesla.
Paliwo
Cena w hurcie (netto)
Cena w hurcie z VAT (brutto)
Najniższa cena na stacji (z trasy)
Najczęstsza cena na stacji (z trasy)
Olej Napędowy (ON)
7 047 zł/m³ (+14 zł)
8,67 zł/l
8,39 zł/l (Chełm) / 8,49 zł (Auchan Lublin)
8,74 zł/l
Benzyna 95 (Pb95)
6 262 zł/m³ (-54 zł)
7,70 zł/l
7,49 zł/l (Chełm)
7,94 zł/l
Autor przejechał w poniedziałek trasę 800 km po polskich drogach. Wyniki pokazują wielkie rozwarstwienie cen:
Taniej jest tylko na stacjach miejskich i przy marketach: W Chełmie diesel kosztuje 8,39 zł/l na stacji miejskiej, a na stacji Auchan w Lublinie 8,49 zł/l. To efekty wyprzedawania dawniej kupionych zapasów i minimalnych marż detalicznych.
Na sieciowych stacjach i przy drogach ekspresowych drożyzna: Najczęstszy widok na pylonach to aż 8,74 zł/l za diesel oraz 7,94 zł/l za benzynę 95.
3. Gdyby obowiązywały dawne urzędowe wzory cen…
Gdyby na rynku wciąż działały dawne urzędowe wzory cen maksymalnych (hurt Orlenu + dopuszczalna marża stacji 30 groszy + VAT), to przy dzisiejszym cenniku hurtowym z Płocka na stacjach płacilibyśmy:
za Olej Napędowy:9,04 zł za litr,
za Benzynę 95:8,07 zł za litr.
4. Podsumowanie dla rolników: Wyższa baza do zamówień do gospodarstwa
O ile dzisiejszy skok cen diesla na giełdach i w hurcie dopiero w kolejnych dniach przeniesie się na stacje paliw, o tyle już dzisiaj stanowi wyższą bazę cenową dla dostaw hurtowych do gospodarstw rolnych.
W trakcie trwających prac polowych i przy dużym zużyciu paliwa, rolnicy zamawiający diesel w dostawach cysternowych (do własnych zbiorników) od razu odczują wtorkową podwyżkę bazy Orlenu do poziomu 7 047 zł/m³ netto (8 667,81 zł za tysiąc litrów brutto). Każda podwyżka w Płocku natychmiast podnosi rachunki za paliwo rolnicze, podczas gdy kierowcy aut osobowych na stacjach korzystają jeszcze z wcześniej zakupionych zapasów.
Na terenie całego województwa mazowieckiego obowiązuje zakaz używania dmuchaw do liści. Dotyczy zarówno urządzeń spalinowych, jak i elektrycznych, a za nieprzestrzeganie przepisów grozi grzywna.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przypomniał o obowiązującym zakazie 3 września 2026 r., czyli przed rozpoczęciem głównego okresu opadania liści. Przepisy obejmują nie tylko Warszawę, lecz wszystkie gminy położone w województwie mazowieckim.
Zakaz nie ma charakteru ogólnopolskiego. W pozostałych województwach zasady mogą być inne i zależą od obowiązujących programów ochrony powietrza oraz lokalnych regulacji.
Gdzie obowiązuje zakaz używania dmuchaw do liści?
Zakaz obejmuje całe województwo mazowieckie, a więc zarówno Warszawę, jak i pozostałe miasta, gminy oraz obszary wiejskie regionu.
Obowiązuje między innymi:
na prywatnych posesjach,
w ogrodach i na działkach,
na osiedlach mieszkaniowych,
na terenach firm i instytucji,
w parkach oraz na skwerach,
na chodnikach i parkingach,
przy drogach publicznych,
na innych terenach zarządzanych przez samorządy i podmioty prywatne.
Nie ma znaczenia, czy teren znajduje się w dużym mieście, mniejszej miejscowości czy na obszarze wiejskim. Decyduje jego położenie w granicach województwa mazowieckiego.
Kogo dotyczy zakaz dmuchaw do liści?
Do przepisów muszą stosować się nie tylko mieszkańcy używający urządzenia we własnym ogrodzie. Zakaz obejmuje także przedsiębiorców oraz podmioty odpowiedzialne za utrzymywanie terenów publicznych i wspólnych.
Obowiązuje między innymi:
osoby fizyczne,
właścicieli i użytkowników nieruchomości,
firmy ogrodnicze i porządkowe,
przedsiębiorców,
spółdzielnie oraz wspólnoty mieszkaniowe,
zarządców dróg,
urzędy i jednostki samorządowe,
służby komunalne,
podmioty korzystające ze środowiska.
Firma sprzątająca teren na zlecenie właściciela lub zarządcy również musi przestrzegać zakazu.
Zakazane są dmuchawy spalinowe i elektryczne
Przepisy obejmują zarówno spalinowe, jak i elektryczne dmuchawy do liści. Rodzaj zasilania nie ma znaczenia.
Zakazu nie można więc ominąć poprzez zastosowanie:
dmuchawy spalinowej,
dmuchawy elektrycznej podłączanej do sieci,
urządzenia akumulatorowego,
urządzenia wielofunkcyjnego pracującego w trybie dmuchawy.
Znaczenia nie ma również cel wykorzystania sprzętu. Zabronione jest używanie dmuchawy nie tylko do usuwania liści, lecz także do przemieszczania:
skoszonej trawy,
piasku,
pyłu,
drobnych odpadów,
pozostałości roślinnych,
innych zanieczyszczeń znajdujących się na powierzchni.
WIOŚ wskazuje, że zakaz obejmuje dmuchawy niezależnie od sposobu ich zastosowania.
Czy zakaz obowiązuje tylko jesienią?
Zakaz nie jest ograniczony do jesieni ani do okresu intensywnego opadania liści. Obowiązuje przez cały rok.
Dmuchawy nie można zatem używać również wiosną lub latem, na przykład do sprzątania:
skoszonej trawy,
pozostałości po przycinaniu roślin,
piasku znajdującego się na chodniku,
zanieczyszczeń zgromadzonych na parkingu,
resztek roślinnych po pracach ogrodowych.
Stałego zakazu nie należy również mylić z działaniami krótkoterminowymi wprowadzanymi podczas występowania wysokiego zanieczyszczenia powietrza. Zakaz stosowania dmuchaw na Mazowszu obowiązuje niezależnie od tego, czy danego dnia wydano ostrzeżenie dotyczące pyłu.
Zakaz obowiązuje niezależnie od jakości powietrza
Program ochrony powietrza dla Mazowsza zawiera zarówno działania długoterminowe, jak i plan działań krótkoterminowych uruchamianych podczas ryzyka przekroczenia norm jakości powietrza.
Zakaz używania dmuchaw do liści jest działaniem stałym. Nie trzeba zatem czekać na alert smogowy, komunikat Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska ani ogłoszenie podwyższonego poziomu pyłu PM10.
Odrębną kwestią są czasowe ograniczenia dotyczące innego spalinowego sprzętu ogrodniczego, na przykład kosiarek lub pił. Mogą one być wprowadzane na określonym obszarze podczas najwyższego poziomu zagrożenia pyłem. Nie należy jednak utożsamiać tych okresowych działań ze stałym zakazem stosowania dmuchaw.
Dlaczego na Mazowszu zakazano dmuchaw?
Powodem wprowadzenia zakazu jest ograniczenie wtórnej emisji pyłu. Silny strumień powietrza unosi z podłoża zanieczyszczenia, które wcześniej osiadły na chodnikach, drogach, parkingach i terenach zielonych.
Razem z powietrzem przemieszczane mogą być:
drobiny gleby i piasku,
pył komunikacyjny,
cząstki pochodzące ze ścierania opon i hamulców,
fragmenty roślin,
alergeny,
inne zanieczyszczenia zgromadzone na powierzchni.
Problem nie wynika więc wyłącznie z emisji spalin lub hałasu urządzenia. Także dmuchawa elektryczna albo akumulatorowa powoduje unoszenie pyłu, dlatego została objęta zakazem.
Czy na Mazowszu można używać odkurzacza do liści?
Zgodnie z informacjami publikowanymi przez warszawski urząd zakaz nie obejmuje odkurzaczy do liści. Takie urządzenie zasysa materiał do pojemnika zamiast rozdmuchiwać go po otoczeniu.
W przypadku sprzętu wielofunkcyjnego znaczenie ma używany tryb:
tryb zasysania liści – może być dopuszczalny,
tryb wydmuchiwania powietrza – jest objęty zakazem.
Użytkownik powinien upewnić się, że urządzenie rzeczywiście pracuje jako odkurzacz, a nie jako dmuchawa. Informacja miasta Warszawy odnosi się do odkurzaczy zasysających liście i nie oznacza zezwolenia na używanie funkcji nadmuchu.
Jaka kara grozi za używanie dmuchawy do liści?
Za złamanie zakazu grozi kara grzywny. W oficjalnych informacjach samorządu województwa i miasta Warszawy wskazywany jest przedział od 500 do 5000 zł.
Podstawę odpowiedzialności stanowią przepisy Prawa ochrony środowiska dotyczące nieprzestrzegania ograniczeń, nakazów i zakazów wynikających z programu ochrony powietrza.
Nie w każdym przypadku kara musi zostać nałożona na miejscu w formie mandatu. Sprawa może zostać skierowana do sądu, który ustali wysokość grzywny w przewidzianych prawem granicach. Dlatego w artykule bezpieczniej posługiwać się określeniem „kara grzywny”, a nie przedstawiać całego przedziału jako wysokości mandatu.
Kto może kontrolować przestrzeganie zakazu?
Przestrzeganie przepisów mogą kontrolować właściwe służby i upoważnione organy, w tym:
straż miejska lub gminna,
upoważnieni pracownicy urzędu miasta albo gminy,
Inspekcja Ochrony Środowiska.
W Warszawie przypadki używania dmuchaw można zgłaszać straży miejskiej pod numerem 986, właściwemu urzędowi dzielnicy albo Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska.
Sposób zgłaszania zdarzeń w innych częściach województwa może zależeć od organizacji konkretnej gminy. Najpierw można skontaktować się z miejscowym urzędem lub strażą gminną.
Utrudnianie albo udaremnianie kontroli w zakresie ochrony środowiska może prowadzić do odrębnej odpowiedzialności.
