Rynek roślin oleistych nie przestaje zaskakiwać. Choć najnowsze szacunki wskazują na wyraźne zwiększenie globalnej podaży, eksperci są zgodni: ceny skupu rzepaku w Polsce utrzymają trend wzrostowy. Jak to możliwe, że wyższe zbiory i większe zapasy nie sprowadzą stawek w dół? Zobacz, co mówi najnowszy raport USDA oraz jakie są prognozy cenowe na koniec 2026 i 2027 roku.
Światowa produkcja roślin oleistych mocno w górę. Soja i słonecznik liderami wzrostów
Zgodnie z prognozą USDA opublikowaną 11 września br., światowa produkcja nasion i owoców najważniejszych roślin oleistych w sezonie 2026/2027 osiągnie rekordowy poziom 723,5 mln ton. Oznacza to wzrost o 3,2% w porównaniu do sezonu 2025/2026 (701,0 mln t).
Na ten wynik złoży się większy zbiór trzech głównych upraw:
- Soja (+3,0%): Główny napęd rynku. Największe przyrosty odnotują USA (+7,4 mln t – wynik większego areału i wyższych plonów) oraz Brazylia (+5,5 mln t – dzięki dalszemu zwiększaniu powierzchni upraw).
- Słonecznik (+15,4%): Najbardziej spektakularny skok produkcji. Zbiory wzrosną głównie w Rosji (+3,5 mln t), na Ukrainie (+2,3 mln t – odbudowa plonów po słabym poprzednim sezonie) oraz w Unii Europejskiej (+1,1 mln t).
- Rzepak (+4,1%): Światowa produkcja wzrośnie do 100,0 mln t (wobec 96,0 mln t rok wcześniej).
Bilans rzepaku na świecie: Spadek zbiorów w Unii Europejskiej
Choć globalna produkcja rzepaku przekroczy prognozowany pułap 100 mln ton, sytuacja w poszczególnych regionach świata jest mocno zróżnicowana.
Wyższe zbiory rzepaku prognozowane są w:
- Rosji (+1,5 mln t – efekt większego areału),
- Ukrainie (+0,9 mln t – większy areał i wyższe plony),
- Indiach (+0,4 mln t),
- USA (+0,4 mln t).
Dla polskich rolników kluczowe są jednak doniesienia z naszego podwórka. W Unii Europejskiej zbiory rzepaku spadną o 0,5 mln ton. Wszystkiemu winna jest upalna i sucha pogoda w kluczowych fazach wegetacji, która mocno ograniczyła potencjał plonowania czarnego złota.
Popyt dyktuje warunki. Dlaczego ceny rzepaku będą rosnąć?
Mogłoby się wydawać, że wyższa produkcja i wzrost światowych zapasów rzepaku do 12,3 mln t (+10,8%) sprowadzą ceny na giełdach w dół. Nic bardziej mylnego. Rynek napędzany jest przez ogromne zapotrzebowanie na surowiec.
- Światowy przerób nasion: Globalne zużycie rzepaku wzrośnie do 98,5 mln t (+4,7%), a łączny przerób roślin oleistych przekroczy 611,6 mln t.
- Popyt na biopaliwa i oleje: Rosnące ceny ropy naftowej oraz napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie zwiększają zapotrzebowanie na biopaliwa (kanał estrowy). Wspiera to bezpośrednio wyceny nasion na giełdach takich jak Matif.
- Zapotrzebowanie na śruty: Sektor hodowlany zgłasza stałe, wysokie zapotrzebowanie na śruty oleiste do żywienia zwierząt.
- Wskaźnik zapasy/zużycie: Choć zapasy rzepaku wzrosną, ogólny globalny wskaźnik zapasów końcowych do zużycia dla wszystkich roślin oleistych obniży się z 20,9% do 20,4%, co wskazuje na utrzymające się napięcie bilansowe.
Prognozy cen skupu rzepaku w Polsce: 2350 zł/t jeszcze w tym roku?
Ostatnie miesiące przyniosły już delikatne podwyżki w punktach skupu, wspierane przez wyższe ceny ropy naftowej i premię za ryzyko geopolityczne. Według najnowszych analiz ekonomicznych (m.in. Credit Agricole), trend wzrostowy zostanie podtrzymany.
Jakich stawek na rynku krajowym mogą spodziewać się rolnicy?
- Koniec 2026 roku: prognozowana średnia cena skupu rzepaku wynosi ok. 2 350 zł/t.
- Koniec 2027 roku: stawki mogą sięgnąć średnio ok. 2 450 zł/t.
| Wskaźnik rynkowy | Sezon 25/26 | Sezon 26/27 (prognoza) | Zmiana % |
| Światowa produkcja rzepaku | 96,0 mln t | 100,0 mln t | +4,1% |
| Światowe zużycie rzepaku | 94,0 mln t | 98,5 mln t | +4,7% |
| Zapasy końcowe rzepaku | 11,1 mln t | 12,3 mln t | +10,8% |
| Zbiory rzepaku w UE | – | – | -0,5 mln t |
Co może zmienić sytuację na rynku? Czynniki ryzyka
Przedstawione prognozy cenowe opierają się na aktualnych danych, jednak rynek rolny pozostaje niezwykle dynamiczny. Kluczowymi czynnikami, które w najbliższych miesiącach będą kształtować ostateczne ceny rzepaku, są:
- Warunki pogodowe u głównych producentów i eksporterów (sytuacja w Ameryce Południowej i podczas zasiewów ozimin w Europie),
- Kolejne korekty raportów USDA dotyczące rzeczywistych zbiorów soi i słonecznika,
- Rozwój konfliktu na Bliskim Wschodzie i jego bezpośreni wpływ na światowe rynki energii oraz ropy naftowej.
źródło: USDA, GUS, Ministerstwo Rolnictwa, Eurostat, Komisja Europejska, Refinitiv, Credit Agricole.
