Co znajdziesz w artykule?
Początek 2026 roku przynosi istotne zmiany w przepisach dotyczących obrotu i stosowania środków ochrony roślin (ŚOR). Nowelizacje ustaw z listopada 2025 roku wprowadzają nie tylko zaostrzenie nadzoru nad sprzedażą, ale przede wszystkim wyznaczają jasną ścieżkę ku pełnej cyfryzacji ewidencji zabiegów. Dla rolnika oznacza to konieczność większej dyscypliny w dokumentacji oraz nowe zasady przy zakupach – szczególnie w przypadku groźnych fumigantów.
Oto szczegółowe zestawienie najważniejszych zmian, które wpłyną na funkcjonowanie Twojego gospodarstwa w tym sezonie.
Fumiganty pod specjalnym nadzorem – koniec z zakupami online
Największe zaostrzenie przepisów dotyczy preparatów generujących fosforowodór (opartych na fosforku glinu lub magnezu). Ze względu na ich skrajną toksyczność, ustawodawca wprowadził rygorystyczne zasady:
- Zakaz sprzedaży online: Fumigantów nie kupisz już przez internet. Sprzedaż może odbywać się wyłącznie stacjonarnie.
- Brak upoważnień: W przeciwieństwie do zwykłych oprysków, fumigantów nie może odebrać osoba upoważniona. Nabywcą musi być osobiście specjalista z aktualnymi uprawnieniami (zaświadczenie WIORIN).
- Pełna inwigilacja sprzedaży: Każda transakcja musi być potwierdzona fakturą zawierającą szczegółowe dane nabywcy oraz numer jego zaświadczenia o ukończeniu specjalistycznego szkolenia z zakresu fumigacji.
Ważne: Fumigacji nie wolno przeprowadzać w budynkach mieszkalnych ani inwentarskich. Pamiętaj, że gaz ten jest śmiertelnie niebezpieczny dla ludzi i zwierząt.
Nowe zasady upoważnień do zakupu ŚOR
Jeśli nie możesz osobiście odebrać zamówionych środków ochrony roślin (innych niż fumiganty), może to zrobić za Ciebie inna osoba, ale pod warunkiem posiadania pisemnego upoważnienia.
Choć przepisy nie narzucają jednego wzoru dokumentu, musi on jednoznacznie potwierdzać, że:
- Osoba upoważniająca (Rolnik) posiada ważne szkolenie (należy dołączyć kopię zaświadczenia).
- Osoba upoważniona działa w Twoim imieniu i na potrzeby Twojego gospodarstwa.
Co powinno znaleźć się w upoważnieniu?
- Dane obu stron (imię, nazwisko, PESEL, adres).
- Numer i data ważności Twojego zaświadczenia o szkoleniu.
- Okres obowiązywania (najlepiej konkretne daty lub zapis „do czasu wygaśnięcia uprawnień”).
Cyfryzacja ewidencji zabiegów: Harmonogram zmian
Wielu rolników obawia się natychmiastowego obowiązku prowadzenia ewidencji w aplikacji. Uspokajamy: rok 2026 to okres przejściowy.
- Do końca 2026 roku: Możesz prowadzić ewidencję tak jak dotychczas – w formie papierowej lub w arkuszu Excel.
- Lata 2027–2029: Wchodzi obowiązek formy elektronicznej, ale z długim terminem. Zabiegi z całego roku 2027 musisz wprowadzić do systemu do 31 stycznia 2028 r.
- Od 2030 roku: Pełna cyfryzacja „na bieżąco”. Na wpisanie zabiegu do systemu będziesz mieć maksymalnie 30 dni od jego wykonania.
Integrowana Produkcja Roślin (IP) – nowe terminy
Jeśli uczestniczysz w systemie Integrowanej Produkcji Roślin, pamiętaj o terminach zgłoszeń do podmiotów certyfikujących:
- Uprawy roczne: minimum 14 dni przed siewem lub sadzeniem.
- Uprawy wieloletnie: do 1 marca każdego roku.
- Wyjątki: Istnieje możliwość późniejszego zgłoszenia, o ile kontrolerzy będą w stanie zweryfikować uprawę, ale nie później niż do dnia siewu/rozpoczęcia wegetacji.
Zakup środków ochrony roślin przez Internet
Kupując ŚOR online, przygotuj się na to, że sprzedawca będzie wymagał od Ciebie podania:
- Numeru zaświadczenia o szkoleniu.
- Nazwy organu, który je wydał (np. dany WIORIN).
- Daty ważności uprawnień.
Firmy sprzedające ŚOR na odległość muszą teraz posiadać wpis do rejestru przedsiębiorców i udostępniać jego numer w swojej ofercie.
Zmiany w 2026 roku to wyraźny sygnał: nadzór nad chemią rolną staje się szczelniejszy, a dokumentacja cyfrowa nieunikniona. Warto już teraz sprawdzić daty ważności swoich szkoleń (szczególnie jeśli planujesz zakupy fumigantów) oraz uporządkować wzory upoważnień dla pracowników lub członków rodziny.
źródło: WIR
