Na terenie całego województwa mazowieckiego obowiązuje zakaz używania dmuchaw do liści. Dotyczy zarówno urządzeń spalinowych, jak i elektrycznych, a za nieprzestrzeganie przepisów grozi grzywna.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przypomniał o obowiązującym zakazie 3 września 2026 r., czyli przed rozpoczęciem głównego okresu opadania liści. Przepisy obejmują nie tylko Warszawę, lecz wszystkie gminy położone w województwie mazowieckim.
Zakaz nie ma charakteru ogólnopolskiego. W pozostałych województwach zasady mogą być inne i zależą od obowiązujących programów ochrony powietrza oraz lokalnych regulacji.
Gdzie obowiązuje zakaz używania dmuchaw do liści?
Zakaz obejmuje całe województwo mazowieckie, a więc zarówno Warszawę, jak i pozostałe miasta, gminy oraz obszary wiejskie regionu.
Obowiązuje między innymi:
- na prywatnych posesjach,
- w ogrodach i na działkach,
- na osiedlach mieszkaniowych,
- na terenach firm i instytucji,
- w parkach oraz na skwerach,
- na chodnikach i parkingach,
- przy drogach publicznych,
- na innych terenach zarządzanych przez samorządy i podmioty prywatne.
Nie ma znaczenia, czy teren znajduje się w dużym mieście, mniejszej miejscowości czy na obszarze wiejskim. Decyduje jego położenie w granicach województwa mazowieckiego.
Kogo dotyczy zakaz dmuchaw do liści?
Do przepisów muszą stosować się nie tylko mieszkańcy używający urządzenia we własnym ogrodzie. Zakaz obejmuje także przedsiębiorców oraz podmioty odpowiedzialne za utrzymywanie terenów publicznych i wspólnych.
Obowiązuje między innymi:
- osoby fizyczne,
- właścicieli i użytkowników nieruchomości,
- firmy ogrodnicze i porządkowe,
- przedsiębiorców,
- spółdzielnie oraz wspólnoty mieszkaniowe,
- zarządców dróg,
- urzędy i jednostki samorządowe,
- służby komunalne,
- podmioty korzystające ze środowiska.
Firma sprzątająca teren na zlecenie właściciela lub zarządcy również musi przestrzegać zakazu.
Zakazane są dmuchawy spalinowe i elektryczne
Przepisy obejmują zarówno spalinowe, jak i elektryczne dmuchawy do liści. Rodzaj zasilania nie ma znaczenia.
Zakazu nie można więc ominąć poprzez zastosowanie:
- dmuchawy spalinowej,
- dmuchawy elektrycznej podłączanej do sieci,
- urządzenia akumulatorowego,
- urządzenia wielofunkcyjnego pracującego w trybie dmuchawy.
Znaczenia nie ma również cel wykorzystania sprzętu. Zabronione jest używanie dmuchawy nie tylko do usuwania liści, lecz także do przemieszczania:
- skoszonej trawy,
- piasku,
- pyłu,
- drobnych odpadów,
- pozostałości roślinnych,
- innych zanieczyszczeń znajdujących się na powierzchni.
WIOŚ wskazuje, że zakaz obejmuje dmuchawy niezależnie od sposobu ich zastosowania.
Czy zakaz obowiązuje tylko jesienią?
Zakaz nie jest ograniczony do jesieni ani do okresu intensywnego opadania liści. Obowiązuje przez cały rok.
Dmuchawy nie można zatem używać również wiosną lub latem, na przykład do sprzątania:
- skoszonej trawy,
- pozostałości po przycinaniu roślin,
- piasku znajdującego się na chodniku,
- zanieczyszczeń zgromadzonych na parkingu,
- resztek roślinnych po pracach ogrodowych.
Stałego zakazu nie należy również mylić z działaniami krótkoterminowymi wprowadzanymi podczas występowania wysokiego zanieczyszczenia powietrza. Zakaz stosowania dmuchaw na Mazowszu obowiązuje niezależnie od tego, czy danego dnia wydano ostrzeżenie dotyczące pyłu.
Zakaz obowiązuje niezależnie od jakości powietrza
Program ochrony powietrza dla Mazowsza zawiera zarówno działania długoterminowe, jak i plan działań krótkoterminowych uruchamianych podczas ryzyka przekroczenia norm jakości powietrza.
Zakaz używania dmuchaw do liści jest działaniem stałym. Nie trzeba zatem czekać na alert smogowy, komunikat Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska ani ogłoszenie podwyższonego poziomu pyłu PM10.
Odrębną kwestią są czasowe ograniczenia dotyczące innego spalinowego sprzętu ogrodniczego, na przykład kosiarek lub pił. Mogą one być wprowadzane na określonym obszarze podczas najwyższego poziomu zagrożenia pyłem. Nie należy jednak utożsamiać tych okresowych działań ze stałym zakazem stosowania dmuchaw.
Dlaczego na Mazowszu zakazano dmuchaw?
Powodem wprowadzenia zakazu jest ograniczenie wtórnej emisji pyłu. Silny strumień powietrza unosi z podłoża zanieczyszczenia, które wcześniej osiadły na chodnikach, drogach, parkingach i terenach zielonych.