Zakaz nie dotyczy całej Polski
Na poziomie krajowym nie obowiązuje jeden, powszechny zakaz używania wszystkich dmuchaw do liści. Mazowieckie przepisy wynikają z regionalnego programu ochrony powietrza.
Osoba mieszkająca poza Mazowszem powinna sprawdzić:
program ochrony powietrza obowiązujący w swoim województwie,
uchwały sejmiku województwa,
przepisy porządkowe gminy,
regulamin utrzymania czystości i porządku,
czasowe ograniczenia ogłaszane podczas wysokiego zanieczyszczenia powietrza.
To, że używanie dmuchawy jest zakazane na Mazowszu, nie oznacza automatycznie, że identyczne przepisy obowiązują w innym regionie.
Czym zastąpić dmuchawę do liści?
Na prywatnej posesji lub terenie zarządzanym przez firmę dmuchawę można zastąpić narzędziami, które nie powodują intensywnego unoszenia pyłu.
Do sprzątania można wykorzystać:
grabie wachlarzowe,
miotłę,
odkurzacz do liści,
kosiarkę z koszem,
ręczny zbieracz do liści,
plandekę lub worek ogrodowy.
Niewielką ilość liści można także rozdrobnić kosiarką i pozostawić na trawniku, jeżeli warstwa jest cienka, a liście są zdrowe. Rozdrobniony materiał powinien opadać pomiędzy źdźbła i nie może szczelnie przykrywać murawy.
Zdrowe liście można wykorzystać również do przygotowania kompostu albo ściółkowania rabat. Liście z objawami chorób powinny być zagospodarowane zgodnie z lokalnymi zasadami odbioru odpadów zielonych.
Od kiedy obowiązuje zakaz dmuchaw na Mazowszu?
Całkowity zakaz stosowania dmuchaw spalinowych i elektrycznych obowiązuje na terenie województwa mazowieckiego od 1 stycznia 2021 r.
Podstawą jest uchwała nr 115/20 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 8 września 2020 r. w sprawie programu ochrony powietrza dla stref województwa, zmieniona następnie uchwałą nr 204/23 z 21 listopada 2023 r.
Przypomnienie WIOŚ z września 2026 r. nie wprowadza więc nowego zakazu. Zwraca uwagę na regulację, która obowiązuje już od kilku lat, ale staje się szczególnie istotna przed rozpoczęciem jesiennych porządków.
Rolnicy, którzy w kampanii dopłat bezpośrednich 2026 zadeklarowali realizację ekoschematu „Biologiczna uprawa”, muszą pamiętać o przekazaniu wymaganych dokumentów. Termin na ich złożenie w ARiMR upływa 15 września 2026 r.
Obowiązek dotyczy zarówno wariantu obejmującego mikrobiologiczne środki ochrony roślin, jak i wariantu dotyczącego nawozowych produktów mikrobiologicznych. W każdym przypadku należy udokumentować zakup właściwego preparatu oraz przeprowadzony zabieg.
Dokumenty można przesłać elektronicznie za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus albo dostarczyć kierownikowi właściwego biura powiatowego ARiMR.
Ekoschemat Biologiczna – Jakie dokumenty trzeba złożyć do 15 września?
Rolnik realizujący ekoschemat powinien przekazać ARiMR:
imienny dokument potwierdzający zakup albo nabycie zastosowanego preparatu,
Dokument zakupu powinien wskazywać nazwę nabytego preparatu oraz jego ilość. Może to być faktura albo inny imienny dowód potwierdzający nabycie produktu.
Rejestr zabiegów należy prowadzić na formularzu przygotowanym przez ARiMR. Dopuszczalny jest również dokument papierowy lub elektroniczny zawierający wszystkie wymagane informacje.
Dokumenty do ekoschematu „Biologiczna uprawa” można przekazać za pomocą aplikacji eWniosekPlus. Należy dołączyć je do wniosku o przyznanie płatności za 2026 r. jako załączniki dotyczące realizowanego ekoschematu.
Przed przesłaniem dokumentacji warto sprawdzić:
czy dowód zakupu został wystawiony imiennie,
czy na dokumencie podano nazwę i ilość preparatu,
czy dołączono kompletny rejestr zabiegów,
czy załączone pliki są czytelne,
czy dokumenty dotyczą działek zadeklarowanych do ekoschematu,
czy po wysłaniu dokumentów zapisano potwierdzenie ich przekazania.
Rolnicy, którzy nie chcą korzystać z eWniosekPlus, mogą przekazać dokumenty kierownikowi właściwego biura powiatowego ARiMR. Niezależnie od wybranej formy trzeba zrobić to najpóźniej 15 września 2026 r.
Ekoschemat Biologiczna uprawa – dwa warianty.
W ramach ekoschematu przewidziano dwa warianty. Wymagają one stosowania preparatów należących do różnych kategorii i ujętych w odpowiednich urzędowych wykazach.
Wariant 1: Mikrobiologiczne środki ochrony roślin
Płatność przysługuje za wykonanie zabiegu ochrony upraw przy użyciu zarejestrowanego środka ochrony roślin zawierającego mikroorganizmy jako substancje czynne.
Preparat musi:
znajdować się w rejestrze środków ochrony roślin prowadzonym przez MRiRW,
być dopuszczony do stosowania w danej uprawie,
zostać zastosowany zgodnie z aktualną etykietą.
Za realizację tego wariantu może zostać uznane także wysianie nasion lub wysadzenie bulw zaprawionych środkiem zawierającym mikroorganizmy. Zastosowany produkt musi jednak posiadać odpowiednie zezwolenie MRiRW.
W drugim wariancie rolnik musi zastosować nawozowy produkt mikrobiologiczny zgodnie z instrukcją jego stosowania.
Preparat powinien znajdować się w wykazie nawozowych produktów mikrobiologicznych prowadzonym przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB. Wykaz można sprawdzić w wyszukiwarce nawozów IUNG-PIB.
W tym przypadku szczególne znaczenie ma pełna nazwa handlowa produktu. Preparaty o podobnych nazwach nie muszą mieć takiego samego statusu. Przed złożeniem dokumentów warto więc porównać nazwę widniejącą na fakturze z nazwą zamieszczoną w aktualnym wykazie IUNG-PIB.
Dopłaty bezpośrednie – o sprawdzić na fakturze do ekoschematu?
Sam zakup produktu określanego jako biologiczny lub mikrobiologiczny nie wystarcza do otrzymania płatności. Preparat musi być właściwy dla wariantu ekoschematu zadeklarowanego we wniosku.
Przed przekazaniem dokumentacji należy sprawdzić:
czy dokument zakupu został wystawiony imiennie,
czy podano na nim nazwę oraz ilość preparatu,
czy nazwa produktu jest zgodna z urzędowym rejestrem lub wykazem,
czy preparat odpowiada wybranemu wariantowi ekoschematu,
czy zabieg odnotowano w rejestrze zabiegów agrotechnicznych,
czy środek zastosowano zgodnie z etykietą albo instrukcją.
W przypadku nawozowego produktu mikrobiologicznego data zakupu nie może być wcześniejsza niż 15 lipca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku. Dla kampanii 2026 oznacza to, że produkt nie powinien być kupiony przed 15 lipca 2025 r.
Brak rejestru może oznaczać wezwanie z ARiMR
Jeżeli rolnik nie przekaże rejestru zabiegów w wymaganym terminie, ARiMR może wezwać go pisemnie do dostarczenia brakującego dokumentu. Na odpowiedź pozostanie 14 dni od doręczenia wezwania.
Nie należy jednak traktować tej procedury jako automatycznego przedłużenia terminu na złożenie całej dokumentacji. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest przekazanie zarówno dowodu zakupu, jak i kompletnego rejestru najpóźniej 15 września.
Szczególne zasady dotyczą zabiegów wykonywanych w uprawach ozimych. Jeżeli zgodnie z etykietą mikrobiologicznego środka ochrony roślin część zabiegów trzeba wykonać jesienią, a kolejne dopiero wiosną następnego roku, płatność może zostać przyznana po zakończeniu całego programu zabiegów.
W takim przypadku rolnik powinien zadeklarować daną powierzchnię w kolejnym roku oraz przekazać dokument zakupu i rejestr zabiegów do 15 września tego roku.
Podobne znaczenie ma termin wysiania nasion lub wysadzenia bulw zaprawionych środkiem mikrobiologicznym. Moment wykonania zabiegu i rok złożenia dokumentów mogą przesądzić o tym, w której kampanii zostanie przyznana płatność.
Ekoschemat biologiczna uprawa – do kiedy złożyć dokumenty?
Ostateczny termin na przekazanie dokumentów w kampanii 2026 przypada 15 września. Do tego dnia rolnik powinien dostarczyć ARiMR:
imienny dowód zakupu preparatu,
rejestr wykonanych zabiegów,
dokumentację zgodną z wybranym wariantem ekoschematu.
Przed wysłaniem dokumentów warto zachować ich kopie oraz potwierdzenie skutecznego przekazania do Agencji.
Pszenica ozima pozostaje niekwestionowanym zbożowym liderem. Przed jej siewami rolnicy staną przed istotnym wyzwaniem – wyborem odpowiedniej odmiany. Bogata oferta hodowlana sprawia, że nie jest to jednak decyzja łatwa ani oczywista. Które odmiany pszenicy ozimej wybrać w 2026 roku? Sprawdź ich plonowanie, zdrowotność, zimotrwałość oraz rekomendacje COBORU.
Pszenica ozima nadal dominuje w strukturze zasiewów
Pszenica ozima niezmiennie cieszy się dużą popularnością. Jej areał uprawy w Polsce w ostatnich latach kształtował się na poziomie 2,2–2,3 mln ha. Warto podkreślić, że w strukturze zasiewów zbóż podstawowych – uwzględniając mieszanki – jej udział wynosi ok. 40%.
Znaczenie pszenicy ozimej wynika przede wszystkim z szerokiego zastosowania ziarna w przemyśle młynarsko-piekarskim i paszowym. Istotnym atutem tego gatunku jest również wysoki potencjał plonotwórczy – wyższy niż w przypadku pozostałych gatunków zbóż.
Jaką odmianę pszenicy ozimej wybrać?
Jednym z istotnych elementów agrotechniki pszenicy ozimej – jak i innych gatunków roślin uprawnych – jest wybór właściwej odmiany. Decyzja, którą muszą podjąć plantatorzy nie jest łatwa. W Krajowym rejestrze (KR), jak i z Wspólnotowym katalogu odmian roślin rolniczych (CCA) znajdziemy bowiem dziesiątki kreacji oferowanych przez hodowle roślin i firmy nasienne.
