Ceny mleka na nowozelandzkiej giełdzie Global Dairy Trade (GDT) na przełomie sierpnia i września przyniosły kolejny impuls wzrostowy. Do pozytywnych sygnałów z aukcji GDT dołączył najnowszy raport Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) – globalny indeks cen produktów mlecznych w sierpniu zanotował pierwsze odbicie po czterech miesiącach ciągłych spadków. W Europie rosną stawki na rynku spot oraz notowania proszków i masła. Jednocześnie krajowy rynek skupu wciąż mierzy się ze skutkami dużej podaży i wcześniejszych spadków stawek.
Giełda GDT (Aukcja nr 411 z 1 września): Wyraźna poprawa popytu i skok cen proszków
Najnowszy przetarg na giełdzie GDT z 1 września 2026 r. (Aukcja 411) przyniósł dalszy wzrost głównego indeksu cen o +0,9%. Średnia cena wygrana osiągnęła poziom 3 910 USD/MT przy zakontraktowanym wolumenie aż 43 976 MT (wzrost z 41 054 MT na poprzedniej aukcji). W przetargu wzięło udział 157 oferentów, z których 115 dokonało zwycięskich zakupów w 17 rundach licytacyjnych. Aukcja nr 411 przyniosła mocne wsparcie dla segmentu proszków mlecznych, przy jednoczesnej korekcie cen tłuszczów i sera Cheddar.
Rynek światowy (FAO i IFCN): Sierpniowe przełamanie trendu
Sygnały płynące z międzynarodowych raportów rynkowych zaczynają potwierdzać zmianę układu sił na rynku:
- Indeks cen produktów mlecznych FAO (sierpień 2026): Wyniósł średnio 119,2 pkt, wzrastając o 2,7 pkt (+2,3% m/m). Jest to pierwszy wzrost indeksu od czterech miesięcy, choć w ujęciu rocznym pozostaje on wciąż o 21,7% niższy.
- Proszki mleczne: Ceny OMP (SMP) wzrosły o 3,0%, a PMP (WMP) o 2,4%, ponieważ mniejsza dostępność surowca w UE z nawiązką zrekompensowała presję rosnącej sezonowo produkcji w Oceanii.
- Sery: Notowania wzrosły o 2,7% m/m, kontynuując ożywienie rozpoczęte w lipcu. Wyższe ceny w Europie zniwelowały dalsze spadki w Oceanii, gdzie silną konkurencję stwarzały dostawy ze Stanów Zjednoczonych.
- Masło: Ceny pozostały stabilne (0,0% m/m) – wyższe wyceny w Europie zbilansowały się z niższymi cenami w Oceanii.
- Raport IFCN: Wskaźnik IFCN za sierpień odnotował jeszcze spadek o 2,0% do poziomu 46,8 USD/100 kg, odzwierciedlając wcześniejsze wyhamowanie zakupów wakacyjnych i czerpanie z zapasów przed sierpniowym przełamaniem.
- Koszty pasz: Światowe ceny pasz utrzymały się na wysokim poziomie 25,0 USD/100 kg, co przy pogarszających się warunkach pogodowych w Europie uderzało w marże dostawców.
Ceny mleka w Unii Europejskiej i Polsce
Najnowsze dane wskazują na wyraźną rozbieżność między oficjalnymi lipcowymi wynikami skupowymi a dynamicznie rosnącymi na początku września cenami produktów przetworzonych i rynku spot:
- Polska (dane GUS za lipiec 2026 r.): Ceny mleka w krajowym skupie ukształtowały się na średnim poziomie 172,17 zł/hl (1,72 zł/l), co oznacza spadek o 1,1% m/m oraz o 22,8% r/r. Od początku roku (styczeń–lipiec) średnia stawka wyniosła 181,12 zł/hl (-20% r/r). Najwyższe stawki w lipcu odnotowano w woj. podlaskim (ok. 1,84 zł/l), lubelskim (ok. 1,75 zł/l) i mazowieckim (ok. 1,73 zł/l), a najniższe w pomorskim, łódzkim (po ok. 1,60 zł/l) i kujawsko-pomorskim (ok. 1,62 zł/l).
- Skup w Polsce: Wysoka produkcja nie sprzyjała podwyżkom – w lipcu mleczarnie skupiły o 1,4% więcej surowca m/m i o 1,0% więcej r/r. Łącznie od początku roku trafiło do nich 8,154 mld litrów surowca (+2,3% r/r).
- Średnia UE i Polska (KE za lipiec 2026 r.): Średnia cena w Unii wyniosła 41,84 EUR/100 kg (-1,1% m/m). Przeliczeniowa stawka dla Polski wg KE ukształtowała się na poziomie 40,53 EUR/100 kg (-1,6% m/m). Podobny poziom notowały Niemcy (ok. 40 EUR/100 kg), podczas gdy najmniej płacono na Litwie i w Rumunii (po 35 EUR), a najwięcej na Cyprze (67 EUR) oraz w Austrii (45 EUR) i Francji (44 EUR).