Razem z powietrzem przemieszczane mogą być:
- drobiny gleby i piasku,
- pył komunikacyjny,
- cząstki pochodzące ze ścierania opon i hamulców,
- fragmenty roślin,
- alergeny,
- inne zanieczyszczenia zgromadzone na powierzchni.
Problem nie wynika więc wyłącznie z emisji spalin lub hałasu urządzenia. Także dmuchawa elektryczna albo akumulatorowa powoduje unoszenie pyłu, dlatego została objęta zakazem.
Czy na Mazowszu można używać odkurzacza do liści?
Zgodnie z informacjami publikowanymi przez warszawski urząd zakaz nie obejmuje odkurzaczy do liści. Takie urządzenie zasysa materiał do pojemnika zamiast rozdmuchiwać go po otoczeniu.
W przypadku sprzętu wielofunkcyjnego znaczenie ma używany tryb:
- tryb zasysania liści – może być dopuszczalny,
- tryb wydmuchiwania powietrza – jest objęty zakazem.
Użytkownik powinien upewnić się, że urządzenie rzeczywiście pracuje jako odkurzacz, a nie jako dmuchawa. Informacja miasta Warszawy odnosi się do odkurzaczy zasysających liście i nie oznacza zezwolenia na używanie funkcji nadmuchu.
Jaka kara grozi za używanie dmuchawy do liści?
Za złamanie zakazu grozi kara grzywny. W oficjalnych informacjach samorządu województwa i miasta Warszawy wskazywany jest przedział od 500 do 5000 zł.
Podstawę odpowiedzialności stanowią przepisy Prawa ochrony środowiska dotyczące nieprzestrzegania ograniczeń, nakazów i zakazów wynikających z programu ochrony powietrza.
Nie w każdym przypadku kara musi zostać nałożona na miejscu w formie mandatu. Sprawa może zostać skierowana do sądu, który ustali wysokość grzywny w przewidzianych prawem granicach. Dlatego w artykule bezpieczniej posługiwać się określeniem „kara grzywny”, a nie przedstawiać całego przedziału jako wysokości mandatu.
Kto może kontrolować przestrzeganie zakazu?
Przestrzeganie przepisów mogą kontrolować właściwe służby i upoważnione organy, w tym:
- straż miejska lub gminna,
- upoważnieni pracownicy urzędu miasta albo gminy,
- Inspekcja Ochrony Środowiska.
W Warszawie przypadki używania dmuchaw można zgłaszać straży miejskiej pod numerem 986, właściwemu urzędowi dzielnicy albo Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska.
Sposób zgłaszania zdarzeń w innych częściach województwa może zależeć od organizacji konkretnej gminy. Najpierw można skontaktować się z miejscowym urzędem lub strażą gminną.
Utrudnianie albo udaremnianie kontroli w zakresie ochrony środowiska może prowadzić do odrębnej odpowiedzialności.
Zakaz nie dotyczy całej Polski
Na poziomie krajowym nie obowiązuje jeden, powszechny zakaz używania wszystkich dmuchaw do liści. Mazowieckie przepisy wynikają z regionalnego programu ochrony powietrza.
Osoba mieszkająca poza Mazowszem powinna sprawdzić:
- program ochrony powietrza obowiązujący w swoim województwie,
- uchwały sejmiku województwa,
- przepisy porządkowe gminy,
- regulamin utrzymania czystości i porządku,
- czasowe ograniczenia ogłaszane podczas wysokiego zanieczyszczenia powietrza.
To, że używanie dmuchawy jest zakazane na Mazowszu, nie oznacza automatycznie, że identyczne przepisy obowiązują w innym regionie.
Czym zastąpić dmuchawę do liści?
Na prywatnej posesji lub terenie zarządzanym przez firmę dmuchawę można zastąpić narzędziami, które nie powodują intensywnego unoszenia pyłu.
Do sprzątania można wykorzystać:
- grabie wachlarzowe,
- miotłę,
- odkurzacz do liści,
- kosiarkę z koszem,
- ręczny zbieracz do liści,
- plandekę lub worek ogrodowy.
Niewielką ilość liści można także rozdrobnić kosiarką i pozostawić na trawniku, jeżeli warstwa jest cienka, a liście są zdrowe. Rozdrobniony materiał powinien opadać pomiędzy źdźbła i nie może szczelnie przykrywać murawy.
Zdrowe liście można wykorzystać również do przygotowania kompostu albo ściółkowania rabat. Liście z objawami chorób powinny być zagospodarowane zgodnie z lokalnymi zasadami odbioru odpadów zielonych.
Od kiedy obowiązuje zakaz dmuchaw na Mazowszu?
Całkowity zakaz stosowania dmuchaw spalinowych i elektrycznych obowiązuje na terenie województwa mazowieckiego od 1 stycznia 2021 r.
Podstawą jest uchwała nr 115/20 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 8 września 2020 r. w sprawie programu ochrony powietrza dla stref województwa, zmieniona następnie uchwałą nr 204/23 z 21 listopada 2023 r.
Przypomnienie WIOŚ z września 2026 r. nie wprowadza więc nowego zakazu. Zwraca uwagę na regulację, która obowiązuje już od kilku lat, ale staje się szczególnie istotna przed rozpoczęciem jesiennych porządków.
Źródło: gov.pl
