Analizując to, jak ceny zbóż mogą kształtować się na krajowym i unijnym rynku w najbliższych tygodniach, warto zwrócić uwagę na najnowsze statystyki Komisji Europejskiej (DG Agri) za pierwsze 13 tygodni nowego sezonu. Choć na starcie sezonu Unia Europejska była importerem netto zbóż, najnowsze dane pokazują wyraźną zmianę – tempo eksportu zbóż z UE rośnie, a wywóz pszenicy zwyczajnej zrównał się z wynikiem z poprzedniego sezonu i sięga już 6,81 mln ton.
Z raportu wynika, że łączny eksport zbóż z UE wyniósł około 9,81 mln ton (spadek o 14% r/r, co oznacza dalsze mocne wyhamowanie wcześniejszych strat). Z kolei łączny import zbóż do Unii zamknął się na poziomie około 6,32 mln ton (wzrost o 12%). Dodatkowym impulsem sprzyjającym wywozowi z UE jest sytuacja na rynku walutowym: ostatnie osłabienie euro względem dolara zwiększa konkurencyjność cenową unijnego ziarna na rynkach światowych.
Sytuacja na giełdach: Notowania pszenicy na Matif
Krajowe i unijne ceny pozostają pod silnym wpływem notowań giełdowych. Według Euronext-Paryż z środowego popołudnia:
Cena pszenicy konsumpcyjnej na giełdzie MATIF wynosiła 238,5 EUR/t.
Przy kursie EUR/PLN na poziomie 4,3627daje to przeliczeniową cenę zamknięcia MATIF na poziomie ok. 1 041 zł/t.
Sytuacja w krajowym skupie: Ceny pszenicy według Agrolok
Na krajowym podwórku stawki oferowane producentom rolnym odzwierciedlają relacje giełdowe oraz warunki regionalne. Zgodnie z notowaniami cen pszenicy publikowanymi przez Agrolok (stan na 29 września 2026 r.), ceny transakcyjne netto w Polsce kształtują się następująco:
Średnia cena pszenicy konsumpcyjnej w Polsce: wynosi 945 zł/t.
Średnia cena pszenicy paszowej na północy Polski: kształtuje się na poziomie 890 zł/t (dzięki bliskości portów eksportowych).
Średnia cena pszenicy paszowej na południu Polski: wynosi 750 zł/t.
Kluczowe zboża w UE – co dzieje się w handlu zagranicznym?
Pszenica zwyczajna: Eksport osiągnął blisko 6,81 mln ton (stabilny poziom: 0% rok do roku), co potwierdza, że unijny wywóz całkowicie nadgonił wcześniejsze zaległości. Import pszenicy skurczył się natomiast o 43% do około 734 tys. ton.
Jęczmień: Wywóz spadł o 39% do poziomu około 1,91 mln ton, a import wyniósł ok. 160 tys. ton.
Kukurydza: Unijny eksport spadł o 14% do niespełna 194 tys. ton, podczas gdy import wzrósł o 35% do blisko 4,96 mln ton.
Gdzie trafia unijny eksport? Główne kierunki wywozu (Top 5 odbiorców)
Główne rynki docelowe dla kluczowych unijnych zbóż w sezonie 2026/27 obejmują:
Pszenica zwyczajna:
Arabia Saudyjska – 842 524 t (12,4% udziału)
Algieria – 693 226 t (10,2% udziału)
Nigeria – 645 035 t (9,5% udziału)
Republika Południowej Afryki – 385 573 t (5,7% udziału)
Sudan – 319 734 t (4,7% udziału)
Jęczmień:
Arabia Saudyjska – 1 053 448 t (55,2% udziału)
Jordania – 325 313 t (17,0% udziału)
Libia – 167 447 t (8,8% udziału)
Zjednoczone Emiraty Arabskie – 95 574 t (5,0% udziału)
Chiny – 93 650 t (4,9% udziału)
Kukurydza:
Turcja – 62 372 t (32,2% udziału)
Wielka Brytania – 35 031 t (18,1% udziału)
Liban – 22 390 t (11,6% udziału)
Korea Południowa – 19 544 t (10,1% udziału)
Szwajcaria – 18 741 t (9,7% udziału)
Skąd UE sprowadza zboża? Główne kierunki importu (Top 5 źródeł)
Aktualne dane taryfowe pokazują szczegółową strukturę dostaw zewnętrznych do Unii Europejskiej:
Pszenica zwyczajna:
Kanada – 226 786 t (30,9% udziału)
Mołdawia – 185 638 t (25,3% udziału)
Ukraina – 135 806 t (18,5% udziału)
Serbia – 130 993 t (17,8% udziału)
Stany Zjednoczone – 22 539 t (3,1% udziału)
Pszenica durum:
Kanada – 146 419 t (39,9% udziału)
Stany Zjednoczone – 91 139 t (24,8% udziału)
Australia – 86 370 t (23,5% udziału)
Kazachstan – 32 666 t (8,9% udziału)
Mołdawia – 10 134 t (2,8% udziału)
Kukurydza:
Stany Zjednoczone – 2 070 062 t (41,7% udziału)
Ukraina – 1 458 670 t (29,4% udziału)
Brazylia – 1 200 081 t (24,2% udziału)
Kanada – 130 825 t (2,6% udziału)
Argentyna – 71 742 t (1,4% udziału)
Podsumowanie
Ożywienie unijnego eksportu zbóż – ze szczególnym uwzględnieniem silnej pozycji pszenicy na rynkach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (Arabia Saudyjska, Algieria) – stanowi kluczowy element stabilizujący rynek. Z drugiej strony, wysoki napływ ziarna z zewnątrz (szczególnie kukurydzy z USA, Ukrainy i Brazylii oraz pszenicy z Kanady i Mołdawii) kształtuje globalny bilans Wspólnoty. Kluczowe znaczenie dla przyszłych cen będzie mieć poziom dostępności ziarna rosyjskiego i ukraińskiego na globalnym rynku.
Źródło: Analiza Agro Profil na podstawie danych KE
Ponad 15 t kukurydzy z hektara, dwie przyczepy przeładowcze obsługujące jeden kombajn i dwunastorzędowa przystawka – tak wyglądają żniwa w stanie Illinois, w samym sercu amerykańskiego Pasa Kukurydzianego. Choć z polskiej perspektywy plon robi wrażenie, miejscowy rolnik spodziewał się jeszcze lepszego wyniku.
Illinois jest jednym ze stanów należących do amerykańskiego Corn Belt, czyli regionu szczególnie silnie związanego z produkcją kukurydzy. Skala uprawy oraz osiągane tutaj plony przekładają się również na organizację zbioru.
Podczas żniw kombajn współpracował z dwiema przyczepami przeładowczymi. Przy plonie przekraczającym 15 t/ha maszyna na długości pola musiała rozładowywać zbiornik dwukrotnie.
Kukurydza plonuje ponad 15 t/ha. Rolnik spodziewał się 16–16,5 t/ha
Na obserwowanym polu plon kukurydzy wynosił nieco ponad 15 t/ha. To wysoki wynik, jednak właściciel gospodarstwa zakładał, że zbierze około 16–16,5 t/ha.
Powodem słabszego od oczekiwań rezultatu miała być przede wszystkim bardzo duża ilość wody w okresie wegetacji. Według informacji przekazanych na miejscu opady wynosiły średnio około 75 l/m² tygodniowo i były stosunkowo równomiernie rozłożone.
W tym przypadku problemem nie był więc niedobór wody, lecz jej nadmiar.
Co więcej, w dobrych sezonach potencjał produkcyjny miejscowych plantacji jest jeszcze większy. Według informacji uzyskanych na miejscu plony na poziomie 17–19 t/ha nie są w tym regionie czymś nadzwyczajnym, jeśli warunki w sezonie sprzyjają kukurydzy.
Jaka wilgotność kukurydzy podczas zbioru? Tutaj ma 22%
W momencie rozpoczęcia zbioru wilgotność ziarna wynosiła około 22%. Na początku żniw zebrana kukurydza wymagała jeszcze lekkiego dosuszenia.
Warunki pogodowe sprzyjały jednak szybkiemu obniżaniu wilgotności ziarna. Przy temperaturze wynoszącej około 25°C spodziewano się, że w ciągu kolejnych dni kukurydza naturalnie osiągnie niższą wilgotność.