Pszenica ozima – ile odmian znajduje się w Krajowym rejestrze?
Rokrocznie do Krajowego rejestru trafia około dwudziestu nowych odmian, które są efektem dynamicznego postępu hodowlanego. Znacznie mniej kreacji jest natomiast skreślanych, stąd liczba pozycji systematycznie i nieprzerwanie się zwiększa.
Obecnie w Krajowym rejestrze pszenicy ozimej znajduje się 177 odmian:
89 odmian chlebowych (B),
74 odmiany jakościowe chlebowe (A),
8 odmian pastewnych lub innych (C),
1 odmiana technologiczna na ciastka (K),
1 odmiana elitarna chlebowa (E),
4 odmiany regionalne rejestrowane bez badania wartości gospodarczej odmian (WGO).
Kreacje te znajdują się głównie w celu zachowania bioróżnorodności i stanowią znaczną nisze rynkową.
Mieszańcowe odmiany pszenicy ozimej nadal są nieliczne
SU Hyvega to jedna z dwóch odmian mieszańcowych pszenicy ozimej znajdujących się w KR. Fot. M. Piśny
Obecnie w Krajowym rejestrze wpisane są tylko dwie odmiany mieszańcowe pszenicy ozimej – obydwie z hodowli zagranicznej. Na rynku nasiennym oferowane są jednak odmiany mieszańcowe ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych (CCA).
Mała popularność odmian mieszańcowych wynika przede wszystkim z mniejszego efektu heterozji u odmian samopylnych i wysokich kosztów kwalifikowanego materiału siewnego. Można jednak zakładać, że wraz z postępem hodowlanym znaczenie odmian mieszańcowych będzie rosnąć.
Jak COBORU bada odmiany pszenicy ozimej?
Wyniki Porejestrowego doświadczalnictwa odmianowego (PDO) są szczególnie wartościowym i pomocnym narzędziem dla plantatorów. COBORU zakłada corocznie blisko siedemdziesiąt doświadczeń w pszenicy ozimej zlokalizowanych w wielu regionach Polski. Badania pozwalają na właściwą ocenę wartości gospodarczej odmian w zróżnicowanych warunkach glebowo-klimatycznych naszego kraju.
Doświadczenia prowadzone są na dwóch, zróżnicowanych poziomach agrotechniki – przeciętnym (a1) i wysokim (a2). Poziom wysoki różni się od przeciętnego zastosowaniem dodatkowo dwóch zabiegów fungicydowych łącznie z nawożeniem dolistnym oraz jednego zabiegu regulatorem wzrostu. Ponadto, na poziomie a2 nawożenie azotowe jest wyższe o 40 kg na hektar.
W grupie odmian jakościowych szczególnie wysokim poziomem plonowania wyróżniają się kreacje SU Sputnik, SU Horizon, Allsome, RGT Furioza i Lacerta oraz mieszańcowa SU Hyclass. Ponadto na wysokim poziomie agrotechniki bardzo dobrze plonują również RGT Victorius, SU Janosik i Emocja.
W grupie odmian chlebowych wyróżniają się zwłaszcza: Serafinus, Bestia, Sake, KWS Rookie, WPB Kenora ioścista RGT Farmeo, a na wysokim poziomie agrotechniki także LG Lugano, Bulldozer i Como.
Wśród odmian pastewnych najwyższy plon osiągnęła Patria i Klement. Odmiany pastewne pod względem plenności ustępują jednak czołowym odmianom chlebowym, a ich znaczenie systematycznie maleje.
Patria to jedna z pięciu odmian należących do grupy technologicznej C. Fot. M. PiśnyRGT Furiosa to jedna z najnowszych odmian w ofercie Agri Polska. Fot. M. PiśnyBestia to ubiegłoroczna nowość z Hodowli Roślin Strzelce. Fot. M. Piśny
Odmiany pszenicy ozimej odporne na choroby
Pszenica ozima jest na ogół uprawiana w technologii intensywnej, gdzie ochrona fungicydowa jest oparta o dwa, a często nawet trzy zabiegi fungicydowe. Genetyczna odporność odmian na choroby pozostaje jednak mimo to bardzo ważną cechą. Pozwala bowiem ograniczyć liczbę zabiegów fungicydowych oraz zredukować dawki substancji czynnych. Wysoka zdrowotność ma też istotne znaczenie w obliczu niekorzystnych warunków pogodowych – gdy mamy do czynienia z podwyższoną presją chorób lub brakiem możliwości wykonania zabiegu.
W doświadczeniach PDO z pszenicą ozimą obserwowano przede wszystkim:
septoriozę liści – w prawie 80% doświadczeń,
rdzę brunatną, mączniaka prawdziwego i brunatną plamistość liści – średnio w 40–60% doświadczeń,
rdzę żółtą – w około 30% doświadczeń,
septoriozę plew i fuzariozę kłosów – rzadziej,
choroby podstawy źdźbła – sporadycznie.
Największe różnice odmianowe ujawniają się w warunkach wystąpienia rdzy brunatnej, rdzy żółtej oraz mączniaka prawdziwego. Wobec tego wymienione choroby powinny mieć największe znaczenie przy wyborze odmiany.
Część kreacji cechuje się ogólnie dobrą zdrowotnością, jak Apokalipsa i Indiana, a także RGT Farmeo, SU Horizon, Sake, Bestia, Allsome, Queens i Eksplozja. Inne z kolei mają zróżnicowaną odporność na poszczególne choroby, co należy uwzględniać przy ochronie fungicydowej.
Odmiany pszenicy ozimej o wysokiej zawartości białka i glutenu
W parametrach jakościowych znaczne różnice odmianowe dotyczą między innymi zawartości białka w ziarnie. W tej cesze wyróżniają się zwłaszcza dwie nowo zarejestrowane kreacje z grupy A – Pontiform i Strzała, które uzyskały ocenę 8 w skali 9-stopniowej.
Pod względem zawartości białka wysoko oceniane są także odmiany KWS Espinum, MHR Empatia, Pallas, Queens, RGT Technik, Vanilia i Weigl oraz Indiana i Polarkap (ocena 7).
Ważnym parametrem skupowym jest także zawartość glutenu. W tym parametrze najwyżej oceniana jest odmiana Pontiform, a także Lacerta, Moschus, Bright i Riposta.
Odmiany pszenicy ozimej o wysokiej zimotrwałości
W ostatnich kilkunastu latach nie obserwowano większych strat z powoduzłego przezimowania pszenicy ozimej. Niemniej jednak miniona zima pokazała, że zagrożenie wymarzaniem jest ciągle realne. W sezonie 2025/2026 miały miejsce znaczne spadki temperatur – dochodzące do blisko -30oC. Pokrywa śnieżna w większości rejonów kraju skutecznie ochroniła rośliny przed wymarzaniem. Na korzystne przezimowanie roślin duży wpływ miało też dobre zahartowanie roślin.
Obecnie zarejestrowane kreacje różnią się dość znacznie w ocenach zimotrwałości, jednak przeważają oceny 4 i powyżej. Tylko pięć odmian uzyskało natomiast oceny 2–2,5. Każdy rolnik może więc wybrać odpowiednią kreację w zależności od akceptowanego ryzyka wymarzania. Dobrym rozwiązaniem jest też uprawa kilku odmian o zróżnicowanej zimotrwałości.
Pewne znaczenie mogą mieć także niektóre cechy morfologiczne – na przykład ościstość kłosów. Obecnie tylko kilka odmian – KWS Espinum, Mewa, Ostroga oraz nowo zarejestrowane Eksplozja i RGT Farmeo – posiadają kłosy ościste. Kreacje te są przydatne między innymi do uprawy na terenach przyleśnych – ze względu na mniejsze ryzyko uszkodzenia przez zwierzynę łowną.
Rośnie powierzchnia plantacji nasiennych pszenicy ozimej
Powierzchnia plantacji nasiennych z pszenicą ozimą w roku 2025 wynosiła – według danych PIORiN (Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa) – 27,7 tys. ha. W porównaniu do roku poprzedniego zwiększyła się o ok. 3,6 tys. ha.
Na rynku nasiennym największe znaczenie mają odmiany z grupy A, których łączny udział wynosi ponad 43%. Mniejszy jest udział kreacji z grupy B – 30%. Natomiast znaczenie odmian pastewnych, na ciastka i elitarnych jest niewielkie.
W nasiennictwie największe znaczenie ma krajowa odmiana – pszenica Euforia (2,8 tys. ha). Z pozostałych większe znaczenie na rynku nasiennym miały odmiany Alegoria (1,4 tys. ha), Pallas, Elektra i SU Banatus, Sova, RGT Bilanz i LG Optimist (0,6–1 tys. ha).
Udział kreacji ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych (CCA) w ostatnich latach się zmniejszał i w roku 2025 wynosił niecałe 25%. Spośród odmian z CCA największe znaczenie miały Findus i RGT Reform.
Powierzchnia uprawy oraz średni plon ziarna pszenicy ozimej w produkcji i w doświadczeniach PDO [TABELA]
Rok
Powierzchnia uprawy [mln ha]
Plon ziarna [dt/ha]
Relacja Produkcja/PDO
PDO poziom a₁
Produkcja
2025
2 319
101,4
56,5
56%
2024
2 200
84,3
55,8
66%
2023
2 279
98,1
54,8
56%
2022
2 286
97,2
54,4
56%
2021
2 153
89,4
51,8
58%
Źródło: dane GUS, ARiMR i COBORU.
Lista odmian zalecanych pszenicy ozimej na 2026 rok
Dużym ułatwieniem w dokonaniu trafnego wyboru odmiany mogą być Listy odmian zalecanych do uprawy na obszarze województwa(LOZ). Zestawienia te tworzone są w poszczególnych województwach na podstawie wyników doświadczeń PDO z uwzględnieniem plonowania odmian w poszczególnych rejonach kraju. Przy tworzeniu List brane są pod uwagę także inne cechy rolniczo-użytkowe. Część województw określa również minimalny poziom zimotrwałości.
Dla pszenicy ozimej w każdym województwie rekomendowanych jest od 6 do 20 odmian. W roku 2026 na LOZ znajduje się ich łącznie 49.
W największej liczbie województw rekomendowane są odmiany Sova i LG Optimist z grupy A oraz Revolver i Bulldozer z grupy B.
