Upały a dobrostan zwierząt: Wysokie temperatury to poważne zagrożenie nie tylko dla ludzi, lecz także dla zwierząt. Fale upałów mogą prowadzić do przegrzania organizmu, odwodnienia, pogorszenia dobrostanu, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci zwierzęcia. W związku z prognozowanymi w najbliższych dniach wysokimi temperaturami, przypominamy o podstawowych zasadach opieki nad zwierzętami towarzyszącymi i gospodarskimi.
Najważniejsze zasady ogólne
Niezależnie od gatunku zwierzęcia, każdy opiekun ma obowiązek wdrożyć podstawowe środki bezpieczeństwa:
- Stały dostęp do wody: Zapewnienie nieograniczonego dostępu do świeżej, czystej i chłodnej wody pitnej.
- Schronienie przed słońcem: Umożliwienie ukrycia się w zacienionym miejscu o każdej porze dnia.
- Wymiana powietrza: Zadbanie o skuteczną wentylację wszystkich pomieszczeń, w których przebywają zwierzęta.
- Redukcja stresu: Ograniczanie zabiegów, przepędów i czynności związanych z przemieszczaniem zwierząt w najgorętszych godzinach dnia.
- Ostrożność w transporcie: Planowanie przewozu wyłącznie z uwzględnieniem warunków pogodowych.
- Zwiększony nadzór: Częstsze doglądanie podopiecznych, aby szybko zauważyć pierwsze objawy przegrzania lub odwodnienia.
Zwierzęta domowe
W okresie letnich upałów właściciele psów, kotów i innych zwierząt towarzyszących powinni bezwzględnie przestrzegać poniższych reguł:
- NIGDY nie zostawiaj zwierzęcia w samochodzie – nawet krótki postój przy uchylonej szybie może doprowadzić do gwałtownego wzrostu temperatury wewnątrz pojazdu, co stanowi śmiertelne zagrożenie.
- Spacery o odpowiednich porach – psy najlepiej wyprowadzać wcześnie rano oraz późnym wieczorem. Należy unikać długich spacerów między godziną 11:00 a 17:00, gdy operowanie słońca jest najsilniejsze.
- Chroń łapy przed gorącą nawierzchnią – rozgrzany asfalt, beton czy kostka brukowa mogą powodować bolesne oparzenia opuszek łap. Jeśli nawierzchnia jest zbyt gorąca dla dłoni człowieka, będzie również niebezpieczna dla psa.
- Woda i cień pod ręką – zwierzę musi mieć przez cały czas dostęp do miski z wodą oraz swobodę wyboru chłodnego miejsca.
- Zwierzęta na uwięzi – psy utrzymywane czasowo na uwięzi muszą mieć bezwzględną możliwość przebywania w cieniu oraz stały dostęp do świeżej wody.
Zwierzęta gospodarskie
Ekstremalne temperatury bezpośrednio uderzają w zdrowie, dobrostan oraz produkcyjność zwierząt gospodarskich (powodując m.in. spadek wydajności mlecznej czy gorsze przyrosty). W okresie upałów hodowcy muszą zwrócić szczególną uwagę na:
- Zwiększony pobór wody – w upalne dni zwierzęta piją znacznie więcej niż zwykle. Poidła powinny być regularnie kontrolowane, czyszczone i na bieżąco uzupełniane.
- Dostęp do zacienionych miejsc – na pastwiskach i wybiegach zwierzęta muszą mieć możliwość schronienia się w cieniu (np. pod wiatami, zadrzewieniami lub w budynkach).
- Skuteczną wentylację budynków – w budynkach inwentarskich należy zapewnić intensywną wymianę powietrza. W razie potrzeby warto stosować wentylatory mieszające lub systemy zraszające, które pomagają obniżyć temperaturę odczuwalną.
- Ograniczenie aktywności – wypas oraz inne czynności związane z obsługą zwierząt warto planować wyłącznie rano lub wieczorem, gdy temperatury są najniższe.
- Przesunięcie zabiegów – szczepienia, korekcja racic, zabiegi weterynaryjne oraz inne działania mogące powodować dodatkowy stres powinny być wykonywane w chłodniejszych porach dnia.
- Monitorowanie objawów przegrzania – do niepokojących symptomów należą m.in. przyspieszone oddychanie (zianie), obfity ślinotok, apatia, osowiałość czy odmowa pobierania paszy. W przypadku ich wystąpienia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii.
- Ochronę przed owadami – wysokie temperatury sprzyjają aktywności insektów. Warto stosować odpowiednie repelenty, szczególnie w przypadku zwierząt przebywających na wybiegach i pastwiskach.
Bezpieczny transport zwierząt podczas upałów
Szczególnego rygoru i uwagi wymaga logistyka transportu. Przewóz żywych zwierząt należy planować z uwzględnieniem aktualnych prognoz pogody, a załadunek przeprowadzać – w miarę możliwości – w godzinach wieczornych lub nocnych.
Zwierzęta muszą mieć zapewniony sprawny system pojenia oraz intensywną wentylację środka transportu. Warto również rozważyć zmniejszenie zagęszczenia obsady w pojeździe (nawet o 10-15%), aby zapewnić swobodny przepływ powietrza i ograniczyć kumulację ciepła wokół zwierząt. Trasy powinny być maksymalnie skrócone, a plany awaryjne na wypadek zatorów drogowych – zaktualizowane. Pamiętajmy, że transportowane mogą być wyłącznie zwierzęta w pełni zdrowe, bez objawów odwodnienia czy osłabienia cieplnego.
Wspólna odpowiedzialność za dobrostan zwierząt
Zapewnienie odpowiednich warunków bytowych podczas fal upałów to prawny i etyczny obowiązek każdego właściciela, hodowcy oraz przewoźnika. Odpowiednia profilaktyka, stały dostęp do wody, zapewnienie cienia oraz właściwa organizacja pracy pozwalają skutecznie ograniczyć ryzyko wystąpienia stresu cieplnego, chroniąc zdrowie zwierząt i zapobiegając stratom w gospodarstwie.
Opracowano na podstawie komunikatu MRiRW