W tym regionie możliwy jest więc również zbiór kukurydzy, która może trafić bezpośrednio do magazynu bez dodatkowego suszenia. Wszystko zależy jednak od momentu rozpoczęcia żniw i aktualnych warunków pogodowych.
Dwunastorzędowa przystawka bez docinacza
Ciekawym rozwiązaniem zastosowanym podczas zbioru jest dwunastorzędowa przystawka do kukurydzy bez klasycznego docinacza łodyg.
Pod przystawką znajduje się natomiast walec, którego zadaniem jest łamanie i zgniatanie pozostających na polu łodyg. Resztki nie są więc intensywnie rozdrabniane, ale zostają przygotowane do kolejnych prac polowych.
Dlaczego przy tak dużej skali produkcji zdecydowano się zrezygnować z docinacza? Jednym z najważniejszych powodów jest zapotrzebowanie na moc.
Docinacz mógłby potrzebować około 150 KM
Według informacji przekazanych podczas żniw podwójny docinacz może wymagać około 10–15 KM na każdy rząd.
Przy dwunastorzędowej przystawce oznaczałoby to zapotrzebowanie sięgające około 150 KM tylko na pracę docinacza.
Przy plonach kukurydzy dochodzących w tym regionie do 17–19 t/ha dostępna moc kombajnu jest szczególnie istotna. Zamiast przeznaczać jej część na bardzo intensywne rozdrabnianie łodyg, miejscowi rolnicy mogą pozostawić większą rezerwę na sam zbiór i omłot dużej ilości masy.
Do tego dochodzą koszty eksploatacyjne. Docinacz oznacza dodatkowe zużycie paliwa, elementów roboczych oraz konieczność serwisowania i wymiany noży.
Co dzieje się z resztkami po kukurydzy?
Rezygnacja z docinacza oznacza, że na polu pozostają większe fragmenty łodyg kukurydzy. Walec umieszczony pod przystawką łamie je i zgniata, ale nie rozdrabnia tak intensywnie jak dodatkowy zespół tnący.
W warunkach obserwowanego gospodarstwa nie jest to jednak dużym problemem. Wykorzystywane później siewniki są przystosowane do pracy przy dużej ilości resztek pożniwnych, także wtedy, gdy nie zostały one bardzo drobno pocięte.
Pokazuje to, że sposób zagospodarowania ścierniska jest częścią całej technologii. Decyzja o rezygnacji z docinacza jest powiązana zarówno z wydajnością kombajnu, jak i możliwościami maszyn wykorzystywanych podczas kolejnych zabiegów.
Żniwa kukurydzy w amerykańskim Corn Belt
Żniwa w Illinois dobrze pokazują skalę produkcji kukurydzy w amerykańskim Pasie Kukurydzianym. Plon przekraczający 15 t/ha nie spełnił w pełni oczekiwań rolnika, ponieważ zakładano wynik sięgający 16–16,5 t/ha.
Równie interesująca jak sam plon jest technologia zbioru. Dwunastorzędowa przystawka, dwie przyczepy przeładowcze obsługujące kombajn oraz rezygnacja z energochłonnego docinacza pokazują, jak organizacja żniw jest podporządkowana dużej wydajności.
W gospodarstwie liczy się nie tylko to, ile ton kukurydzy uda się zebrać z hektara. Znaczenie ma również szybkość odbioru ziarna, wykorzystanie mocy kombajnu oraz przygotowanie pola do kolejnych prac.
Rozwój gospodarstwa rolnego często wiąże się z koniecznością pozyskania dodatkowych środków. Jednym z rozwiązań ułatwiających finansowanie inwestycji jest skorzystanie z pomocy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Państwowe dopłaty pozwalają obniżyć dług w banku, dzięki czemu modernizacja gospodarstwa czy zakup gruntów stają się mniej obciążające dla płynności finansowej.
Mechanizm działania dopłat ARiMR do oprocentowania
Wsparcie opiera się na umowie między Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) a bankami współpracującymi. Państwo pokrywa część odsetek, które obciążałyby budżet gospodarstwa. Kredytobiorca spłaca jedynie część należnego oprocentowania, określoną w warunkach konkretnej linii pomocowej, a pozostałą część bank otrzymuje bezpośrednio z instytucji państwowej.
Kredyt preferencyjny dla rolników – kto może ubiegać się o wsparcie?
O kredyt preferencyjny dla rolników mogą ubiegać się producenci rolni oraz inne uprawnione podmioty działające w sektorze rolnym i przetwórczym. Podstawowym warunkiem jest wykazanie zdolności kredytowej oraz przedstawienie planu inwestycji, który uzasadni celowość i efektywność planowanego przedsięwzięcia.
Pozyskane środki z kredytu mogą zostać przeznaczone m.in. na zakup użytków rolnych, budowę lub modernizację budynków inwentarskich, a także na zakup maszyn i urządzeń. Wielu gospodarstwom kredyt preferencyjny dla rolników daje możliwość podniesienia jakości produkcji oraz konkurencyjności na rynku.
Gdzie złożyć wniosek o finansowanie?
Wniosek o przyznanie środków składa się bezpośrednio w jednym z banków, które podpisały umowę o współpracy z ARiMR. Cała procedura związana z weryfikacją wniosku, zabezpieczeniem spłaty oraz podpisaniem umowy odbywa się na drodze bankowej. Bank ocenia, czy cel inwestycji jest zgodny z założeniami wybranej linii pomocowej. Po pozytywnej decyzji instytucja finansowa udziela kredytu na warunkach preferencyjnych w ramach limitów środków określonych we współpracy z ARiMR.
Koszty i warunki spłaty zobowiązania
Warunki finansowania są ściśle powiązane z realizacją i rozliczeniem inwestycji zgodnie z założonym planem. Warto pamiętać, że niedotrzymanie wyznaczonych terminów lub wykorzystanie uzyskanych środków niezgodnie z ich przeznaczeniem może skutkować utratą prawa do państwowych dopłat. W takiej sytuacji kredytobiorca musi liczyć się z koniecznością obsługi zadłużenia na standardowych warunkach rynkowych.
Podsumowanie
Przed przystąpieniem do wnioskowania o dopłaty należy precyzyjnie określić cele inwestycyjne i realną zdolność gospodarstwa do terminowej spłaty kapitału. Pierwszym krokiem powinno być zapoznanie się z wymogami wybranej linii kredytowej oraz przygotowanie niezbędnej dokumentacji. Z kolei konsultacja z doradcą finansowym specjalizującym się w sektorze agro – np. ekspertem z banku Credit Agricole – pozwoli uniknąć błędów formalnych i wybrać najkorzystniejsze rozwiązanie.
Inflacja we wrześniu najwyżej od 15 miesięcy!Szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) opublikowany przez Główny Urząd Statystyczny wskazuje, że inflacja we wrześniu 2026 roku wyniosła 4,0% w ujęciu rocznym (wskaźnik cen 104,0) oraz wzrosła o 0,7% w porównaniu z sierpniem (wskaźnik cen 100,7). Wrześniowy odczyt wyznacza najwyższe tempo wzrostu cen r/r od 15 miesięcy, przerywając wyraźne wyhamowanie dynamiki inflacji widoczne w miesiącach letnich (3,1% w lipcu i 3,4% w sierpniu).
Główną siłą napędową skoku inflacji okazały się koszty transportu oraz nośników energii:
Paliwa i smary do prywatnych środków transportu: Zaliczyły drastyczny wzrost o 36,1% r/r oraz o 9,2% m/m. To efekt wygaśnięcia letnich akcji rabatowych na stacjach benzynowych, połączony z powrotem presji kosztowej na rynku surowców oraz osłabieniem złotego.
Energia elektryczna, gaz i inne paliwa: Wzrosły o 4,9% r/r oraz o 0,9% w skali miesiąca.
Dla gospodarstw rolnych, znajdujących się w samym szczycie jesiennej kampanii polowej (zbiory kukurydzy i buraków cukrowych, intensywne zabiegi uprawowe oraz siewy zbóż ozimych), tak gwałtowny skok cen paliwa bezpośrednio podnosi koszty prac maszynowych i logistyki.
Żywność tańsza w skali roku, ale symbolicznie drożeje w skali miesiąca
Zgodnie z danymi GUS, w kategorii żywność i napoje bezalkoholowe odnotowano zróżnicowaną dynamikę:
W skali roku (r/r): Ceny detaliczne spadły o 0,5% (wskaźnik 99,5).