LG Optimist to jedna z najpowszechniej uprawianych odmian pszenicy ozimej w Polsce. Fot. M. PiśnyRevolver jest odmianą zalecaną do uprawy w aż 12 województwach. Fot. M. PiśnyRGT Bilanz to wysokoplenna odmiana pszenicy ozimej z hodowli RAGT. Fot. M. Piśny
W ponad połowie województw rekomendowane są kreacje: Essa, Knut, Venecja, Chevignon i SU Banatus (wszystkie z grupy B).
Rekomendacja w większej liczbie województw świadczy o ich dużej stabilności plonowania w różnych warunkach glebowo-klimatycznych oraz przy różnym przebiegu pogody w poszczególnych latach badań. Na Listach nie ma natomiast odmian najnowszych, gdyż warunkiem rekomendacji są co najmniej 2-letnie wyniki badań PDO (lub jednoroczne w przypadku tzw. rekomendacji wstępnej).
Ważniejsze cechy odmian pszenicy ozimej – średnia z lat 2022–2025 (wg COBORU) [TABELA]
Odmiana
Plon ziarna a1
Plon ziarna a2
Zimotrwałość
Choroby podst. źdźbła
Mączniak prawdziwy
Rdza brunatna
Rdza żółta
Brunatna plamistość liści
Septoriozy liści
Septorioza plew
Fuzarioza kłosów
Wysokość roślin
Wyleganie
Masa 1000 ziaren
Gęstość ziarna
Liczba opadania
Zawartość białka
Ilość glutenu
dt z ha
skala 9°
cm
9°
g
skala 9°
Grupa A
Alegoria
95,3
108,0
4,0
5
5
4
4
5
5
5
5
89
5
47,9
4
8
6
7
Allsoma
101,5
109,8
3,0
6
7
6
5
6
6
5
5
90
5
43,7
5
8
6
6
Ambicja
94,9
102,7
3,5
6
5
6
5
4
5
5
5
93
6
49,4
6
8
5
5
Asory
93,7
105,9
3,5
4
5
4
4
4
4
5
6
93
3
44,6
5
8
5
5
Attribut
95,3
105,7
2,0
5
6
5
4
5
5
6
4
95
5
45,3
7
8
6
6
Callistus
96,7
107,3
2,0
5
5
6
4
5
5
5
5
94
6
47,5
6
8
5
6
Comandor
93,7
104,3
4,5
5
5
5
5
5
5
5
6
97
5
43,8
5
9
5
7
Emocja
100,3
111,6
4,0
5
6
6
7
5
6
5
5
91
6
44,4
4
9
6
3
Euforia
93,1
103,1
5,5
5
5
5
5
5
5
5
5
90
7
45,9
6
9
5
7
Formacja
91,0
102,6
4,5
5
5
5
3
5
4
4
5
103
5
44,1
5
9
5
6
Fuzja
95,0
107,8
4,0
5
5
4
4
5
4
5
4
91
5
48,1
3
8
5
3
Impresja
93,6
102,5
5,0
6
5
6
5
5
6
5
5
94
6
46,6
6
7
6
6
Intuicja
90,6
101,3
5,0
5
4
7
5
5
5
5
6
101
5
42,6
7
8
6
6
Jamajka
95,2
106,4
4,0
4
4
4
6
5
5
6
5
93
7
41,9
6
9
6
4
Kaprun
95,8
107,8
4,0
6
6
6
5
6
6
4
5
92
7
47,8
4
8
6
5
Kariatyda
92,1
102,0
4,5
5
5
4
4
5
4
4
5
95
4
47,5
5
8
5
4
Kelticus
99,9
111,2
3,5
6
5
6
5
5
5
6
5
89
6
43,7
4
8
6
6
KWS Dottie
96,5
109,4
3,5
5
4
6
6
5
5
6
5
97
3
46,5
6
8
6
5
KWS Espinum α
96,0
105,2
4,0
5
6
6
6
5
6
6
5
94
5
47,7
6
8
7
6
KWS Spencer
91,5
101,5
4,5
5
5
5
5
5
5
5
4
90
4
46,8
4
9
5
3
Lacerta
100,8
108,6
4,0
5
7
6
6
5
5
4
4
94
6
43,7
5
8
6
8
LG Bronka
97,0
108,1
3,0
5
5
6
5
6
6
6
6
96
5
48,4
5
9
5
4
LG Nida
92,3
104,6
3,5
5
3
5
5
5
4
5
4
91
6
45,6
7
7
6
5
LG Optimist
99,5
111,2
4,0
5
3
7
5
5
5
5
5
93
4
49,2
5
9
5
5
Linus
94,4
106,2
4,0
6
5
4
4
5
4
5
5
91
6
44,8
4
6
5
6
Maxus
91,8
105,5
5,0
5
3
4
5
5
5
5
5
87
7
48,6
3
7
5
4
MHR Empatia
98,5
109,3
3,5
6
6
5
4
5
5
5
5
99
5
47,9
6
8
7
5
Moschus
90,2
99,9
3,5
6
5
5
5
6
5
5
4
98
6
47,1
7
9
6
8
Nemora
97,3
108,8
4,0
5
4
6
5
4
5
4
5
91
6
46,3
6
8
5
6
Opoka
92,7
105,7
4,5
5
5
3
2
5
4
5
5
105
4
48,8
6
8
5
6
Ostoja
93,8
105,0
4,0
5
5
4
4
5
4
5
5
91
5
48,9
4
8
5
3
Pallas
92,1
106,4
4,5
6
5
2
5
5
4
5
5
99
5
47,9
6
8
7
5
Pontiform
95,4
106,0
5,0
5
5
6
5
5
6
5
5
89
6
48,8
3
9
8
9
Queens
96,0
106,1
4,0
5
7
6
6
5
6
5
6
99
6
49,2
7
7
7
5
RGT Diplom
94,8
106,0
4,0
6
5
5
5
5
5
5
5
99
5
43,4
5
7
5
5
RGT Furiosa
101,1
115,1
3,0
4
5
4
6
5
5
5
5
94
3
47,7
5
8
5
4
RGT Intakt
99,5
110,2
4,5
5
6
4
5
5
5
5
5
90
5
45,1
5
8
5
2
RGT Kilimanjaro
93,7
104,8
4,0
5
5
5
5
5
5
5
6
88
6
45,5
6
9
6
5
RGT Taktik
97,5
105,1
2,5
5
4
5
5
5
6
5
5
89
5
44,0
4
8
5
5
RGT Technik
99,2
107,5
3,0
5
5
6
5
5
6
5
4
85
7
45,1
6
8
7
6
RGT Victotius
98,2
113,0
4,0
3
5
3
4
5
5
5
4
91
3
43,8
5
8
5
2
Saratus
96,0
108,9
3,0
5
5
3
5
5
4
5
4
94
6
50,2
6
8
5
4
Shogun
98,0
108,8
4,0
4
6
6
6
5
5
5
5
95
5
45,5
5
8
6
4
Sova
96,1
107,6
4,5
4
6
5
4
6
5
5
5
95
5
43,6
7
8
5
5
Strzała
96,5
108,3
4,0
4
6
5
6
5
5
4
5
90
6
45,6
5
9
8
6
SU Agmar
95,7
107,3
3,0
5
5
4
5
5
4
5
5
96
5
47,6
5
8
6
5
SU Elka
99,9
111,2
4,5
5
6
6
6
6
6
5
5
94
5
51,5
3
8
6
7
SU Horizon
103,8
113,9
3,0
6
7
7
6
5
6
6
5
91
6
48,0
4
8
5
7
SU Hyclass F₁
100,8
114,4
4,0
5
4
5
5
5
5
4
5
98
4
47,3
5
7
6
5
SU Janosik
100,5
111,9
3,5
5
6
6
6
5
5
4
5
96
4
45,6
5
8
5
5
SU Joran
95,1
107,9
4,0
5
6
6
5
5
5
4
5
92
5
43,5
5
8
5
4
SU Quiz
95,2
109,1
4,0
4
4
4
5
5
5
5
5
93
5
46,3
5
8
5
3
SU Sputnik
104,3
115,1
4,0
5
4
6
6
6
5
5
5
95
5
48,4
5
9
6
5
SY Dubaj
92,4
102,0
4,5
6
6
6
5
5
5
5
5
100
6
48,5
7
9
5
7
Vanilia
96,6
107,7
4,5
5
4
6
7
5
6
5
5
85
7
42,8
5
9
7
4
Vistula
94,2
105,5
3,0
4
5
4
4
5
4
4
4
95
5
50,2
3
8
6
6
Weigl
98,8
109,5
4,0
5
5
6
5
5
5
5
5
94
5
48,4
4
8
7
7
Grupa B
Admont
90,0
104,9
4,5
7
4
2
2
5
5
5
5
92
7
41,5
5
6
4
4
Adrenalin
97,9
108,4
3,0
5
5
4
4
5
5
4
5
94
5
51,7
5
6
6
6
Alabama
98,0
108,7
5,0
4
5
6
6
5
6
5
5
93
4
43,7
4
8
5
5
Apokalipsa
100,7
112,5
3,5
6
6
7
6
6
7
6
6
97
4
47,9
5
7
5
7
Arevus
96,5
107,3
4,0
6
5
6
5
5
5
5
6
94
6
49,8
5
8
5
6
Argument
94,2
105,5
3,5
6
5
6
4
5
5
6
6
108
5
47,7
7
6
4
4
Atlantyda
97,2
107,7
3,5
5
5
6
5
4
5
5
4
101
5
50,5
4
7
6
5
Bataja
90,0
101,6
4,5
5
5
3
4
4
4
4
5
99
3
46,7
6
7
4
5
Bestia
104,0
116,7
4,0
5
6
5
7
6
6
6
5
104
3
49,6
5
8
5
5
Big Ben
94,7
106,8
3,0
5
5
5
6
5
6
5
5
100
5
44,7
5
8
4
4
Błyskawica
96,0
107,5
4,0
5
3
6
5
4
4
4
5
90
5
47,6
6
4
4
4
Bosporus
90,4
102,1
4,0
5
4
3
5
5
5
5
5
96
5
43,0
5
7
4
4
Bright
94,6
106,7
4,0
5
5
3
5
5
5
6
6
94
4
43,4
5
7
6
8
Bulldozer
101,9
113,5
3,5
5
5
6
4
5
5
5
5
93
5
42,6
3
9
5
6
Capri
98,5
108,4
5,0
5
5
5
6
4
5
5
5
95
3
50,0
5
8
5
4