- Ożywienie na rynku przetworów i rynku spot w UE (początek września 2026 r.):
- Rynek spot w Niemczech: Notuje wyraźną tendencję wzrostową w reakcji na spadki bieżącej podaży.
- Masło w UE: W 35. tygodniu roku uśrednione notowania wzrosły o +3,7% do 416 EUR/100 kg, a 3 września stawka sięgnęła 421 EUR/100 kg.
- Mleko w proszku: Pełne mleko w proszku (WMP) podrożało o +5,3% do 366 EUR/100 kg, z kolei odtłuszczone (SMP) wzrosło o +5,2% do 300 EUR/100 kg (a na dzień 3 września osiągnęło 315 EUR/100 kg).
- Ser Cheddar: Wyłamał się z trendu wzrostowego, spadając w UE o -3,7% do 322 EUR/100 kg.
| Rynek / Wskaźnik | Okres | Stawka | Zmiana m/m | Zmiana r/r |
| Średnia UE (KE) | Lipiec 2026 r. | 41,84 EUR/100 kg | -1,1% | b.d. |
| Polska (KE w EUR) | Lipiec 2026 r. | 40,53 EUR/100 kg | -1,6% | b.d. |
| Polska (GUS w PLN) | Lipiec 2026 r. | 1,72 zł/l (172,17 zł/hl) | -1,1% | -22,8% |
| Polska (GUS skumulowane) | Styczeń–Lipiec 2026 r. | 1,81 zł/l (181,12 zł/hl) | — | -20,0% |
| Masło w UE (KE) | 3 września 2026 r. | 421 EUR/100 kg | +3,7% (35. tyg.) | b.d. |
| SMP / OMP w UE (KE) | 3 września 2026 r. | 315 EUR/100 kg | +5,2% (35. tyg.) | b.d. |
Zagrożenia produkcyjne w Europie: Upały, susza i wirus Shamonda
Słabnąca dostawa surowca w zachodniej i centralnej części Europy nie wynika wyłącznie z czynników sezonowych. Trudne warunki pogodowe – faza letnich upałów i susza – pogorszyły jakość pasz objętościowych oraz ograniczyły wydajność krów.
Dodatkowym czynnikiem ryzyka stała się sytuacja epizootyczna. 2 września 2026 r. w Niemczech wykryto drugi wariant wirusa Shamonda u bydła (a także innych gatunków). Zakażenie tym ortobunyawirusem powoduje u krów dojących gwałtowny spadek wydajności mlecznej, a także poronienia i wady wrodzone u cieląt. Sytuację w Europie Zachodniej komplikuje fakt równoległego krążenia wirusa Schmallenberg oraz łącznie trzech ortobunyawirusów z grupy serologicznej Simbu, co stwarza bezpośrednie zagrożenie dla stabilności produkcji surowca i stanowi istotne ostrzeżenie dla polskich hodowców.
Regulacje prawne: Egzekwowanie Art. 148 rozporządzenia CMO w UE
Dodatkowym czynnikiem kształtującym rynek w Unii Europejskiej jest egzekwowanie Artykułu 148 rozporządzenia CMO (UE nr 1308/2013). Przepis ten nakłada na podmioty skupujące obowiązek zawierania pisemnych umów na dostawy surowca. Umowy te muszą opierać się na obiektywnych wskaźnikach rynkowych i uwzględniać realne koszty produkcji rolnej, co ma na celu stabilizację relacji handlowych między rolnikami a przetwórcami.
Prognozy: Czy podwyżki cen produktów dotrą do polskich skupów?
Mimo że lipcowe dane GUS wskazały na spadek średniej stawki w Polsce do 1,72 zł/l, nakładające się od przełomu sierpnia i września impulsy – wzrosty na giełdzie GDT, przełamujący spadki indeks FAO, drożejący rynek spot w Niemczech oraz wyższe wyceny proszków mlecznych i masła w UE – budują podwaliny pod stabilizację i potencjalne odbicie.
Analitycy Credit Agricole w raporcie Agromapa podtrzymują scenariusz, zgodnie z którym wyhamowanie nadpodaży w UE i powolne odrabianie strat na rynkach światowych powinno dać podmiotom przetwórczym przestrzeń do podnoszenia cenników w drugiej połowie roku. Jeśli rosnące wyceny przetworów utrzymają się w kolejnych tygodniach jesieni, ceny mleka w polskich skupach mają szansę stopniowo zmierzać w stronę 2,10 zł/l na koniec 2026 roku oraz 2,30 zł/l w 2027 roku.
Źródła: GUS, Komisja Europejska (agridata.ec.europa.eu), Global Dairy Trade (GDT), FAO, IFCN, Agromapa (Credit Agricole)