W skali miesiąca (m/m): Ceny odbiły o 0,1% (wskaźnik 100,1).
Naszym zdaniem miesięczny wzrost cen żywności to w dużej mierze konsekwencja osłabienia kursu złotego we wrześniu, co podniosło koszty importu towarów rolno-spożywczych. Jednak skok o 0,1% m/m przy ogólnym wzroście CPI o 0,7% m/m pokazuje, że artykuły spożywcze wciąż rosną wolniej niż reszta koszyka konsumpcyjnego. Roczny spadek cen detalicznych jest z kolei efektem twardej wojny cenowej prowadzonej przez największe sieci dyskontowe.
Pogłębiające się nożyce cenowe uderzają w rolników
Trwająca rozbieżność między ogólnym wskaźnikiem inflacji a dynamiką cen żywności rodzi poważne konsekwencje dla rentowności produkcji rolniczej:
Wzrost kosztów operacyjnych: Rolnicy ponoszą drastycznie wyższe wydatki na paliwo (+36,1% r/r) i energię (+4,9% r/r), a ogólne koszty utrzymania i usług wzrosły o 4,0% r/r.
Presja na ceny skupu: Spadek cen żywności na półkach sklepowych (-0,5% r/r) służy sieciom handlowym i przetwórcom jako argument do utrzymywania niskich cen skupu surowców rolniczych.
Rolnicy pozostają bez możliwości przerzucenia wyższych kosztów paliwa i energii na odbiorców surowców, co bezpośrednio uderza w ich marże.
Perspektywy stóp procentowych i RPP
Wrześniowy odczyt na poziomie 4,0% pogłębia odchylenie inflacji od celu NBP (2,5% z przedziałem +/- 1 p.p.). Wobec powrotu presji kosztowej oraz zaostrzenia polityki monetarnej przez amerykański Fed i EBC, wszelkie scenariusze zakładające obniżki stóp procentowych w Polsce do końca roku stają się nieaktualne.
Utrzymanie stóp na dotychczasowym poziomie przekłada się na wysokie koszty obsługi kredytów obrotowych i inwestycyjnych w rolnictwie. Jeśli presja na rynku paliw utrzyma się w kolejnych miesiącach, w analizach rynkowych coraz częściej pojawiać się będzie wątek ewentualnego zacieśnienia polityki pieniężnej przez RPP na początku 2027 roku.
Biedronki azjatyckie jesienią gromadzą się na elewacjach, oknach i balkonach. Szukając miejsca do przezimowania, przedostają się również do mieszkań. Jak wygląda biedronka azjatycka, czy biedronki gryzą i jak usunąć je z domu, aby nie pozostawiły trudnych do wyczyszczenia plam?
Dlaczego biedronki azjatyckie wchodzą do domów?
Biedronki azjatyckie zaczynają szukać zimowych kryjówek zazwyczaj na przełomie września i października. Ich gromadzeniu się na budynkach sprzyjają szczególnie słoneczne i cieplejsze popołudnia następujące po chłodnych nocach.
Owady wybierają przede wszystkim nagrzane, jasne elewacje skierowane na południe lub południowy zachód. Następnie przedostają się do środka przez szczeliny wokół okien, drzwi i parapetów, otwory przy przewodach, kratki wentylacyjne oraz nieszczelności w elewacji.
Nie oznacza to, że w całej Polsce wystąpi masowa inwazja. Liczba owadów zależy od pogody, lokalizacji domu, nasłonecznienia ścian oraz sąsiedztwa pól, sadów i ogrodów.
Jak wygląda biedronka azjatycka?
Odpowiedź na pytanie, jak wygląda biedronka azjatycka, nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Gatunek ten występuje w wielu odmianach barwnych. Pokrywy owada mogą być żółte, pomarańczowe, czerwone albo prawie czarne. Niektóre osobniki mają wiele kropek, inne zaledwie kilka, a część nie ma ich wcale.
Jedną z cech pomocnych w rozpoznaniu jest jasne przedplecze, czyli fragment ciała znajdujący się bezpośrednio za głową. Często widoczny jest na nim czarny wzór przypominający literę „M” lub „W”. Nie zawsze jednak jest on dobrze zaznaczony, dlatego sama liczba kropek czy pojedyncza cecha nie daje całkowitej pewności.
Dorosłe osobniki osiągają zwykle około 5–8 mm długości. Biedronkę azjatycką po raz pierwszy stwierdzono w Polsce w 2006 roku w Poznaniu. Obecnie występuje już na terenie całego kraju.
Czy biedronka gryzie? Czy biedronki gryzą ludzi?
Pytania „czy biedronka gryzie?” i „czy biedronki gryzą ludzi?” pojawiają się szczególnie często jesienią, gdy owady zaczynają wchodzić do mieszkań. Biedronka azjatycka może sporadycznie uszczypnąć człowieka za pomocą aparatu gębowego. Zdarza się to przede wszystkim przy bezpośrednim kontakcie z owadem.
Takie ugryzienie może powodować krótkotrwałe pieczenie, niewielkie zaczerwienienie lub punktowy ślad na skórze. Nie jest jednak uznawane za poważne zagrożenie, a biedronki nie przenoszą w ten sposób chorób.
U osób szczególnie wrażliwych większym problemem może być kontakt z wydzieliną obronną owadów albo przebywanie w pomieszczeniu, w którym zgromadziła się ich duża liczba. Możliwe są wówczas podrażnienia skóry lub objawy alergiczne.
Ile żyje biedronka?
To, ile żyje biedronka, zależy od gatunku oraz warunków środowiskowych. W przypadku biedronki azjatyckiej cały rozwój od jaja do dorosłego owada może trwać około miesiąca, ale długość życia dorosłych osobników jest znacznie większa.
Biedronki azjatyckie zimują jako dorosłe owady. Niektóre osobniki mogą przeżyć nawet do trzech lat, chociaż nie jest to regułą dla całej populacji. Na ich przeżywalność wpływają m.in. temperatura, dostępność pokarmu, przebieg zimy oraz obecność drapieżników. W warunkach Europy Środkowej gatunek może wytwarzać dwa lub trzy pokolenia w ciągu roku.
Dlaczego nie należy rozgniatać biedronek azjatyckich?
Zaniepokojone lub zgniecione biedronki azjatyckie wydzielają z odnóży żółtawą ciecz o intensywnym zapachu. Jest to ich naturalny mechanizm obronny.
Wydzielina może pozostawić plamy na ścianach, parapetach, zasłonach, ubraniach, dywanach i meblach tapicerowanych. Dlatego owadów nie należy rozgniatać ani usuwać łapką na muchy.
An infestation of Harlequin Ladybirds (Harmonia axyridis) also known as multicoloured Asian Lady Beetles, massing together in the recess of a shabby window
Jak pozbyć się biedronek azjatyckich z domu?
Pojedynczą biedronkę najlepiej przykryć szklanką, wsunąć pod nią kartkę i wynieść na zewnątrz. Większą liczbę owadów można zebrać odkurzaczem. Worek należy później szybko wyjąć i szczelnie zamknąć, aby biedronki nie wróciły do pomieszczenia.
Trzeba jednak uważać, ponieważ odkurzanie może rozprowadzić nieprzyjemny zapach wydzieliny. Osoby uczulone na owady nie powinny samodzielnie usuwać dużych skupisk.
Biedronki azjatyckie nie zakładają w domu gniazd i nie rozmnażają się w pomieszczeniach. Budynek służy im przede wszystkim jako miejsce zimowania.
Jak zabezpieczyć dom przed biedronkami azjatyckimi?
Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest zablokowanie owadom drogi do wnętrza. Warto:
uszczelnić szczeliny wokół okien, drzwi i parapetów,
sprawdzić miejsca przechodzenia rur oraz przewodów,
Ceny paliw na europejskich stacjach osiągnęły drastyczny poziom, doprowadzając rolników i przewoźników do szoku cenowego. W Niemczech za litr oleju napędowego trzeba zapłacić nawet 2,60 euro (ok. 11,40 zł). Mimo że rząd zapowiada wsparcie i obniżkę podatków, dla gospodarstw rolnych oraz branży transportowej to zaledwie symboliczna ulga w obliczu drastycznie rosnących kosztów.
