Zboże z Ukrainy straciło swój główny szlak eksportowy. Przedłużająca się blokada portów czarnomorskich może doprowadzić do potężnego załamania w handlu zagranicznym. Z analiz działu analitycznego Forbes Ukraina wynika, że utrzymanie zakłóceń na Morzu Czarnym do końca sezonu 2026/27 uniemożliwi wywiezienie około 24 mln ton ziarna, co przyniesie ponad 5 mld dolarów strat w przychodach i mocno ograniczy rynkową podaż.
Alternatywy nie wystarczą, sierpień przyniósł załamanie
Całkowity potencjał eksportowy, jaki posiada obecnie zboże z Ukrainy w bieżącym sezonie, szacowano na około 50 mln ton. Choć trasy lądowe oraz rzeczne przez Dunaj pracują na maksymalnych obrotach, ich przepustowość jest zbyt mała, aby zrekompensować paraliż logistyki morskiej.
Wpływ blokady wyraźnie widać w najnowszych statystykach:
- Drastyczny spadek w sierpniu: Wyeksportowano zaledwie 981 tys. ton zboża – aż 2,5 razy mniej niż rok wcześniej.
- Sierpniowa struktura wysyłek: 605 tys. ton pszenicy, 306 tys. ton kukurydzy oraz 69 tys. ton jęczmienia.
- Bilans od początku sezonu 2026/27: Łączny eksport zbóż i roślin strączkowych sięgnął 3,726 mln ton (spadek o 7,2% r/r).
- Dynamika poszczególnych upraw: Eksport pszenicy spadł o 34,3% (do 1,6 mln ton), jęczmienia o 34,5% (do 368 tys. ton), natomiast wywóz kukurydzy odnotował niemal dwukrotny wzrost (do 1,62 mln ton).
Październikowy przełom kluczem do ograniczenia strat
Optymistyczniejszy wariant zakłada odblokowanie szlaków morskich w październiku. Nawet w takim scenariuszu Kijów nie zdoła w pełni nadrobić zaległości z pierwszych miesięcy, jednak potencjalny deficyt eksportowy zmniejszyłby się z 24 mln ton do około 3 mln ton. Taki wolumen udałoby się przenieść na kolejny rok obrotowy 2027/28.
Giełdy w reżimie skrajnej niepewności
Dla międzynarodowych rynków rolnych oznacza to okres skrajnej niepewności. Utrzymanie blokady uderzy bezpośrednio w ukraińską gospodarkę i przearanżuje układ sił na globalnym rynku zbóż. Dalszy paraliż żeglugi w regionie – obejmujący również porty rosyjskie – będzie bezpośrednim czynnikiem windującym ceny zbóż na światowych giełdach.
Z drugiej strony, ewentualne porozumienie o nieagresji na akwenie Morza Czarnego natychmiast odblokowałoby nagromadzone zapasy, co doprowadziłoby do gwałtownej przeceny kontraktów terminowych na zboża oraz oleje roślinne.