Chevignon
99,9
112,3
3,5
5
4
5
5
5
5
5
6
89
4
44,5
4
8
6
4
Circus
95,3
110,5
3,0
6
3
4
5
5
5
5
4
97
5
48,7
3
7
5
7
Como
101,7
113,3
3,0
5
5
6
6
5
6
5
6
89
5
44,0
4
7
4
2
Composer
98,4
108,9
4,5
5
6
7
7
5
5
5
5
91
5
49,1
4
9
6
4
Damian
98,6
111,0
3,0
5
5
6
5
5
6
5
4
96
6
46,9
5
7
4
5
Eksplozja α
99,1
109,3
4,5
6
7
6
6
5
6
5
5
93
7
51,6
5
7
6
5
Elektra
95,9
108,2
3,5
5
6
6
3
5
5
5
5
97
6
42,0
2
8
5
6
Eriksen
97,9
109,4
4,0
5
5
6
6
5
5
5
5
89
3
46,6
5
9
5
1
Essa
98,4
112,3
4,0
5
6
5
5
5
5
5
5
93
3
43,3
4
8
5
4
Fabian
96,0
108,2
4,0
3
5
5
6
5
6
5
5
100
4
45,8
5
7
5
4
Fantazja
98,7
110,7
3,5
5
5
6
6
5
5
6
5
94
4
45,5
5
8
5
4
Fuchur
100,3
112,2
3,0
5
5
5
6
5
6
6
5
90
5
46,3
5
8
5
3
Gerlach
99,1
110,6
4,0
5
7
5
6
5
5
6
5
91
3
46,0
3
7
5
4
Hyvega F₁
97,3
113,2
3,5
4
4
4
4
5
5
5
5
101
3
45,2
5
6
5
6
Iluminacja
93,3
109,0
4,0
5
4
2
5
4
4
5
4
92
5
43,5
3
8
5
5
Indiana
99,1
108,3
4,5
5
6
7
7
6
7
6
6
94
6
45,8
5
8
7
5
Iskra
97,3
108,9
3,5
5
5
6
3
5
5
5
5
90
6
42,9
5
8
5
5
Knut
98,9
109,6
4,0
5
6
7
5
5
6
5
5
97
5
45,5
4
8
5
6
Komponent
95,6
107,7
3,5
4
4
4
5
6
5
5
4
97
5
47,5
6
9
6
6
KWS Donovan
91,5
109,4
3,0
5
4
2
5
5
4
5
6
94
6
43,9
6
7
4
6
KWS Lirum
98,4
110,5
4,5
5
5
6
5
5
5
5
5
94
3
45,1
4
8
4
2
KWS Patronum
94,9
107,2
3,5
5
5
5
5
5
5
5
5
97
3
46,6
6
8
5
6
KWS Rookie
103,4
114,4
4,0
5
5
7
6
5
5
5
5
86
5
44,1
5
8
5
4
LG Algebra
99,9
112,0
3,5
5
4
5
7
5
6
6
5
98
4
48,5
5
7
5
3
LG Fabianus
100,5
112,0
4,0
4
6
6
7
5
6
5
4
97
5
48,3
5
7
5
3
LG Keramik
93,2
107,7
4,0
5
5
3
5
5
4
5
5
93
6
44,2
6
7
4
5
LG Lugano
100,4
115,4
3,5
5
5
2
4
5
5
5
6
96
5
46,4
6
8
4
5
LG Mondial
97,4
109,1
3,5
5
3
6
4
5
5
5
5
93
7
47,9
5
8
5
5
Liberia
95,4
107,0
4,0
4
5
4
4
4
3
5
5
93
5
47,9
4
8
5
4
Magnezja
96,3
108,7
3,0
4
5
6
6
5
5
6
5
88
6
45,0
5
7
5
6
Medalistka
89,4
102,8
5,5
5
3
4
4
5
4
5
5
105
4
48,1
6
8
4
5
MHR Promienna
92,9
104,9
3,5
5
4
4
5
4
4
5
5
92
3
44,5
5
5
4
3
Owacja
93,4
103,7
4,5
6
5
6
4
5
5
5
6
103
4
45,8
5
7
4
6
Perseida
97,3
108,0
3,5
5
5
6
6
5
5
5
5
89
6
44,1
5
8
6
5
Persona
95,7
107,4
4,5
5
5
4
4
5
4
5
5
90
6
46,4
4
8
6
4
Plejada
95,5
106,1
5,0
5
5
6
4
5
5
5
5
97
5
46,7
8
8
4
5
Polarkap
96,7
106,7
3,5
5
6
4
5
5
5
5
5
95
5
48,4
5
7
7
6
Revolver
99,0
110,2
4,0
5
5
6
5
5
5
5
5
91
4
42,4
5
8
5
3
RGT Bilanz
94,3
106,5
4,5
5
5
4
5
5
5
5
6
93
6
46,0
5
9
4
3
RGT Farmeo α
102,4
111,9
4,0
5
7
8
6
6
6
5
5
94
4
49,4
5
7
5
5
RGT Kreuzer
97,9
110,3
4,0
5
4
5
5
5
5
4
6
91
6
44,8
5
8
5
3
RGT Provision
93,4
106,9
4,0
5
5
3
5
4
4
5
5
98
4
45,4
6
5
4
6
RGT Reklam
98,6
109,5
4,5
5
5
6
7
5
5
5
5
91
6
43,2
5
8
6
4
RGT Specialist
95,3
106,2
4,0
5
5
5
5
5
5
5
5
86
4
43,4
6
7
4
6
Riposta
92,9
104,8
3,0
6
6
5
4
5
5
5
5
92
5
47,3
7
8
6
8
Sake
103,5
111,7
4,0
5
6
7
6
6
6
6
5
88
4
42,6
4
7
5
5
Sanseo
97,0
110,0
3,5
5
4
3
5
5
4
5
5
95
5
44,2
4
8
5
4
Serafinus
104,3
113,7
3,5
5
6
6
6
5
6
5
4
90
6
43,3
5
7
6
5
SU Banatus
96,9
107,5
4,5
5
5
5
5
5
5
5
5
92
5
47,1
6
6
4
6
SU Mangold
90,9
105,3
3,5
6
4
3
5
5
4
5
5
94
5
43,2
5
7
4
5
SU Marathon
100,2
112,6
4,0
5
5
6
6
5
6
5
5
87
6
47,4
5
8
5
3
SU Tammo
98,3
109,5
3,5
4
6
5
6
5
5
5
5
97
6
46,7
5
7
6
4
SU Willem
93,4
107,8
3,0
5
5
4
5
5
5
5
5
95
3
49,6
4
7
6
6
SY Orofino
96,6
105,0
4,0
5
6
5
5
5
5
4
5
94
5
46,3
5
6
4
3
SY Revolution
100,4
110,0
2,5
5
6
4
5
5
6
5
4
95
6
50,2
4
7
5
3
SY Yukon
93,8
102,0
5,0
6
6
5
5
5
5
4
5
95
7
47,1
7
9
4
5
Symetria
96,7
108,1
4,0
5
6
6
5
5
5
5
5
95
4
42,7
5
9
6
7
Wenecja
96,1
108,4
4,0
5
5
5
4
5
4
5
5
95
5
47,3
5
8
4
4
WPB Kenora
102,8
114,7
3,0
5
6
6
6
5
5
5
4
90
6
49,2
5
8
5
5
WPB Newton
96,8
109,2
2,5
6
5
3
5
5
5
5
4
87
6
46,4
4
8
5
6
Grupa C
Klement
101,6
112,5
3,5
5
4
6
7
5
5
5
5
95
6
44,5
5
7
5
–
Lawina
92,0
105,3
4,5
4
6
5
5
6
5
5
4
88
4
43,0
5
7
3
–
Patria
100,0
113,7
3,0
5
5
4
5
5
4
5
4
91
4
49,7
4
5
5
–
Tonnage
98,6
110,9
3,5
5
4
6
4
5
5
5
4
92
3
44,1
2
4
1
–
Grupa K
Marly
93,8
107,5
2,5
4
4
3
5
4
5
6
4
87
5
48,5
–
–
–
–
CCA
KWS Keitum
101,8
114,5
3,5
5
5
5
6
5
5
5
6
96
5
49,7
–
–
–
–
LG Mocca
95,3
111,1
3,5
5
5
5
2
5
5
5
6
90
4
47,4
–
–
–
–
RGT Depot
96,3
107,1
3,5
5
6
5
5
5
5
5
5
91
5
49,8
–
–
–
–
RGT Reform
96,7
106,8
4,0
5
5
5
5
5
5
5
5
87
5
45,2
–
–
–
–
α – odmiana o kłosie ościstym; F1 – odmiana mieszańcowa; plon ziarna: a1 – przeciętny poziom agrotechniki (bez ochrony); a2 – wysoki poziom agrotechniki (zwiększone o 40 kg/ha nawożenie azotowe, dolistne preparaty wieloskładnikowe, ochrona przed chorobami i wyleganiem); skala 9° – wyższe stopnie oznaczają korzystniejszą ocenę; „–” – brak danych; CCA – odmiana ze Wspólnotowego katalogu odmian roślin rolniczych.
Choroby wirusowe stają się coraz większym zagrożeniem, zwłaszcza w okresach długich i ciepłych okresów jesieni, z jakimi mamy do czynienia ostatnimi czasy. Negatywny wpływ chorób wirusowych widoczny jest szczególne w uprawie ozimin.
Choroby wirusowe są coraz większym zagrożeniem dla upraw, a związane jest to ze wzrostem intensyfikacji produkcji, zwiększaniem areału form ozimych, wczesnym siewem, a także ze zmianami klimatycznymi, jakie mamy okazję ostatnio obserwować, czyli długim okresem wysokich temperatur jesienią oraz łagodnymi zimami.
Choroby wirusowe przenoszone są przez wektory, które w okresie jesiennym, żerując na roślinach, powodują zakażenia. Do wektorów przenoszących choroby wirusowe zbóż należą mszyce (głównie czeremchowo-zbożowa i zbożowa), zgłobik i pierwotniak P. graminis, natomiast w rzepaku jest to mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana.