Zimny prysznic dla sektora agro – tak najkrócej można opisać aktualną sytuację na stacjach paliw. Wysokie ceny paliw wynikają bezpośrednio z drożejącej ropy naftowej oraz mocno ograniczonej podaży destylatów (oleju opałowego i napędowego) w Europie i USA.
Sytuacja u naszych zachodnich sąsiadów wyraźnie pokazuje, z jak ogromnym obciążeniem finansowym muszą mierzyć się gospodarze i firmy logistyczne. W przypadku dużych ciągników i traktorów o mocy 300–500 KM ze zbiornikami o pojemności 600–800 litrów, koszt jednego tankowania do pełna przy stawce 2,60 €/l (11,36 zł/l) sięga aż 1560 euro, czyli ponad 6800 zł.
Równie dramatycznie wyglądają koszty w pozostałych segmentach transportu:
Auta osobowe (zbiornik 60 l): ok. 150 euro (ok. 655 zł) za tankowanie.
Ciężarówki (40 ton, zbiornik 800–1500 l): od 2000 do nawet 3900 euro (od ok. 8 740 zł do aż 17 040 zł) za jedno pełne tankowanie.
Dla porównania jeszcze pod koniec sierpnia ceny paliw w Niemczech były o 25 centów (ok. 1,09 zł) niższe na litrze oleju napędowego i o 15 centów (ok. 0,66 zł) niższe w przypadku benzyny Super E10 (która przy cenie 2,40 €/l kosztuje ok. 10,49 zł/l).
Połowa ceny to podatki. Rząd wprowadza „rabat paliwowy”
Analitycy rynku zwracają uwagę, że rynkowe ceny paliw zależą od surowca zaledwie w połowie. Według danych Niemieckiego Klubu Samochodowego (ADAC), od 47% do 53% finalnej kwoty na dystrybutorze stanowią podatki i opłaty państwowe (podatek energetyczny, opłata CO₂, opłata za rezerwy EBV oraz 19% VAT).
W odpowiedzi na kryzys niemiecki Bundestag i Bundesrat zatwierdziły tzw. rabat paliwowy, który ma obowiązywać przez trzy miesiące od 1 października.
Zasady nowego wsparcia:
Obniżka podatku energetycznego od diesla i benzyny o 14,04 centa/l (ok. 0,61 zł/l).
Łączny spadek ceny z podatkiem VAT o 16,7 centa/l (ok. 0,73 zł/l).
Wprowadzenie mechanizmu „pułapu cen paliw”, który ma powstrzymać kolejne skoki stawek.
Eksperci i organizacje rolnicze podkreślają jednak, że obniżka na poziomie kilkunastu centów przy cenie 2,60 €/l nie rozwiąże problemu drastycznie rosnących kosztów produkcji rolnej.
Krytyka „zasady godziny 12”
Dodatkowym utrudnieniem dla konsumentów okazują się niemieckie regulacje ograniczające stacje do podnoszenia cen tylko raz dziennie – punktualnie w południe.
Przepis, który miał uczynić ceny paliw bardziej przewidywalnymi, w rzeczywistości wywołał odwrotny skutek. Analizy instytutów ekonomicznych (m.in. ZEW oraz Instytutu Fraunhofera) wykazały, że zmiana ta doprowadziła do wzrostu średnich cen dziennych, przez co tankowanie po południu stało się wyjątkowo kosztowne. ADAC apeluje o natychmiastowe zniesienie tej regulacji.
Wpływ na polski agrobiznes
Sytuacja na rynku niemieckim to wyraźne ostrzeżenie dla polskich rolników. Rosnące ceny paliw w Europie są ze sobą ściśle powiązane poprzez światowe notowania ropy i ograniczoną dostępność gotowych paliw z rafineryjnego przerobu. Utrzymujący się wysoki poziom stawek u naszych sąsiadów przekłada się na presję cenową na polskich stacjach, bezpośrednio uderzając w opłacalność prac polowych i transportu płodów rolnych.
Źródło: opracowanie własne na podstawie agrarheute
Czy pszenica durum może być opłacalną alternatywą dla pszenicy zwyczajnej? Rolnicy z Różopola w Wielkopolsce dzielą się doświadczeniami z jej uprawy. Wskazują na wyższą cenę ziarna, wcześniejszy zbiór i możliwość rozłożenia prac w gospodarstwie.
Pszenica durum, nazywana również pszenicą twardą, kojarzy się przede wszystkim z produkcją makaronów. Dla gospodarstw poszukujących dodatkowego kierunku produkcji może być jednak także sposobem na zróżnicowanie zasiewów. O wyniku finansowym decydują zarówno plon i cena, jak i jakość ziarna oraz warunki jego sprzedaży.
Praktyczne doświadczenia z uprawą pszenicy durum zdobywają m.in. gospodarstwa w Różopolu koło Krotoszyna. Paweł Kuliński zajmuje się tą technologią od kilku lat, natomiast Roman Liberski w ostatnim sezonie po raz pierwszy przeznaczył pod pszenicę twardą 15 ha.
Pszenica durum – co to jest i czym różni się od zwykłej pszenicy?
Pszenica durum (Triticum durum) nazywana jest również pszenicą twardą. Od pszenicy zwyczajnej, powszechnie wykorzystywanej m.in. do wypieku pieczywa, różni się właściwościami ziarna oraz jego głównym przeznaczeniem.
Do czego wykorzystuje się pszenicę durum?
Ziarno pszenicy durum jest surowcem przede wszystkim dla przemysłu makaronowego. Z jego przemiału otrzymuje się semolinę, wykorzystywaną do produkcji makaronów, a także w innych wyrobach spożywczych.
Dla odbiorcy liczą się parametry technologiczne ziarna. Paweł Kuliński podkreśla znaczenie bursztynowej barwy i szklistej struktury. Wśród ocenianych cech wymienia również:
wyrównanie ziarna,
gęstość,
zawartość białka,
parametry glutenu.
To właśnie jakość ma istotne znaczenie dla możliwości sprzedaży oraz uzyskanej ceny. Dlatego prowadzenie plantacji powinno uwzględniać wymagania konkretnego odbiorcy, a nie wyłącznie dążenie do wysokiego plonu.
Co to jest semolina? Powstaje z pszenicy durum
Semolina to gruboziarnisty produkt otrzymywany podczas przemiału twardej pszenicy durum. Ma charakterystyczny żółtawy odcień i jest podstawowym surowcem do produkcji makaronu. Może być stosowana również do przygotowywania kaszek, wypieków i innych produktów spożywczych.
Nie należy więc mówić, że pszenica durum „zawiera dużo semoliny”. Semolina nie jest składnikiem znajdującym się w ziarnie, lecz produktem uzyskiwanym w procesie jego przemiału.
Dlaczego rolnicy z Wielkopolski zdecydowali się na pszenicę durum?
Paweł Kuliński prowadzi gospodarstwo w południowej Wielkopolsce i doradza innym rolnikom. Od około 20 lat zajmuje się zagadnieniami związanymi z mikrobiologią, a także poplonami i międzyplonami. Uprawą pszenicy durum zainteresował się z inspiracji swojego kolegi Roberta Danka.
Jednym z powodów było poszukiwanie bardziej opłacalnych kierunków produkcji oraz możliwość rozłożenia w czasie prac polowych i zbiorów. Znaczenie miały również zmieniające się warunki pogodowe.
Kuliński zwraca uwagę, że pszenica durum jest tradycyjnie uprawiana m.in. w rejonie Morza Śródziemnego, gdzie wysokie temperatury w okresie letnim są powszechne. Jego zdaniem coraz cieplejsze lata w Polsce sprawiają, że warto sprawdzać możliwości uprawy pszenicy twardej również w krajowych warunkach.
Nie oznacza to jednak, że wysokie temperatury nie wpływają na jej plonowanie. W tym sezonie upały, które pojawiły się pod koniec czerwca, odbiły się również na wynikach plantacji w Różopolu.
Ile plonuje pszenica durum? Rolnicy zebrali do 7,5 t/ha
Roman Liberski zdecydował się na pszenicę durum po raz pierwszy, przeznaczając pod nią 15 ha. Plon dochodził do 7,5 t/ha, a po pierwszym sezonie rolnik zdecydował się kontynuować uprawę na podobnej powierzchni.
