Co znajdziesz w artykule?
To już nie tylko okrzyki na manifestacjach, ale precyzyjnie sformułowane paragrafy. Środowisko rolnicze wyciąga najcięższe działa przeciwko umowie z krajami Mercosur. Spór o wolny handel, który od lat polaryzuje Europę, znajduje swój finał w salach sądowych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Eksperci ostrzegają: stawką jest fundament unijnego rolnictwa.
Prawny bastion rolnictwa: O co powalczą rolnicy?
Decyzja o skierowaniu sprawy do TSUE to ruch bez precedensu. Prawnicy reprezentujący izby rolnicze oraz związki branżowe budują argumentację wokół tzw. klauzuli wzajemności. Zwracają uwagę, że traktaty unijne zobowiązują Komisję Europejską do ochrony wysokich standardów jakościowych i zdrowotnych żywności trafiającej na wspólny rynek.
Podstawą pozwu ma być wykazanie, że KE, podpisując umowę, dopuszcza się dyskryminacji własnych producentów. W unijnym prawie istnieje zasada równego traktowania podmiotów gospodarczych – tymczasem rolnik z Wielkopolski czy Lubelszczyzny musi spełniać rygory, których farmer z Brazylii może legalnie unikać, eksportując ten sam towar do UE.
Wołowina i cukier – sektory najbardziej zagrożone
Analizy rynkowe, na które powołują się autorzy skargi, są bezlitosne dla sektora mięsnego i cukrowniczego:
- Produkcja wołowiny: Brazylia i Argentyna to światowi potentaci, którzy nie stosują unijnego systemu identyfikacji zwierząt (paszportyzacji) na taką skalę jak my. Różnica w kosztach produkcji wynikająca z braku konieczności spełniania norm dobrostanowych jest gigantyczna.
- Rynek cukru: Brazylijski cukier trzcinowy, produkowany przy użyciu środków ochrony roślin wycofanych w UE (m.in. neonikotynoidów), jest w stanie zalać Europę, czyniąc uprawę buraka cukrowego w Polsce całkowicie nierentowną.
- Bezpieczeństwo żywnościowe: Skarga ma podnieść kwestię braku realnej kontroli nad pozostałościami pestycydów w produktach importowanych, co bezpośrednio uderza w interes konsumenta.
Czy TSUE może zablokować Brukselę?
Choć procesy przed Trybunałem bywają długotrwałe, samo przyjęcie skargi może zadziałać jako zabezpieczenie powództwa i wstrzymać proces ratyfikacji. Rolnicy liczą na to, że sędziowie w Luksemburgu wezmą pod uwagę nie tylko cyfry w bilansie handlowym, ale przede wszystkim spójność unijnego prawa z celami Zielonego Ładu. Jeśli UE promuje ekologię, nie może jednocześnie dotować śladu węglowego generowanego przez transport żywności z drugiego końca świata.