Choroby wirusowe są szczególnie groźne dla form ozimych. W razie wystąpienia tego rodzaju choroby nie ma możliwości bezpośredniego jej zwalczania po zakażeniu roślin, dlatego ochrona przed wirozami polega na zapobieganiu ich wystąpieniu. Działania te obejmują ograniczanie występowania wektorów wirusów, hodowlę i uprawę odmian odpornych oraz przestrzeganie optymalnych terminów siewów, gdyż zbyt wczesny siew wydłuża okres żerowania szkodników.
Najbardziej uciążliwymi wirozami zbóż w Polsce są:
żółta karłowatość jęczmienia,
żółta mozaika jęczmienia,
odglebowa mozaika zbóż,
karłowatość pszenicy.
Natomiast dla rzepaku jest to żółtaczka rzepy. Obserwacje pod kątem identyfikacji chorób wirusowych przeprowadza się wiosną. Jednak często do pełnej identyfikacji potrzebna jest diagnostyka laboratoryjna oparta na teście ELISA lub badania molekularne.
Żółta karłowatość jęczmienia
Uznawana jest za najgroźniejszą chorobę wirusową zbóż. Występuje w uprawach wszystkich roślin zbożowych, jednak najbardziej niebezpieczna jest dla jęczmienia ozimego. Choroba ta przenoszona jest przez mszyce: czeremchowo-zbożową oraz zbożową.
Mszyca czeremchowo-zbożowa uważana jest za najważniejszego wektora wirusa żółtej karłowatości jęczmienia. Fot. A. Wieremczuk
Rośliny porażone przez wirusa żółtej karłowatości jęczmienia charakteryzują się:
zahamowanym wzrostem,
często krzaczastym pokrojem,
ograniczeniem wytwarzania źdźbeł produkcyjnych,
przebarwieniami liści.
Przebarwienia mogą przybierać różny kolor u różnych gatunków zbóż. Na liściach widoczne są przebarwienia w kolorze:
pszenica – czerwono-pomarańczowy,
jęczmień – intensywnie żółty,
pszenżyto – żółty,
żyto – rdzawo-brązowy,
owies– amarantowo-fioletowy,
kukurydza – ciemnoczerwony.
Liście stają się kruche i sztywne. Dosyć często choroba ta występuje na polu placowo (w rozproszeniu).
Żółta mozaika jęczmienia
Wirus przenoszony jest przez pierwotniaka glebowego Polymyxa graminis. Jest to choroba wyłącznie jęczmienia ozimego, której wzmożone występowanie obserwuje się na glebach ciężkich, w uprawach odmian podatnych, w uprawach wcześnie sianych oraz w okresie długiej i łagodnej jesieni. Długo utrzymująca się chłodna pogoda (poniżej 15°C) wiosną powoduje nasilenie objawów i szkód, natomiast poziom uszkodzeń ogranicza szybkie ocieplenie.
Na młodszych liściach wiroza objawia się smugowatymi, żółtawymi rozjaśnieniami, które rozmieszczone są równolegle do nerwów liścia. Wraz ze starzeniem się liści plamy powiększają się i zlewają ze sobą, następnie liście żółkną i obumierają. Również system korzeniowy chorych roślin jest zredukowany i brunatny, co przyczynia się do tego, że rośliny przedwcześnie obumierają.
Odglebowa mozaika przenicy
Wirusy powodujące odglebową mozaikę pszenicy, spośród których wyróżniamy 3 gatunki SBCMV, SBWMV, WSSMV, porażają, oprócz pszenicy, również pszenżyto, żyto czy jęczmień.
Objawy odglebowej mozaiki pszenicy na młodych liściach mogą uwidaczniać się w postaci mozaikowatych przebarwień w zróżnicowanym nasileniu. Następuje również zahamowanie wzrostu roślin oraz ogólnie słabszy rozwój, zostaje ograniczone krzewienie, a liczba ziarniaków w kłosach jest zmniejszona.
Podobnie jak żółta mozaika jęczmienia, wirus przenoszony jest przez pierwotniaka glebowego Polymyxa graminis, którego usunięcie z gleby jest niemożliwe. Jednym ze sposobów ograniczania skutków wywołanych tą choroba jest uprawa odmian odpornych zarówno na wirusa, jak i jego wektora.
Wiroza ta nie ma dużego znaczenia w Polsce. Chorobę tą można zaobserwować na pszenicy, życie i jęczmieniu.
Objawem są charakterystyczne, drastyczne skarłowacenie roślin, którym nie towarzyszą przebarwienia liści. Zakażenie we wczesnej fazie rozwoju wpływa na to, że choroba rozwija się szybko, występują nekrozy liści i zamieranie. Wektorem wirusa jest zgłobik smużkowany.
Wirus żółtaczki rzepy
Żółtaczka rzepy staje się coraz większym zagrożeniem w naszym kraju. Wywoływana jest przez wirusa żółtaczki rzepy (TuYV), który przenoszony jest przez mszyce, głównie przez mszycę brzoskwiniowo-ziemniaczaną.
Wirusa żółtaczki rzepy przenosi wektor – mszyca brzoskiwniowo-ziemniaczana. Fot. A. Wieremczuk
Objawami tej wirozy są:
antocyjanowe przebarwienia na brzegach liści,
zredukowana blaszka liściowa, zredukowana liczba rozgałęzień bocznych,
mniejsze nasiona w łuszczynach,
skarłowacenie roślin – brak wyrównania,
mniejsza zawartość oleju w nasionach,
zwiększona zawartość glukozynolanów.
Redukcja plonu może sięgnąć 10–40%.
Symptomy tej choroby można pomylić z:
niedoborem lub nadmiarem wody w glebie,
żerowaniem śmietki na systemie korzeniowym,
niedoborem składników pokarmowych, zwłaszcza potasu,
Oprócz ograniczania mszyc jako metodę zapobiegania wystąpienia choroby stosuje się uprawę odmian odpornych.
Jak zapobiec chorobom wirusowym zbóż?
Aby zapobiec wystąpieniu chorób wirusowych, stosuje się chemiczne zwalczanie wektorów wirusów. Do jesiennego zwalczania mszyc zbożowych polecane są substancje czynne, tj.:
acetamipryd,
lambda-cyhalotryna.
Wirusa żółtej karłowatości jęczmienia może przenosić także mszyca zbożowa. Fot. A. Wieremczuk
Zgłobik smużkowany jest szkodnikiem o małym znaczeniu, dlatego jego zwalczanie odbywa się przy okazji zwalczania mszyc.
Natomiast wektory wirusa żółtaczki rzepy zwalcza się za pomocą takich substancji czynnych, jak:
Organizator Agro Show 2026 opublikował szczegółowy program wydarzeń oraz pierwszą listę nowości zgłoszonych przez wystawców. Wśród najważniejszych punktów znalazły się konferencje marek Kioti, JCB Tools i KUHN, spotkanie prasowe CLAAS, prezentacja technologii ISOBUS oraz codzienne pokazy maszyn. W Bednarach pokazana zostanie również nowa Seria 8 TTV marki Deutz-Fahr.
XXVII Międzynarodowa Wystawa Rolnicza Agro Show odbędzie się od 18 do 20 września 2026 r. na terenie lotniska w Bednarach. Targi będzie można odwiedzać codziennie w godzinach od 9.00 do 17.00.
Organizator zastrzega, że program może jeszcze ulec zmianie. Dotyczy to szczególnie pokazów polowych, których przeprowadzenie będzie uzależnione od warunków atmosferycznych.
Nowości Agro Show 2026 – jakie marki znalazły się na liście?
Na oficjalnej liście wystawców zgłaszających nowości na Agro Show 2026 znalazły się dotychczas następujące marki:
Jedną z najważniejszych nowości będzie Deutz-Fahr Seria 8 TTV. Nie będzie to jednak polska premiera tej konstrukcji. Z oficjalnego materiału Agro Show wynika, że pierwsza krajowa prezentacja odbyła się podczas marcowych targów Agrotech w Kielcach. W Bednarach ciągnik zostanie przedstawiony przede wszystkim rolnikom z zachodniej Polski.
Według materiałów opublikowanych przez organizatora wystawy gama obejmuje dwa modele:
Deutz-Fahr 8310 TTV o mocy 313 KM,
Deutz-Fahr 8340 TTV o mocy 340 KM.
Nowe ciągniki napędzane są sześciocylindrowym silnikiem FPT N67 o pojemności 6,7 l. Jednostka osiąga do 1398 Nm momentu obrotowego, współpracuje z układem oczyszczania spalin Hi-eSCR i jest przystosowana do stosowania paliwa HVO. Producent przewidział okres między wymianami oleju silnikowego wynoszący do 1000 godzin.
Napęd przenosi bezstopniowa przekładnia TTV umożliwiająca jazdę z prędkością do 60 km/h, zależnie od wersji i przepisów obowiązujących na danym rynku.
Kabina SigmaVision i hydraulika do 220 l/min
Jednym z najważniejszych elementów nowej Serii 8 jest czterosłupkowa kabina SigmaVision. Producent wskazuje m.in. na zwiększoną przestrzeń wewnętrzną, szeroką widoczność, pneumatyczne zawieszenie kabiny oraz trzystrefową automatyczną klimatyzację ComfortPro.
Stanowisko operatora wyposażono w podłokietnik iControl, joysticki iMotion oraz CrossLever, a także dwa wyświetlacze:
15-calowy iCluster umieszczony na słupku,
12,8-calowy iMonitor 5 zintegrowany z podłokietnikiem.
Ciągniki mogą korzystać z systemów automatycznego prowadzenia, telematyki, obsługi narzędzi przez ISOBUS oraz rozwiązań SDF Smart Farming Solutions.
Hydraulika wykorzystuje pompę Load Sensing o wydajności do 220 l/min. Maksymalny udźwig tylnego podnośnika wynosi 12 tys. kg, a przedniego – 5450 kg. Zastosowano również oddzielny zbiornik oleju hydraulicznego CleanOil, ograniczający możliwość zanieczyszczenia oleju pracującego w układzie przeniesienia napędu.
Kioti, JCB Tools, KUHN i CLAAS – konferencje pierwszego dnia
Najwięcej spotkań poświęconych nowościom zaplanowano na piątek 18 września. O godz. 10.30 na stoisku C-191 rozpocznie się konferencja prasowa Kioti i JCB Tools. Organizator Interhandler zapowiada przedstawienie najnowszych premier obu marek, podsumowanie ostatniego roku oraz prezentację planów na kolejne miesiące.
Od godz. 11.00 do 12.00 na stoisku nr 180 odbędzie się konferencja „KUHN – Nowości AGRO SHOW”.