W gospodarstwach w Różopolu plony pszenicy durum kształtowały się na poziomie 6–7,5 t/ha. W sprzyjających warunkach potencjał tej uprawy może sięgać około 8 t/ha, choć ostateczny wynik zależy m.in. od stanowiska, przebiegu pogody i prowadzenia plantacji.
Według doświadczeń Romana Liberskiego pszenica twarda może plonować o około 1,5–2 t/ha niżej od pszenicy zwyczajnej. Różnicę w plonie może jednak rekompensować wyższa cena ziarna.
Cena pszenicy durum: 1160–1200 zł/t i wcześniej ustalony odbiorca
Ile kosztuje tona pszenicy durum? W przypadku gospodarstwa Romana Liberskiego cena sprzedaży wyniosła około 1160–1200 zł/t. Co istotne, jeszcze przed zbiorem wiedział, do kogo trafi ziarno.
Nie było kłopotu ze sprzedaniem, bo nabywcy byli już z góry. Wiedzieliśmy, kto kupi.
— mówi Roman Liberski.
Dzięki wcześniej ustalonemu odbiorcy ziarno można było sprzedać bezpośrednio po zbiorze. Dla rolnika pewność zbytu okazała się jednym z ważniejszych argumentów przemawiających za kontynuowaniem uprawy durum.
To, ile kosztuje tona pszenicy, zależy jednak nie tylko od jej rodzaju, ale również od jakości ziarna i sytuacji na rynku. W przypadku durum przy odpowiednich parametrach cena może być wyższa. Paweł Kuliński wskazuje, że w krajowych warunkach może dochodzić nawet do około 1400 zł/t.
Dlatego rynek zbytu warto sprawdzić jeszcze przed siewem. Istotna jest nie tylko oferowana cena, ale również wymagane parametry jakościowe ziarna i warunki jego odbioru.
Uprawa pszenicy durum. Materiał siewny, obsada i ochrona łanu
Na plantacjach w Różopolu uprawiana jest odmiana SM Eris z Hodowli Roślin Smolice. W technologii zwraca się uwagę na stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego.
Koszt materiału siewnego wynosił około 2800 zł/t, przy czym cena zależała również od zastosowanego pakietu zaprawiania. Ostateczny koszt nasion w przeliczeniu na hektar będzie wynikał m.in. z ceny konkretnej partii oraz przyjętej normy wysiewu.
W stosowanej technologii zakładano obsadę na poziomie 380–450 roślin/m². Warto odróżnić obsadę roślin od liczby wysiewanych ziaren. Ustalenie normy wysiewu wymaga uwzględnienia m.in. parametrów materiału siewnego, zakładanej obsady oraz warunków podczas siewu.
Podstawowe zabiegi agrotechniczne w pszenicy durum są zbliżone do tych wykonywanych w pszenicy zwyczajnej. Podobnie wygląda ochrona herbicydowa i fungicydowa, choć szczególnej uwagi wymaga zdrowotność łanu w końcowych fazach rozwoju.
Jednym z zagrożeń jest fuzarioza kłosów, która może pogorszyć jakość ziarna przeznaczonego do przetwórstwa. Program ochrony powinien być dopasowany do sytuacji na plantacji, a przed zastosowaniem konkretnego środka należy sprawdzić zakres jego aktualnego zezwolenia.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo:
Kiedy zbierać pszenicę durum?
Jedną z praktycznych zalet pszenicy durum może być wcześniejszy termin dojrzewania. W warunkach gospodarstw w Różopolu zbiór przypadał około tygodnia po jęczmieniu ozimym, a jednocześnie około 1–2 tygodni przed pozostałymi zbożami.
Pozwala to rozłożyć żniwa w czasie. Mniejsza kumulacja prac może ułatwić wykorzystanie kombajnu, transportu i zaplecza magazynowego, szczególnie w gospodarstwach o większym areale zbóż.
Termin zbioru będzie jednak zależał od odmiany, przebiegu pogody, stanowiska i tempa dojrzewania plantacji.
Czy pszenicę durum można zbierać przy wilgotności 17–20%?
Przy zagrożeniu długotrwałymi opadami jednym z rozwiązań jest wcześniejszy zbiór ziarna przy wilgotności 17–20%, a następnie jego dosuszenie. Pozwala to ograniczyć ryzyko pogorszenia parametrów jakościowych podczas oczekiwania na lepsze warunki pogodowe.
Takie rozwiązanie wymaga jednak odpowiedniego zaplecza technicznego. W rachunku ekonomicznym trzeba uwzględnić koszt suszenia, transportu i przygotowania partii do sprzedaży.
Samo dosuszenie nie gwarantuje uzyskania wymaganych parametrów. O wartości partii decydują również m.in. szklistość, wyrównanie i gęstość ziarna, a także zawartość białka i parametry glutenu.
Czy uprawa pszenicy durum się opłaca?
W pierwszym sezonie uprawy Roman Liberski uzyskał cenę 1160–1200 zł/t, a dodatkową zaletą był zapewniony wcześniej odbiorca. Rolnik oszacował uzyskaną nadwyżkę na około 200 zł/t, jednak bez pełnego zestawienia kosztów nie można na tej podstawie określić dochodu z hektara.
Ciekawie wygląda również porównanie z pszenicą konsumpcyjną. Przy cenie durum wynoszącej około 1150 zł/t, w kalkulacji wykonanej dla tego gospodarstwa porównywalny wynik z pszenicy konsumpcyjnej wymagałby plonu na poziomie około 8,5–9 t/ha.
Trzeba przy tym pamiętać, że durum może plonować słabiej. W omawianych warunkach różnica względem pszenicy zwyczajnej była szacowana na około 1,5–2 t/ha.
Dlatego sama cena za tonę nie odpowiada jeszcze na pytanie, która uprawa jest bardziej opłacalna. Liczy się wartość produkcji z hektara pomniejszona o wszystkie poniesione koszty, w tym materiał siewny, nawożenie, ochronę, zbiór, ewentualne suszenie i przygotowanie ziarna do sprzedaży.
Duże znaczenie ma również rynek zbytu. Wyższa cena durum będzie miała znaczenie tylko wtedy, gdy ziarno spełni wymagania jakościowe i znajdzie się odbiorca gotowy za nie zapłacić.
Gdzie sprzedać pszenicę durum?
Rynek zbytu pszenicy durum jest w Polsce znacznie mniejszy niż w przypadku pszenicy zwyczajnej. Ziarno trafia przede wszystkim do młynów produkujących semolinę, kaszarni oraz zakładów związanych z produkcją makaronów.
Według informacji zebranych w gospodarstwach w Różopolu na krajowym rynku działa około 10 podmiotów zainteresowanych skupem pszenicy twardej. Przy tak ograniczonej liczbie potencjalnych odbiorców znalezienie nabywcy powinno poprzedzać decyzję o zwiększeniu areału.
Roman Liberski wiedział jeszcze przed żniwami, kto odbierze jego ziarno. Dzięki temu po zbiorze mógł szybko sprzedać całą partię i nie musiał szukać nabywcy w momencie, gdy ziarno było już w magazynie.
Przy pszenicy durum pewny rynek zbytu może być więc równie ważny jak wysokość plonu i cena za tonę.
Co sprawdzić przed pierwszym zasiewem pszenicy durum?
Przed rozpoczęciem uprawy warto przede wszystkim znaleźć potencjalnego odbiorcę i poznać jego wymagania dotyczące jakości ziarna. Istotne są również sposób ustalania ceny i warunki dostawy.
Trzeba też dopasować odmianę i technologię do warunków gospodarstwa oraz ocenić możliwości zbioru, suszenia i przechowywania ziarna.
Roman Liberski po pierwszym sezonie zdecydował się ponownie przeznaczyć pod durum 15 ha. W jego przypadku o kontynuowaniu uprawy zdecydowały nie tylko uzyskane plony i cena, ale również pewny zbyt.
W odpowiedzi na trudną sytuację ekonomiczną w rolnictwie, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wdraża rozszerzony pakiet finansowy. Jak ogłosił Stefan Krajewski z kierownictwa resortu, gospodarze będą mogli ubiegać się o łączny zwrot za olej napędowy w wysokości 2 zł za litr. Nabór dokumentów zaplanowano na pierwszą połowę października.
Skąd bierze się nowa stawka wsparcia?
