Umowa UE–Wielka Brytania w zakresie porozumienia sanitarnego i fitosanitarnego (SPS) wkracza w decydującą fazę. Negocjacje liczącego niemal 200 stron dokumentu mają na celu utworzenie wspólnej przestrzeni regulacyjnej dla obrotu towarami rolnymi i żywnością. Planowane podpisanie porozumienia pod koniec listopada br. przyniesie istotną redukcję obciążeń biurokratycznych oraz usprawnienie dostaw między rynkiem unijnym a Wielką Brytanią.
Nowe ustalenia opierają się na przyjęciu przez stronę brytyjską unijnych standardów bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt oraz roślin (tzw. dynamiczna harmonizacja przepisów). W praktyce oznacza to likwidację najbardziej uciążliwych barier formalnych, które od czasu Brexitu obciążały producentów i importerów.
Główne założenia porozumienia SPS
- Likwidacja zbędnych certyfikatów i procedur: Zostanie wycofany obowiązek wystawiania kosztownych weterynaryjnych świadectw zdrowia (Export Health Certificates) oraz fitosanitarnych certyfikatów eksportowych. Zniesione zostaną także opłaty inspekcyjne i rutynowe kontrole na przejściach granicznych.
- Zniesienie barier dla towarów wstrzymanych: Przywrócona zostanie możliwość swobodnego eksportu na rynek unijny sadzeniaków ziemniaka, świeżych kiełbas, burgerów czy mięczaków z wód przybrzeżnych.
- Wspólny system paszportów roślinnych: Standardowe paszporty roślinne zastąpią skomplikowaną dokumentację eksportową w handlu sadzonkami i materiałem szkółkarskim.
- Uproszczenie wymogów opakowaniowych: Ograniczeniu ulegną restrykcyjne procedury dotyczące znakowania drewnianych opakowań transportowych (standard ISPM15).
Kontekst rynkowy i znaczenie dla eksportu
Dla dostawców z Unii Europejskiej Wielka Brytania pozostaje kluczowym odbiorcą produktów rolno-spożywczych spoza jednolitego rynku. Wyspy sprowadzają znaczne wolumeny wyrobów piekarniczych, przetworów zbożowo-młynarskich, słodyczy, a także mięsa i nabiału.
Skrócenie czasu procedur granicznych ma kluczowe znaczenie dla transportów chłodniczych i żywności łatwopsującej się. Usunięcie barier administracyjnych pozwoli obniżyć koszty stałe odpraw weterynaryjnych, co docelowo stabilizuje marże operacyjne eksporterów oraz usprawni płynność łańcuchów dostaw. Wdrożenie nowych zasad na granicach będzie odbywać się stopniowo, a branża rolna oczekuje zniwelowania opóźnień logistycznych w handlu transgranicznym.
Źródła: BBC News, Federalne Ministerstwo Rolnictwa Niemiec (BMEL), Agence Europe (AgE), Departament Środowiska, Żywności i Spraw Wsi Wielkiej Brytanii (Defra), materiały własne redakcji.
