Ograniczenie stosowania nawozów azotowych staje się faktem w kolejnym państwie Unii Europejskiej. Duński parlament zatwierdził nowe, rygorystyczne przepisy, które zaczną obowiązywać już 1 stycznia. Regulacje wprowadzają zróżnicowane limity nawożenia zależne od wielkości pola i rodzaju uprawy. Decyzja władz wywołała fala sprzeciwu – na ulice Kopenhagi wyjechały tysiące protestujących rolników, obawiających się drastycznego spadku rentowności.
Ograniczenie stosowania nawozów azotowych sposobem na ochronę Bałtyku
Zgodnie z wyliczeniami duńskiego rządu, zaplanowane ograniczenie stosowania nawozów azotowych pozwoli zmniejszyć straty tego składnika do środowiska o ponad 10 tys. ton rocznie. Głównym celem wyznaczonym przez Kopenhagę jest zredukowanie spływu biogenów z gruntów rolnych do rzek oraz Morza Bałtyckiego, gdzie nadmiar azotu i fosforu prowadzi do powstawania niebezpiecznych stref beztlenowych (tzw. martwych stref).
Decyzja ta wpisuje się w ogólnoeuropejski trend wyznaczony przez unijną Dyrektywę Azotanową oraz Ramową Dyrektywę Wodną. Oprócz samych limitów nawożenia, nowy pakiet legislacyjny zakłada również wsparcie dla odnowy i rewitalizacji terenów podmokłych.
Spadek plonów i rentowności. Producenci rolni biją na alarm
Projekt ustawy spotkał się z wyjątkowo ostrym sprzeciwem środowiska rolniczego. Tysiące producentów wzięło udział w demonstracjach w stolicy kraju podczas prac parlamentarnych. Rolnicy podkreślają, że tak silne ograniczenie stosowania nawozów azotowych bezpośrednio uderzy w ekonomikę ich gospodarstw.
Główne obawy branży dotyczą:
- wyraźnego spadku plonowania kluczowych gatunków roślin,
- pogorszenia parametrów jakościowych plonu (m.in. zawartości białka w ziarnie),
- utraty konkurencyjności duńskiego rolnictwa na rynku międzynarodowym.
Kompromis dla warzywnictwa i wsparcie z WPR
Pod wpływem masowych protestów parlament zdecydował się na pewne ustępstwa. Wdrożenie wymogów obejmujących ograniczenie stosowania nawozów azotowych w uprawach owoców i warzyw zostało odroczone o rok.
Ponadto rolnicy objęci nowymi restrykcjami mają otrzymać rekompensaty finansowe wspierane ze środków Wspólnej Polityki Rolnej UE (WPR). Duńska Rada ds. Rolnictwa i Żywności zapowiada jednak, że to nie koniec negocjacji z rządem, a ochrona opłacalności produkcji rolnej pozostaje priorytetem dla całego sektora.
Źródła:
- Landbrug & Fødevarer (Duńska Rada ds. Rolnictwa i Żywności) – raporty legislacyjne i komunikaty rynkowe
- Folketinget (Parlament Danii) – Dansk Landbrugspakke / Regulacje azotowe
- Ministerstwo Środowiska i Rolnictwa Danii (Miljø- og Fødevareministeriet)
- Agence France-Presse (AFP) / Reuters – doniesienia agencyjne o protestach rolników w Kopenhadze