Ostateczna kwota 2 zł za każdy litr zużytego paliwa rolniczego nie jest jednolitą subwencją, lecz połączeniem dwóch osobnych mechanizmów finansowych:
Podstawą jest dotychczasowa, ustawowa rekompensata podatku akcyzowego wynosząca 1,48 zł do litra.
Uzupełnienie stanowi nowo wprowadzany dodatek rządowy w wysokości 0,52 zł do litra, który ma zrekompensować rolnikom skokowy wzrost kosztów prowadzenia produkcji.
Zmiana struktury finansowania i budżet programu
Łączna pula środków przeznaczonych na dopłaty do paliwa i nawozów przekroczy 800 milionów złotych. Montaż finansowy opiera się na wsparciu z Unii Europejskiej w kwocie 66 mln euro, przy czym strona polska zdecydowała się uzupełnić tę pulę z budżetu państwa o dodatkowe 200%. Przedstawiciele ministerstwa zaznaczają przy tym, że przy dalszym utrzymywaniu się wysokich kosztów w rolnictwie, nie jest wykluczone uruchomienie kolejnych środków w nadchodzących budżetach na lata 2026 i 2027.
Ważne terminy dla wnioskodawców
Aby skutecznie ubiegać się o środki, rolnicy muszą przedstawić faktury VAT poświadczające zakupy dokonane w ściśle określonych przedziałach czasowych. Dla zakupu nawozów mineralnych wyznaczono okno od 1 marca do 15 sierpnia, natomiast zakup paliwa rolniczego musi nastąpić w okresie od 1 marca do 31 sierpnia. Sam proces przyjmowania wniosków będzie bardzo krótki – rozpocznie się 1 października i potrwa jedynie do 15 października.
Odpowiedź na rekordowe ceny w rafineriach
Wprowadzenie dodatkowego wsparcia następuje w kluczowym momencie, gdy ceny hurtowe w rafineriach PKN Orlen osiągają rekordowy poziom. Przekłada się to bezpośrednio na koszty jesiennych zabiegów agrotechnicznych, takich jak przygotowanie gleby pod siewy, orka czy zbiór kukurydzy. Nowo wprowadzona dopłata w wysokości 52 groszy ma złagodzić presję cenową i poprawić płynność finansową gospodarstw.
Ceny zbóż oraz nasion oleistych wyraźnie wzrosły podczas wtorkowej sesji na giełdach w Paryżu i Chicago. Po poniedziałkowej przecenie na rynek szybko powrócili kupujący, a wzrostom sprzyjały osłabienie euro wobec dolara, drożejący olej sojowy oraz opóźnienia w amerykańskich siewach. Wyjątkiem pozostała kukurydza, która lekko staniała, oraz ropa naftowa, która zaliczyła głęboką spadkową korektę.
Rzepak i soja: Wyraźny wzrost po poniedziałkowym dołku
W poniedziałek ceny soi poleciały w dół, bo Chiny – mimo obniżenia ceł na inne produkty – nie zrezygnowały z 10-procentowego cła na amerykańską soję. We wtorek rynek szybko jednak odrobił te straty.
Rzepak w Paryżu (Euronext): Cena rzepaku skoczyła o prawie 8 euro i na zamknięciu wyniosła 544,25 EUR/t.
Soja w Chicago (CBoT): Soja podrożała o ponad 9 centów, kończąc dzień na poziomie 12,97 USD/buszel. Głównym motorem wzrostów był drożejący olej sojowy.
Ceny zbóż: Słabsze euro i pogoda w USA wspierają pszenicę
Ceny zbóż po obu stronach Oceanu również wróciły do wzrostów. W Europie inwestorom pomogły waluty – euro wyraźnie osłabiło się wobec dolara. Dzięki temu unijne ziarno stało się atrakcyjniejsze dla zagranicznych kupców na rynkach eksportowych.
Siewy w USA: Pszenicy sprzyjają też doniesienia pogodowe z Ameryki Północnej. W USA przez mocne ulewy rolnicy zasiali na razie tylko 27% planowanej pszenicy ozimej, podczas gdy zazwyczaj o tej porze było to już 34%.
Notowania: Pszenica na paryskim Euronext podrożała o 3 euro do 236,25 EUR/t, a na giełdzie w Chicago wzrosła do 6,92 USD/buszel.
Kukurydza i ropa: Kukurydza lekko pod kreską, ropa tanieje
Kukurydza wyłamała się ze wzrostowego trendu. Zbiory w USA i siewy w Brazylii idą sprawnie, a w Europie spada zużycie tego ziarna.
Kukurydza: W Paryżu potaniała do 266,25 EUR/t, a w Chicago spadła do 5,22 USD/buszel.
Ropa naftowa: Mocno staniała zarówno amerykańska ropa WTI (spadek o 3,5% do 89,38 USD), jak i europejska Brent (spadek o 2,5% do 102,59 USD).
Na co czekają inwestorzy?
Środa (30 września) przyniesie publikację ważnego, kwartalnego raportu amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) o zapasach ziarna. Pokaże on dokładne zapasy kukurydzy i soi w USA na koniec starego sezonu i da giełdom nowy impuls handlowy.
Kiedy w gospodarstwach liczyliśmy koszty azotu, polskie nawozy jechały na Ukrainę znacznie taniej. Tak wynika z danych, które w odpowiedzi na interpelację poselską przekazało Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Hubert Ojdana, rolnik z Podlasia, przeanalizował je w materiale opublikowanym na Facebooku i domaga się wyjaśnień.
1247, 1435 i 1709 zł za tonę: średnie ceny eksportowe azotu
Dokument trafił do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Średnie ceny eksportowe nawozów azotowych (CN 3102) na Ukrainę wyniosły według niego:
2024 r.: ok. 1247 zł/t,
2025 r.: niespełna 1435 zł/t,
I półrocze 2026 r.: nieco ponad 1709 zł/t.
W tym samym czasie ceny w kraju w najgorszych momentach dochodziły do 5000 zł za tonę. Ojdana przypomina Dorohusk, gdzie razem z innymi rolnikami stał na torach i patrzył na przejeżdżające transporty.
Po ile Ukraina importuje z Polski nawozy? Jeśli stoicie, to usiądźcie, bo zaraz zaliczycie twarde lądowanie. 👇 Karuzela absurdu i festiwal okradania polskich rolników trwają w najlepsze! Właśnie na ręce Marszałka Czarzastego trafił oficjalny dokument czarno na białym obnażający „geniusz gospodarczy” obecnego rządu w kwestii eksportu i importu nawozów. Gdy otworzycie stronę z danymi o eksporcie na Ukrainę, poziom zażenowania wyrzuca poza skalę. Spójrzcie na te „promocje dla obcych, bat dla swoich”: • 2024 r. – mocznik sprzedany Ukrainie za… 1247 zł/t 🤯 • 2025 r. – mocznik sprzedany Ukrainie za… 1435 zł/t 📉 • 2026 r. – mocznik sprzedany Ukrainie za… 1709 zł/t 💸 (Przyjąłem kurs euro 4,3zł) A teraz szybki powrót do rzeczywistości i rachunek sumienia dla naszych rządowych „ekspertów”. Przypomnijcie mi, ile my – polscy rolnicy – płaciliśmy za mocznik na wolnym rynku w 2024 roku? Dwa razy tyle? 🤬 Nasi genialni politycy z uśmiechem na ustach wmawiają nam w telewizji, że „taniej produkować się nie da”, że „ojej, ceny gazu takie wysokie”, że „koszty transformacji”. No i proszę – dla polskiego gospodarza gaz jest potwornie drogi, ale ten sam gaz użyty do produkcji nawozu dla Ukrainy nagle cudownie tanieje? 🤡 Droga władzo, jak to robicie? Czy ten mocznik na eksport robicie z jakiegoś innego, tańszego powietrza? Rząd rżnie głupa, a polskie rolnictwo płaci frycowe. Cudze chwalicie, swoich łupicie! 🇵🇱❌ Podajcie dalej, niech cała Polska zobaczy te „wielkie sukcesy” naszej władzy❗️ Link do interpelacji w komentarzu.
Ministerstwo tłumaczy sytuację na rynku m.in. cenami gazu dla przemysłu, kosztami paliw i transformacją energetyczną. Ojdana pyta o rzecz, której nikt mu nie wyjaśnił: jak ten sam gaz, użyty do nawozu na eksport, daje produkt tak wyraźnie tańszy niż ten sprzedawany w Polsce. Wprost domaga się objaśnienia mechanizmu.
