Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (ETS) staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań dla przyszłości europejskiego rolnictwa. Copa-Cogeca opublikowała oficjalne stanowisko, domagając się od Komisji Europejskiej pilnej korekt przepisów, aby unijna polityka klimatyczna nie zniszczyła konkurencyjności sektora rolno-spożywczego.
Przegląd unijnego systemu ETS ma na celu przyspieszenie dekarbonizacji przemysłu. Organizacje zrzeszające europejskich rolników i spółdzielnie alarmują jednak, że obecne propozycje Komisji Europejskiej całkowicie pomijają specyfikę produkcji żywności. W efekcie koszty transformacji mogą drastycznie podnieść ceny środków produkcji oraz zagrozić bezpieczeństwu żywnościowemu.
Gdzie rolnicy najmocniej odczują skutki reformy ETS?
Wpływ mechanizmu ETS na gospodarstwa rolne oraz spółdzielnie ma podwójny wymiar:
- Wzrost cen nawozów i środków produkcji: Rolnicy i ich spółdzielnie są bezpośrednimi odbiorcami produktów objętych systemem ETS, takich jak nawozy azotowe czy stal i aluminium niezbędne do produkcji maszyn. Wyższe opłaty za emisję dla producentów nawozów oznaczają automatyczny wzrost kosztów ponoszonych przez gospodarstwa rolne.
- Obciążenie przetwórstwa i branż sezonowych: Wiele zakładów przetwórczych – w tym szklarnie (rolnictwo w kontrolowanym środowisku), cukrownie, mleczarnie, gorzelnie czy suszarnie warzyw – podlega systemom ETS bezpośrednio. Charakteryzują się one silną sezonowością, przez co sztywne, roczne wskaźniki redukcji emisji stworzone dla przemysłu ciężkiego są dla nich zabójcze.
Główne postulaty Copa-Cogeca: co musi się zmienić?
W obliczu zagrożeń, branża rolnicza domaga się konkretnych zmian w ramach unijnych przepisów dotyczących ETS:
- Wsparcie dla całego łańcucha żywnościowego: Środki finansowe uzyskane z ETS powinny zostać częściowo wyodrębnione na pomoc rolnikom w poprawie efektywności nawożenia oraz wdrażaniu nawozów organicznych i biologicznych.
- Utrzymanie bezpłatnych uprawnień do 2038 roku: Aby chronić unijną produkcję nawozów przed utratą opłacalności, bezpłatne uprawnienia w ramach ETS powinny zostać zachowane co najmniej do 2038 roku.
- Uznanie biomasy i biogazu: System ETS musi zachować neutralność technologiczną, w pełni traktując zrównoważoną biomasę, biogaz i biometan na równi z innymi metodami dekarbonizacji.
- Powiązanie ETS z mechanizmem CBAM: Ponieważ unijni producenci mierzą się z konkurencją z krajów trzecich, systemy ETS i podatek graniczny CBAM muszą być analizowane i wdrażane łącznie, ze szczególną ochroną eksportu.
Europa potrzebuje inwestycji, a nie osłabiania rolnictwa
Europejscy rolniczy nie kwestionują potrzeby ochrony klimatu, lecz domagają się zdroworozsądkowych ram prawnych. Przepisy dotyczące ETS muszą uwzględniać realia biologiczne i sezonowe rolnictwa.
„Europa powinna przeprowadzać dekarbonizację rolnictwa i sektora spożywczego poprzez inwestowanie w ich przyszłość, a nie zmniejszanie ich konkurencyjności” – podsumowują autorzy stanowiska z sekretariatu Copa-Cogeca.
Opracowanie Agro Profil na podstawie komunikatu Copa-Cogeca
