Jeszcze kilkanaście lat temu seitan był produktem znanym głównie osobom stosującym dietę wegetariańską i wegańską. Dziś coraz częściej trafia do sklepów, restauracji i domowych kuchni. Wielu konsumentów wybiera go nie tylko ze względów etycznych, ale również z powodu wysokiej zawartości białka i charakterystycznej konsystencji przypominającej mięso.
Mimo rosnącej popularności wiele osób nadal nie wie, czym właściwie jest seitan, jak powstaje oraz czy jego regularne spożywanie może przynosić korzyści zdrowotne. Warto przyjrzeć się temu produktowi bliżej, ponieważ jego właściwości są naprawdę interesujące.
Czym jest seitan?
Seitan to produkt spożywczy wytwarzany z glutenu pszennego. Gluten jest naturalnym białkiem występującym w ziarnach pszenicy, które odpowiada za elastyczność i sprężystość ciasta.
Tradycyjna metoda przygotowania seitanu polega na wielokrotnym wypłukiwaniu mąki pszennej w wodzie. Podczas tego procesu usuwana jest skrobia, a pozostaje głównie gluten. Następnie masa jest gotowana lub duszona w aromatycznym bulionie z dodatkiem przypraw.
Efektem jest produkt o zwartej strukturze, który po odpowiednim przygotowaniu może przypominać wyglądem i konsystencją mięso drobiowe lub wołowe.
Seitan od wielu lat stanowi ważny element kuchni azjatyckiej, szczególnie w Chinach i Japonii, gdzie wykorzystywany jest jako składnik licznych dań roślinnych.
Dlaczego seitan nazywany jest mięsem z pszenicy?
Popularne określenie mięso z pszenicy nie jest przypadkowe. Po ugotowaniu seitan staje się sprężysty, zwarty i łatwo chłonie aromaty przypraw oraz sosów.
Dzięki temu można go smażyć, grillować, piec lub dusić. W wielu przepisach zastępuje mięso w burgerach, gulaszach, kebabach czy potrawach kuchni azjatyckiej.
Jego neutralny smak sprawia, że doskonale komponuje się zarówno z ostrymi przyprawami, jak i delikatniejszymi dodatkami.
Właśnie ta wszechstronność sprawia, że coraz częściej sięgają po niego również osoby, które nie rezygnują całkowicie z produktów zwierzęcych.
Wartości odżywcze seitanu
Największą zaletą seitanu jest wysoka zawartość białka. W zależności od sposobu przygotowania 100 gramów produktu może dostarczać nawet około 20 do 30 gramów białka.
To wynik porównywalny z niektórymi rodzajami mięsa.
Dodatkowo seitan zawiera niewielkie ilości tłuszczu oraz stosunkowo mało kalorii. Dzięki temu bywa wybierany przez osoby kontrolujące masę ciała lub starające się zwiększyć ilość białka w diecie.
W składzie można znaleźć również:
- żelazo,
- selen,
- fosfor,
- niewielkie ilości wapnia,
- witaminy z grupy B.
Warto jednak pamiętać, że zawartość składników odżywczych zależy od producenta oraz użytych dodatków.
Czy seitan jest zdrowy?
Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Dla większości zdrowych osób seitan może być wartościowym elementem zbilansowanej diety.
Jego największe atuty to:
- wysoka zawartość białka,
- niewielka ilość tłuszczu,
- brak cholesterolu,
- wysoka sytość po spożyciu,
- uniwersalność kulinarna.
Dzięki tym cechom seitan jest często wykorzystywany w dietach roślinnych jako zamiennik mięsa.
Warto jednak pamiętać, że sam gluten nie dostarcza wszystkich aminokwasów w idealnych proporcjach. Z tego powodu najlepiej łączyć seitan z innymi źródłami białka roślinnego, takimi jak rośliny strączkowe, orzechy czy nasiona.
Kto nie powinien jeść seitanu?
Mimo licznych zalet seitan nie jest produktem odpowiednim dla każdego.
Przede wszystkim powinny go unikać osoby cierpiące na celiakię. Jest to choroba autoimmunologiczna, w której gluten wywołuje uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego.
Seitan nie jest również wskazany dla osób z alergią na pszenicę oraz tych, u których występuje nadwrażliwość na gluten.
Ze względu na bardzo wysoką zawartość tego białka nawet niewielka porcja może powodować nieprzyjemne objawy u osób źle tolerujących produkty glutenowe.
Czy seitan może zastąpić mięso?
Pod względem zawartości białka seitan rzeczywiście może stanowić ciekawą alternatywę dla mięsa. Nie oznacza to jednak, że oba produkty są identyczne pod względem wartości odżywczej.
Mięso dostarcza między innymi witaminy B12, której w seitanie naturalnie nie ma. Podobnie wygląda sytuacja z niektórymi aminokwasami oraz minerałami.
Dlatego osoby stosujące dietę roślinną powinny dbać o odpowiednie komponowanie posiłków i różnorodność źródeł białka.
Połączenie seitanu z fasolą, soczewicą, ciecierzycą czy tofu pozwala stworzyć pełnowartościowe i sycące dania.
Jak wykorzystać seitan w kuchni?
Jedną z największych zalet seitanu jest jego wszechstronność. Można przygotować go na wiele sposobów, dzięki czemu nie nudzi się nawet przy częstym spożywaniu.
Najczęściej wykorzystuje się go do:
- burgerów roślinnych,
- gulaszów,
- potrawek,
- dań stir fry,
- kebabów roślinnych,
- grillowanych szaszłyków.
Seitan doskonale chłonie przyprawy, dlatego smak gotowego dania zależy głównie od zastosowanej marynaty i dodatków.
Coraz częściej pojawia się także w gotowych produktach dostępnych w sklepach, gdzie stanowi bazę roślinnych wędlin, kotletów czy alternatyw dla drobiu.
Dlaczego seitan zyskuje popularność?
Rosnące zainteresowanie dietą roślinną sprawia, że konsumenci poszukują produktów bogatych w białko i jednocześnie łatwych do przygotowania. Seitan idealnie wpisuje się w ten trend. Oferuje wysoką zawartość białka, syci na długo i pozwala tworzyć dania przypominające tradycyjne potrawy mięsne.
Dla osób niemających problemów z tolerancją glutenu może być ciekawym urozmaiceniem codziennego jadłospisu. Szczególnie docenią go ci, którzy chcą ograniczyć spożycie mięsa, nie rezygnując jednocześnie z sycących i bogatych w białko posiłków. Dzięki swojej charakterystycznej strukturze i zdolności do przejmowania smaków przypraw seitan pozostaje jednym z najciekawszych produktów wykorzystywanych we współczesnej kuchni roślinnej.