CBAM i tajemnica handlowa zamiast konkretów
Według rolnika resort w odpowiedzi odsyła do unijnych procedur, CBAM i tajemnicy przedsiębiorstw, więc szczegółowych danych handlowych brak. Zagrożeniem dla autonomii strategicznej ma być tam wyłącznie import z krajów trzecich.
Z tych samych danych wynika, że Polska jest największym dostawcą nawozów na Ukrainę i pokrywa blisko jedną trzecią jej importowego zapotrzebowania. Ojdana uważa, że państwo nie chroni krajowych gospodarstw, a koszty ponoszą polscy producenci żywności.
Na co uważać, porównując te liczby
To średnie dla całej grupy CN 3102, zestawione z cenami krajowymi z okresów szczytu. Na różnicę mogą wpływać asortyment, terminy i warunki kontraktów. Bez szczegółów handlowych, których ministerstwo nie ujawnia, trudno ją w pełni ocenić. Właśnie o te szczegóły pyta Ojdana.
Wspólna operacja polskich i niemieckich służb doprowadziła do uderzenia w zorganizowaną grupę przestępczą, zajmującą się kradzieżą krów i byków ras mięsnych z terenu Niemiec. Straty hodowców oszacowano na blisko 300 tysięcy euro. W sprawie zatrzymano już dwóch obywateli Polski, a na ślad grupy natrafili funkcjonariusze wrocławskiego zarządu CBŚP.
Kluczowy ślad i odzyskanie części zwierząt
Pod nadzorem dolnośląskiego wydziału Prokuratury Krajowej oraz we współpracy z niemiecką policją ustalono m.in. specyfikację ciężarówki wykorzystywanej do przewozu inwentarza. Działania na szeroką skalę pozwoliły na zabezpieczenie 159 sztuk bydła.
Identyfikacja genetyczna: Na miejscu odnalezienia zwierząt pracowali specjaliści z zakresu weterynarii, którzy pobrali próbki biologiczne.
Porównanie z bazą danych: Zabrany materiał zostanie zestawiony z informacjami od niemieckich poszkodowanych, co pozwoli jednoznacznie ustalić, czy cały odzyskany inwentarz pochodzi z przestępczego procederu.
Zatrzymania i zarzuty po obu stronach granicy
W ręce policji wpadło dwóch mężczyzn w wieku 41 oraz 46 lat:
Młodszy z podejrzanych (41 lat): Został zatrzymany na terytorium Niemiec. Polscy śledczy czekają na jego ekstradycję w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA), by przedstawić mu zarzuty kierowania szajką oraz dokonywania kradzieży z włamaniem.
Starszy z mężczyzn (46 lat): Ujęty na terenie województwa lubuskiego. Trafił już przed wrocławski sąd, który zadecydował o jego tymczasowym aresztowaniu po usłyszeniu zarzutów udziału w grupie przestępczej.
Śledztwo nadal trwa
Przedstawiciele CBŚP zaznaczają, że spór sądowy dopiero się rozpocznie, a dotychczasowe zarzuty mają charakter przygotowawczy. Śledczy pracują nad ustaleniem pozostałych członków szajki oraz szukają odpowiedzi na pytanie, co stało się z pozostałą częścią ze skradzionych kilkuset zwierząt.
Wertykulację trawnika najlepiej wykonać dwa razy w roku: wiosną w kwietniu, po pierwszym koszeniu, oraz jesienią od końca sierpnia do połowy września. Trawa musi rosnąć, gleba powinna być lekko wilgotna, a trawnik musi mieć za sobą co najmniej jeden pełny sezon. Poniżej wyjaśniamy, jak rozpoznać, że pora na zabieg, jak go przeprowadzić i co zrobić zaraz po nim.
Co to jest wertykulacja trawy?
Wertykulacja trawnika to pionowe nacinanie darni, które usuwa filc, czyli warstwę obumarłych źdźbeł, korzeni i mchu zalegającą tuż nad glebą. Nożyki wertykulatora wycinają w murawie płytkie bruzdy o głębokości kilku milimetrów i wyczesują to, co dusi trawę.
Filc działa jak gąbka, która nie przepuszcza wody, powietrza ani nawozu do korzeni. Trawa słabnie, rzednie i robi się podatna na choroby grzybowe. Na przerzedzonych miejscach szybko pojawiają się mech i chwasty. Po zabiegu murawa oddycha, a nowe pędy odbijają od nasady.
Wertykulacja trawnika nie jest tym samym co aeracja. O różnicy piszemy niżej, bo to jedna z najczęstszych pomyłek przy pielęgnacji trawnika.
Wertykulacja trawnika obowiązkowa? Jak sprawdzić, czy trawnik naprawdę potrzebuje zabiegu?
Nie każdy trawnik trzeba wertykulować co roku. Oto sygnały, że pora na zabieg:
Warstwa filcu jest grubsza niż około 1 cm. Wbij w darń palec lub widelec i sprawdź, co jest nad glebą.
Po deszczu lub podlaniu woda stoi na powierzchni i długo nie wsiąka.
Trawnik jest sprężysty jak gąbka, gdy po nim chodzisz.
Mech i chwasty zajmują coraz więcej miejsca, a trawa rzednie mimo nawożenia.
Nawóz nie daje efektu, bo nie dociera do korzeni.
Jak widać, wertykulacja trawnika zależna jest od więcej niż jednego czynnika.
Kiedy wertykulujemy trawnik jesienią?
Wertykulacja trawnika jesienią najlepiej wykonać we wrześniu-październiku. To dobry moment z trzech powodów. Lato zostawiło po sobie mech i filc. Gleba jest jeszcze ciepła, więc trawa szybko się regeneruje. A po wertykulacji zdążysz dosiać murawę, zanim przyjdą chłody.
Jesienny zabieg jest szczególnie potrzebny na trawnikach cienistych, na glebach ciężkich oraz tam, gdzie jest dużo mchu. Jeśli masz mały, zadbany trawnik, wystarczy jedna wertykulacja trawnika w roku, najlepiej wiosenna.
Późną jesienią i zimą wertykulacji nie robimy. Trawa nie zdąży się zregenerować, a nacięta darń gorzej znosi mróz.
Wertykulacja trawnika – kiedy wykonać po zimie?
Wertykulacja trawnika po zimie to zabieg na kwiecień, a w chłodniejszych rejonach Polski nawet na początek maja. Termin wyznaczają trzy warunki:
Trawa zaczęła rosnąć i była już koszona. Kosimy, gdy temperatura gleby utrzymuje się w okolicach 8–10°C. Wertykulator na trawie, która jeszcze nie ruszyła z wegetacją, uszkodzi delikatne pędy i opóźni regenerację.
Nie ma przymrozków. Świeżo nacięta darń jest wrażliwa na nocne spadki temperatur.
Gleba jest lekko wilgotna. Na rozmokniętym trawniku wertykulator wyrywa całe kępy, a na przesuszonym ślizga się po powierzchni.
Zanim wjedziesz z wertykulatorem, skoś trawę odrobinę niżej niż zwykle, do około 3–4 cm. Dzięki temu nożyki dobiorą się do filcu, a nie tylko do wierzchołków źdźbeł.
Pierwsza wertykulacja trawnika – kiedy ją zrobić?
Pierwszą wertykulację trawnika wykonuje się dopiero po co najmniej jednym pełnym sezonie od siewu lub rozłożenia trawy z rolki. Młoda darń ma płytki, słaby system korzeniowy. Wertykulator wyrwałby ją z podłoża, zamiast oczyścić.
Jak zatem ma wyglądać pierwsza wertykulacja trawnika? W pierwszym roku wystarczy regularne koszenie, podlewanie i nawożenie. Filc nie zdąży się jeszcze wtedy wytworzyć w ilości, która szkodzi. Zwykle po 12–18 miesiącach trawnik jest gotowy na pierwszy zabieg.
Wertykulacja trawnika, a narzędzia. Kiedy używać wertykulatora, a kiedy aeratora?
Wertykulacja trawnika częstó łączona jest z areacją. Te dwa zabiegi się uzupełniają, ale rozwiązują inne problemy.