Na godz. 12.15 zaplanowano natomiast spotkanie prasowe CLAAS Polska. Odbędzie się ono na stoisku nr 197 i potrwa do godz. 13.15.
W piątek od godz. 14.00 do 15.00 na stoisku DigiDevice i Rol-Tronic, zlokalizowanym przy drodze nr 5 w sektorze C, zaplanowano prezentację poświęconą ISOBUS.
Spotkanie ma dotyczyć integracji maszyn, kompatybilności urządzeń oraz komunikacji pomiędzy systemami i podzespołami różnych producentów. Organizator prezentacji zapowiada również pokazanie praktycznych zastosowań ISOBUS w nowoczesnych maszynach rolniczych.
Temat może zainteresować rolników kompletujących zestawy składające się z ciągnika i narzędzi pochodzących od różnych producentów. Standard ISOBUS ma umożliwiać ich komunikację oraz obsługę funkcji maszyny za pomocą jednego kompatybilnego terminala.
Pokazy opryskiwaczy i ładowarek każdego dnia
Ważną częścią Agro Show pozostaną pokazy maszyn podczas pracy. W 2026 r. ich głównymi tematami będą opryskiwacze oraz ładowarki. Prezentacje zaplanowano każdego dnia wystawy na polach pokazowych:
od godz. 11.00 do 12.00,
od godz. 13.00 do 14.00.
Codziennie w godzinach 15.00–16.00 mają odbywać się również pokazy Tractor Pulling Polska. Przez cały czas otwarcia targów maszyny będą prezentowane także na pasie głównym.
Ferguson TE20 obchodzi w 2026 r. swoje 80-lecie. Pierwszy egzemplarz niewielkiego, szarego ciągnika zjechał z linii montażowej fabryki Banner Lane w Coventry 6 lipca 1946 r. W ciągu kolejnych dziesięciu lat wyprodukowano ponad pół miliona maszyn należących do rodziny TE20.
„Mały szary Fergie”, jak zaczęto nazywać ten ciągnik, nie wyróżniał się dużą mocą. Jego znaczenie wynikało z czegoś innego: sterowanego hydraulicznie trzypunktowego układu zawieszenia. Rozwiązanie opracowane przez Harry’ego Fergusona pozwalało połączyć ciągnik i narzędzie w jeden sprawnie działający zestaw.
Ferguson z 1955 r.
Pierwszy Ferguson TE20 powstał 6 lipca 1946 roku
Produkcję Fergusona TE20 rozpoczęto w dawnej fabryce Banner Lane w brytyjskim Coventry. Symbol modelu rozwijano jako „Tractor England”, natomiast liczba 20 odnosiła się do klasy mocy ciągnika.
Pierwszy egzemplarz opuścił linię montażową 6 lipca 1946 r. Ostatnia maszyna z rodziny TE20 została wyprodukowana 13 lipca 1956 r. Według danych Massey Ferguson w ciągu tych dziesięciu lat powstało ponad pół miliona ciągników.
Friends of Ferguson Heritage podaje dokładną liczbę 517 651 egzemplarzy obejmującą wszystkie odmiany rodziny TE20. W tej grupie znajdowały się maszyny z różnymi silnikami i przeznaczone do odmiennych zastosowań – od uniwersalnych ciągników rolniczych po wersje sadownicze, wąskie i przemysłowe.
Najważniejszym rozwiązaniem zastosowanym w Fergusonie TE20 był trzypunktowy układ zawieszenia współpracujący z hydrauliką. Tworzyły go dwa dolne ramiona oraz łącznik górny. Narzędzie nie było już tylko ciągnięte za ciągnikiem – stawało się częścią zwartego zestawu roboczego.
Tak zwany Ferguson System umożliwiał wykorzystanie siły działającej na narzędzie do automatycznego sterowania jego położeniem. Podczas pracy z pługiem wzrost oporu gleby powodował reakcję układu hydraulicznego i niewielkie uniesienie narzędzia. Po zmniejszeniu oporu pług mógł ponownie zagłębić się w glebie.
Rozwiązanie pomagało utrzymywać bardziej równomierne warunki pracy, a część obciążenia narzędzia była przenoszona na tylne koła ciągnika. Poprawiało to przyczepność lekkiej maszyny i pozwalało efektywnie wykorzystywać jej stosunkowo niewielką moc.
System zwiększał również bezpieczeństwo. Odpowiednia geometria zaczepu ograniczała tendencję ciągnika do unoszenia przedniej osi podczas pracy z mocno obciążonym narzędziem.
Mały ciągnik mógł zastępować większe maszyny
Pierwszy Ferguson TE20 dysponował mocą około 20 KM. Był niewielki i lekki, ale dzięki współpracy hydrauliki, trzypunktowego układu zawieszenia i narzędzi zaprojektowanych specjalnie do systemu Fergusona mógł wykonywać zadania powierzane wcześniej większym ciągnikom.
Producent wskazuje, że najważniejszym celem Harry’ego Fergusona było umożliwienie gospodarstwom mechanizacji prac polowych przy zachowaniu przystępnych kosztów. Lekka konstrukcja oznaczała mniejsze zużycie paliwa, a możliwość łatwej wymiany narzędzi zwiększała uniwersalność ciągnika.
Rolnik mógł wykorzystać jedną maszynę do współpracy między innymi z pługiem, kultywatorem, broną, siewnikiem czy kosiarką. Koncepcja ta stała się jednym z fundamentów późniejszej standaryzacji agregowania ciągników z maszynami.
Parametry techniczne różnią się w zależności od konkretnej odmiany oraz zastosowanego silnika. Pierwszy Ferguson TE20 z lat 1946–1948 był wyposażony w benzynową jednostkę Continental Z-120.
Podstawowe dane wczesnego Fergusona TE20:
silnik: Continental Z-120,
liczba cylindrów: 4,
pojemność: około 2,0 l,
chłodzenie: cieczą,
skrzynia biegów: mechaniczna, czterobiegowa,
napęd: na tylne koła,
tylny WOM: 540 obr./min,
rozstaw osi: około 177 cm,
masa: około 1250 kg.
Próby ciągnika wykazywały około 20,7 KM mocy na zaczepie i 25,4 KM na kole pasowym. Należy jednak uważać przy porównywaniu danych podawanych dla TE20, ponieważ nazwa bywa potocznie stosowana wobec całej rodziny ciągników, a nie wyłącznie pierwszej wersji z silnikiem Continental.
Jakie silniki montowano w rodzinie Ferguson TE20?
Pierwsze ciągniki otrzymywały czterocylindrowe, benzynowe silniki Continental Z-120. Ze względu na ograniczoną dostępność amerykańskich jednostek w Wielkiej Brytanii szybko wprowadzono odmianę TEA20 z silnikiem produkowanym przez Standard Motor Company.
W rodzinie pojawiły się następnie kolejne warianty:
TE20 – benzynowy silnik Continental Z-120,
TEA20 – benzynowy silnik Standard,
TED20 – silnik przystosowany do oleju waporyzacyjnego TVO,
TEF20 – silnik wysokoprężny Standard,
TEH20 – silnik zasilany paliwem niskooktanowym,
TEY20 – wersja z trzycylindrowym silnikiem Perkins P3.
Powstawały także odmiany wąskie, sadownicze i przemysłowe. Dlatego podczas identyfikacji zabytkowego Fergusona istotne są pełne oznaczenie modelu oraz numer seryjny. Sam wygląd ciągnika nie zawsze pozwala ustalić jego wersję i rok produkcji.
Dlaczego Ferguson TE20 jest nazywany „małym szarym Fergiem”?
Charakterystyczne szare malowanie oraz niewielkie wymiary sprawiły, że ciągnik otrzymał przydomek „Little Grey Fergie”, czyli „mały szary Fergie”. Maszyna stała się szczególnie popularna w Wielkiej Brytanii i innych krajach europejskich, ale trafiała również na rynki poza Europą.
Do dzisiaj wiele egzemplarzy pozostaje sprawnych. Ferguson TE20 jest ceniony przez kolekcjonerów za prostą konstrukcję, rozpoznawalną sylwetkę i przełomowe znaczenie dla historii mechanizacji rolnictwa.
W 2026 r. jubileusz TE20 jest jednym z głównych tematów brytyjskiego Tractor World Show. Wydarzenie ma jednocześnie przypominać o 70-leciu następcy „małego szarego Fergiego” – modelu Ferguson FE35, którego produkcja rozpoczęła się w 1956 r.
Czy Harry Ferguson wynalazł trzypunktowy układ zawieszenia?
Harry Ferguson nie stworzył swojej koncepcji w chwili rozpoczęcia produkcji modelu TE20. Nad systemem agregowania i hydraulicznej regulacji pracował już wcześniej, a kolejne rozwiązania rozwijał i patentował przez wiele lat.
Przed TE20 system Fergusona zastosowano między innymi w ciągniku Ferguson-Brown oraz w amerykańskich Fordach 9N i 2N, produkowanych w ramach współpracy z Henrym Fordem. Model z Coventry pozwolił jednak rozwinąć tę koncepcję w ciągniku produkowanym pod własną marką Fergusona.
Najważniejsze było nie samo zastosowanie trzech punktów mocowania, lecz połączenie ich z automatycznym sterowaniem hydraulicznym i odpowiednio dopasowanymi narzędziami. To właśnie ten kompletny system wpłynął na późniejszy rozwój konstrukcji ciągników i sposobu agregowania maszyn rolniczych.
Cukier gwałtownie drożeje na świecie!Światowy wskaźnik cen cukru zanotował w sierpniu potężny skok, napędzany rosnącymi obawami o podaż na globalnych rynkach. Tymczasem dane z polskiego rynku detalicznego pokazują zupełnie inny obraz – cukier na naszych półkach sklepowych nadal tanieje. Z czego wynika ten rozbieżny trend i jak długo krajowy rynek pozostanie niewrażliwy na światowe podwyżki?
Światowy rynek pod presją suszy i niższych zbiorów
Z najnowszych danych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) wynika, że subindeks cen cukru wzrósł w sierpniu aż o 11,9% w ujęciu miesiąc do miesiąca, osiągając poziom 106,4 pkt. To wyraźny sygnał, że globalny bilans surowca zaczyna się zacieśniać.
Głównym motorem napędowym wzrostu cen na światowych giełdach są obawy dotyczące wielkości nadchodzących zbiorów u kluczowych producentów:
Unia Europejska: przedłużająca się susza i fale upałów w wielu regionach upraw znacząco pogorszyły prognozy plonowania buraków cukrowych.
Brazylia: pożary upraw oraz utrzymujące się niekorzystne warunki pogodowe w głównym pasie produkcyjnym obniżają szacunki wydajności.
Azja (Indie i Tajlandia): niepewność związana z przebiegiem monsunów wymusza na inwestorach wycenianie wyższej premii za ryzyko podażowe.
Polska: GUS pokazuje wyraźne spadki r/r
Na przekór globalnym tendencjom, polski konsument obserwuje w sklepach kontynuację trendu spadkowego. Według oficjalnych danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) za lipiec, cukier w polskim detalu potaniał o 1,1% w ujęciu miesięcznym (m/m).
Większe wrażenie robi jednak dynamika roczna – w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku, cukier w Polsce jest tańszy aż o 15,9% (r/r).
Efekt opóźnienia i wojna cenowa w sieciach handlowych
Rozbieżność między wskaźnikiem FAO a danymi GUS nie wynika z błędu statystycznego, lecz ze specyfiki funkcjonowania rynku spożywczego:
Efekt transmisji (lag czasowy): Zmiany cen na giełdach hurtowych przenoszą się na półki sklepowe z kilkumiesięcznym opóźnieniem. Kontrakty na dostawy do sieci handlowych zawierane są z wyprzedzeniem, co tymczasowo izoluje detal od bieżących skoków cen surowca.
Polityka promocyjna sieci: Cukier w Polsce od dłuższego czasu pełni rolę tzw. loss leadera – produktu podstawowego, którego cena jest celowo zaniżana przez największe dyskonty w celu przyciągnięcia klientów do sklepów.
Utrzymująca się wysoka podaż z ubiegłorocznej kampanii w regionie Europy Środkowo-Wschodniej dodatkowo stabilizowała lokalny rynek. W obliczu rosnących kosztów na świecie oraz gorszych prognoz dla europejskich zbiorów buraka, potencjał do dalszych spadków cen w kraju wydaje się jednak wyczerpany, a impuls podwyżkowy z rynków globalnych dotrze do Polski w najbliższych miesiącach.
Światowe ceny mięsa: Sierpień przyniósł delikatny wzrost cen na globalnym rynku mięsa. Z najnowszych danych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) wynika, że średnia wartość wskaźnika cen mięsa wyniosła w ubiegłym miesiącu 127,9 pkt. Oznacza to wzrost o 1,0% (o 1,2 pkt) w porównaniu ze skorygowanym odczytem za lipiec. Zbudowany w ten sposób poziom cen jest zbliżony do notowań obserwowanych dokładnie przed rokiem.
Wzmocnienie wskaźnika to efekt drożejącego drobiu, żywca wieprzowego oraz baraniny. Jedynym gatunkiem mięsa, który wyłamał się ze wzrostowego trendu i zanotował spadek cen, była wołowina.
Drób (wzrost): Podwyżki na rynku mięsa drobiowego to przede wszystkim rezultat wyraźnego odbicia cen eksportowych w Brazylii – kluczowego światowego dostawcy – przy ciągle silnym i stabilnym popycie ze strony globalnych importerów.
Wieprzowina (wzrost): Zauważalny skok notowań żywca wieprzowego był podyktowany sytuacji w Unii Europejskiej. Przedłużające się falowe upały spowolniły przyrosty masy zwierząt, co bezpośrednio ograniczyło podaż tuczników gotowych do uboju. Wzrostów w UE nie zdołały w pełni zneutralizować tańsze dostawy z Brazylii, gdzie podaż pozostaje wysoka.
Baranina (wzrost): Ożywienie cenowe stymulowane było przez Nową Zelandię, gdzie ograniczone mocno zdolności eksportowe spotkały się z nieprzerwanie mocnym popytem ze strony odbiorców zagranicznych.
Wołowina (spadek): Rynek wołowiny znalazł się pod presją zniżkową ze względu na ograniczenia taryfowe i kontyngentowe. Brazylia zbliża się do wyczerpania swojego limitu w ramach chińskiego kontyngentu ochronnego, co grozi wyższymi cłami na dodatkowe wolumeny i spowalnia wysyłki. Z kolei Australia wykorzystała już swoje progi w Chinach oraz Korei Południowej. Sytuacja ta zmusiła obu potentatów do ostrzejszej walki cenowej o alternatywne rynki zbytu.
Miniony weekend w Częstochowie upłynął pod znakiem dożynkowego dziękczynienia oraz wielkiego przeglądu potencjału polskiego sektora rolno-spożywczego. Zakończyły się Ogólnopolskie Dożynki Jasnogórskie 2026 połączone z jubileuszową, XXXV Krajową Wystawą Rolniczą. Wydarzenie zgromadziło na Błoniach Jasnogórskich oraz w Parkach Jasnogórskich dziesiątki tysięcy rolników, producentów, wystawców maszyn i przedstawicieli nauki z całej Polski.
W oficjalnych obchodach udział wzięło kierownictwo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na czele z ministrem Stefanem Krajewskim oraz podsekretarzem stanu Adamem Nowakiem. Wydarzenie w Częstochowie od lat pełni podwójną rolę – z jednej strony jest kultywowaniem wiejskiej tradycji po zakończonych żniwach, z drugiej zaś platformą wymiany doświadczeń biznesowych, technologicznych i naukowych.
Nauka i wyzwania rynkowe: Innowacje w cieniu zmian klimatu
Rolniczy weekend zainaugurowano w piątek na Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie konferencją naukową pod hasłem „Nauka dla rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego – tradycja, innowacje i zrównoważony rozwój”.
Wystąpienia eksperckie oraz dyskusje panelowe skupiły się na kluczowych wyzwaniach produkcyjnych i ekonomicznych, z jakimi mierzą się obecnie gospodarstwa w Polsce i w całej Unii Europejskiej:
Bezpieczeństwo żywnościowe: Utrzymanie stabilności dostaw surowców rolnych w warunkach zmienności rynkowej i presji kosztowej.
Adaptacja do zmian klimatu: Wdrażanie nowoczesnych technologii retencji wody, gospodarowania glebą oraz precyzyjnego nawożenia.
Transfer wiedzy do praktyki: Potrzeba szybszego komercjalizowania wyników badań naukowych i instytutów branżowych bezpośrednio w gospodarstwach rolnych.
Wieczorna inauguracja w Filharmonii Częstochowskiej była okazją do docenienia osób zasłużonych dla rozwoju sektora – wręczono odznaczenia resortowe „Zasłużony dla Rolnictwa” oraz puchary Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ponad 400 wystawców i technologia w Parkach Jasnogórskich
Sercem wystawienniczym imprezy była XXXV Krajowa Wystawa Rolnicza. W Parkach Jasnogórskich oraz na terenach przyległych swoje stoiska zaprezentowało ponad 400 wystawców.
Dla zwiedzających przygotowano kompleksową ekspozycję branżową:
Maszyny i sprzęt rolniczy: Prezentacja ciągników, agregatów uprawowych oraz rozwiązań z zakresu rolnictwa precyzyjnego (Rolnictwo 4.0).
Środki do produkcji rolnej: Oferta firm nasiennych, nawozowych i środków ochrony roślin, nakierowana na zwiększanie efektywności upraw.
Instytuty i doradztwo: Stoiska instytutów badawczych podległych MRiRW, Ośrodków Doradztwa Rolniczego oraz KOWR, gdzie rolnicy mogli uzyskać bezpośrednie porady techniczne i prawne.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się również Regionalna Wystawa Zwierząt Hodowlanych, podczas której zaprezentowano wyselekcjonowane osobniki bydła mięsnego, owiec oraz koni zimnokrwistych, a także pokazy pracy psów pasterskich.
Promocja polskiej żywności i tradycji wiejskiej
Istotnym elementem wydarzenia było promowanie rodzimej produkcji spożywczej i dziedzictwa kulturowego polskiej wsi. W ramach targów zorganizowano m.in. finał popularnego konkursu kulinarnego „Polska Smakuje”, targi pszczelarskie oraz kiermasze rolnictwa ekologicznego i ogrodnictwa.
Koła Gospodyń Wiejskich z całego kraju, we współpracy z Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi, zaprezentowały misternie wykonane wieńce i korony dożynkowe, stanowiące symbol zwieńczenia ciężkiej, całorocznej pracy na roli.
Jasnogórskie dziękczynienie za plony
Klimaks obchodów przypadł na niedzielę. Centralnym punktem Dożynek Jasnogórskich 2026 była uroczysta Suma Dożynkowa odprawiona na Błoniach Jasnogórskich. Biskupi, przedstawiciele rządu oraz delegacje rolnicze z poszczególnych regionów złożyli na ręce duszpasterzy chleb z tegorocznych zbiorów oraz plony pól i ogrodów.
W przemówieniach okolicznościowych podkreślano kluczową rolę polskich rolników w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego kraju, wskazując jednocześnie na konieczność dalszego wspierania konkurencyjności polskich gospodarstw na rynku europejskim i globalnym.
Wydarzenie zwieńczyło ogłoszenie wyników prestiżowych konkursów branżowych, w tym finałów wojewódzkich Agroligi, Bezpiecznego Gospodarstwa Rolnego (KRUS) oraz wyróżnień dla liderów rolnictwa ekologicznego.
Ta strona korzysta z plików cookies. Służą do tego, by strona działała prawidłowo a także do analizowania ruchu na stronie, a także, by wyświetlać Ci lepiej dopasowane treści i reklamy. Stosujemy również cookies podmiotów trzecich. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności i cookies.
Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas poruszania się po witrynie. Niektóre z nich są przechowywane w przeglądarce, bo są niezbędne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookie podmiotów trzecich, które pomagają nam analizować i rozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookie oraz pliki stosowane w celach reklamowych będą przechowywane w Twojej przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Masz również możliwość rezygnacji z tych plików cookie. Jednak rezygnacja z niektórych z tych plików cookie może wpłynąć na wygodę przeglądania.
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Analityczne”.
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
To ciasteczko jest stosowane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent, aby udokumentować zgodę użytkownika na ciasteczka z kategorii "Funkcjonalne".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Niezbędne”.
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Inne”.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Wydajnościowe”.
viewed_cookie_policy
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent i służy do przechowywania informacji, czy użytkownik wyraził zgodę na korzystanie z plików cookie. Nie przechowuje żadnych danych osobowych.
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzjący wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