Wertykulacja trawnika
Aeracja trawnika
Co robi
Nacina darń i usuwa filc, mech, martwe źdźbła
Nakłuwa lub przecina glebę, żeby ją napowietrzyć
Kiedy stosować
Gdy trawnik ma dużo filcu i mchu
Gdy gleba jest zbita, a woda nie wsiąka
Sprzęt
Wertykulator do trawy
Aerator do trawy
Kiedy
Kwiecień i wrzesień
Wiosna i jesień, także na wilgotnej glebie
Jeśli trawnik ma oba problemy, najpierw robimy wertykulację, a potem aerację. Najpierw usuwasz filc, potem napowietrzasz glebę pod nim.
Aeracja trawnika – kiedy? Najlepiej wiosną, gdy gleba jest wilgotna, albo we wrześniu. Na trawnikach intensywnie użytkowanych (place zabaw, miejsca, gdzie stale się chodzi) aerację można powtarzać częściej.
Aerator do trawy może być ręczny (widły, sandały z kolcami), toczony (walec kolczasty) lub spalinowy i elektryczny. Sprzęt ręczny sprawdzi się na kilkudziesięciu metrach kwadratowych. Na większej powierzchni oszczędzisz siły, wybierając maszynę.
Wygodnym rozwiązaniem jest aerator wertykulator, czyli urządzenie 2 w 1 z wymiennymi wałkami. Jednym sprzętem wykonasz oba zabiegi, więc jest opłacalne, jeśli dbasz o trawnik regularnie.
Wertykulator do trawy – jaki wybrać?
Wertykulatory elektryczne to najpopularniejszy wybór do przydomowych ogrodów. Są lżejsze, cichsze i tańsze w utrzymaniu niż modele spalinowe. Wystarczą na trawnik do kilkuset metrów kwadratowych. Zwróć uwagę na trzy parametry:
Moc silnika, zwykle 1000–1800 W. Im większa, tym lepiej maszyna radzi sobie z grubym filcem.
Regulacja głębokości pracy, która pozwala zaczynać płytko i schodzić głębiej.
Kosz na odpady, który oszczędza grabienia po zabiegu.
Ważna jest też długość kabla. Zasięg przewodu ogranicza pracę na większym ogrodzie.
Na duże trawniki, od kilkuset do kilku tysięcy metrów kwadratowych, lepiej sprawdzają się wertykulatory spalinowe. Nie ma kabla, jest większa wydajność i szersze pole pracy. Kosztem są hałas i wyższa cena.
Na niewielkim, kilkunastometrowym trawniku wystarczą grabie do wertykulacji lub ręczny wertykulator. Praca jest wolniejsza i męcząca, ale nie potrzebujesz maszyny, która przez większość roku stałaby w garażu.
Jak wykonać wertykulację trawnika krok po kroku?
Skoś trawnik na 3–4 cm i poczekaj, aż będzie suchy na powierzchni, ale nie przesuszony.
Ustaw nożyki płytko, na około 3–5 mm, i przejdź trawnik wzdłuż.
Przejedź drugi raz w poprzek. Krzyżowy wzór zapewnia równomierne oczyszczenie.
Pogłęb pracę do około 10 mm, jeśli filc jest gruby i pierwszy przejazd nie dał efektu. Nie schodź głębiej niż to konieczne.
Zgrabuj lub zbierz filc. Nie wrzucaj go na kompost, jeśli trawnik był chory, bo mogą w nim być zarodniki grzybów.
Nie panikuj, gdy trawnik zaraz po zabiegu wygląda źle. Będzie pełen rudych, wyrwanych fragmentów i przerzedzonych miejsc, ale to normalne. Regeneracja trwa zwykle 2–4 tygodnie.
Co robić po wertykulacji? Dosiewka i nawożenie
Wertykulacja tworzy w darni bruzdy, w które nasiona trafiają idealnie. To najlepszy moment na uzupełnienie ubytków.
Jak dosiać trawę po wertykulacji?
Rozsyp nasiona równomiernie. Na dosiewkę wystarczy zwykle około 15–25 g/m², czyli mniej niż przy zakładaniu trawnika od zera.
Przykryj je cienką warstwą przesianej ziemi lub piasku.
Zwałuj lekko trawnik, żeby nasiona miały kontakt z glebą.
Podlewaj często i płytko, tak aby powierzchnia nie wyschła, aż nowa trawa wzejdzie.
Kiedy siać trawę?
Kiedy najlepiej siać trawę? Optymalne terminy to wiosna, od kwietnia do maja, oraz wczesna jesień, od końca sierpnia do połowy września. Ziemia jest wtedy ciepła, a opady częste, więc nasiona kiełkują równo.
Kiedy można siać trawę poza tymi terminami? Latem przy regularnym podlewaniu, ale ryzyko przesuszenia jest duże. Późną jesienią i zimą nie siejemy w ogóle.
Kiedy nawozić trawnik i jaki nawóz do trawy wybrać?
Kiedy nawozić trawnik? Najlepiej kilka dni po wertykulacji, gdy darń jest oczyszczona i nawóz dociera do korzeni.
Wiosną użyj nawozu do trawy bogatego w azot. Pobudzi wzrost i zagęści murawę.
Jesienią wybierz nawóz jesienny z mniejszą ilością azotu i większą potasu. Wzmocni trawę przed zimą i poprawi jej mrozoodporność.
Jaki nawóz na zagęszczenie trawy? Szukaj nawozów o podwyższonej zawartości azotu, najlepiej długodziałających, z dodatkiem żelaza i magnezu. Dobrze dobrany nawóz w połączeniu z dosiewką daje najlepszy efekt zagęszczenia. Po nawożeniu trawnik trzeba podlać.
Najczęstsze błędy przy wertykulacji trawnika
Za wczesny termin. Wertykulacja na nieodrośniętej trawie osłabia ją zamiast wzmacniać.
Zbyt głębokie cięcie już przy pierwszym przejeździe. Zacznij płytko.
Wertykulacja młodego trawnika w pierwszym sezonie po założeniu.
Praca na mokrej lub przesuszonej darni.
Brak dosiewki i nawożenia po zabiegu. Bez nich trawnik zarośnie chwastami.
Wertykulacja trawnika – najczęściej zadawane pytania
Ile razy w roku wertykulować trawnik? Optymalnie dwa razy: wiosną i jesienią. Przy zadbanym trawniku, bez mchu i z cienką warstwą filcu, wystarczy jeden zabieg wiosną.
Czy przed wertykulacją trzeba skosić trawę? Tak, skoś ją nieco niżej niż zwykle. Nożyki lepiej dobiorą się do filcu.
Czy wertykulacja zastępuje aerację? Nie. Wertykulacja usuwa filc z powierzchni, a aeracja napowietrza glebę głębiej. Przy zbitej glebie potrzebujesz obu.
Czy po wertykulacji trzeba trawnik podlać? Tak, zwłaszcza jeśli dosiałeś trawę lub rozsypałeś nawóz.
Czy można wertykulować trawnik z rolki? Tak, ale po co najmniej roku od rozłożenia, gdy trawa dobrze się ukorzeni.
Czy wertykulacja niszczy trawnik? Wygląda to gorzej, niż jest. Zaraz po zabiegu murawa jest poszarpana, ale zdrowa trawa odbija w ciągu kilku tygodni.
Ta strona korzysta z plików cookies. Służą do tego, by strona działała prawidłowo a także do analizowania ruchu na stronie, a także, by wyświetlać Ci lepiej dopasowane treści i reklamy. Stosujemy również cookies podmiotów trzecich. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności i cookies.
Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas poruszania się po witrynie. Niektóre z nich są przechowywane w przeglądarce, bo są niezbędne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookie podmiotów trzecich, które pomagają nam analizować i rozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookie oraz pliki stosowane w celach reklamowych będą przechowywane w Twojej przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Masz również możliwość rezygnacji z tych plików cookie. Jednak rezygnacja z niektórych z tych plików cookie może wpłynąć na wygodę przeglądania.
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Analityczne”.
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
To ciasteczko jest stosowane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent, aby udokumentować zgodę użytkownika na ciasteczka z kategorii "Funkcjonalne".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Niezbędne”.
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Inne”.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Wydajnościowe”.
viewed_cookie_policy
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent i służy do przechowywania informacji, czy użytkownik wyraził zgodę na korzystanie z plików cookie. Nie przechowuje żadnych danych osobowych.
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzjący wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
