Pierwsze cztery miesiące tymczasowego stosowania porozumienia handlowego Mercosur przyniosły gwałtowny wzrost importu żywności do Unii Europejskiej. O ile dane z Ameryki Południowej potwierdzają wyraźną ekspansję tamtejszych towarów na rynku wspólnotowym, o tyle oficjalne statystyki z Polski oraz niedawna decyzja TSUE pokazują zupełnie inną perspektywę krajowego rynku.
Eksport rolny z Argentyny do UE mocno w górę
Z raportów argentyńskiego Ministerstwa Rolnictwa w Buenos Aires wynika, że w okresie od 1 maja do 31 sierpnia 2026 r. łączna wartość eksportu rolno-spożywczego z Argentyny do całej Unii Europejskiej wzrosła o 21% względem średniej z lat 2023–2025. W segmencie towarów objętych preferencyjnymi obniżkami taryf w ramach umowy Mercosur wzrost wyniósł aż 44%.
Głównymi motorami napędowymi tego wzrostu w skali unijnej były:
- Produkty rybołówstwa – wzrost o 93%,
- Owoce cytrusowe – wzrost o 59%,
- Wołowina – wzrost o 50%.
Skokowy wzrost dostaw argentyńskiego mięsa to również efekt sytuacji u rynkowego rywala – Brazylia wciąż pozostaje zablokowana na unijnym rynku ze względu na wykrycie zakazanych akceleratorów tuczu, co argentyńscy eksporterzy skrzętnie wykorzystali.
Co pokazują dane z Polski? Brak zalewu wrażliwych produktów
Choć skala unijna budzi obawy producentów, krajowe dane Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) za ten sam okres (maj–sierpień 2026 r.) gaszą nastroje natychmiastowego kryzysu na polskim rynku:
- Spadek importu wołowiny: Wartość bezpośredniego importu świeżej i mrożonej wołowiny z obszaru Mercosur do Polski nie wzrosła, lecz spadła – z ok. 6,1 mln zł do zaledwie ok. 2,2 mln zł.
- Dominuje soja: Największy wolumen sprowadzanych surowców stanowiła śruta oraz ziarno sojowe (głównie z Brazylii) o wartości 47,9 mln zł, jednak surowiec ten korzystał z bezcłowego dostępu do UE jeszcze przed wejściem w życie opisywanego porozumienia.
- Zyskują polskie przetwory: W tym samym czasie polscy eksporterzy zwiększyli wywóz m.in. wyrobów cukierniczych, pasz i przetworów skrobiowych do Ameryki Południowej.
Decyzja TSUE: Tymczasowe stosowanie umowy pozostaje w mocy
Kluczowym elementem polityczno-prawnym, który rzutuje na sytuację sektora, jest kwestia instytucjonalna. Złożony przez Polskę wniosek o zawieszenie stosowania spornego porozumienia spotkał się z odmownym stanowiskiem, jakie wydał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Odrzucenie przez TSUE wniosku o zabezpieczenie oznacza, że umowa Mercosur obowiązuje w trybie tymczasowym bez przeszkód prawnych ze strony Trybunału. Tym samym ciężar ochrony unijnego rolnictwa spoczywa obecnie na mechanizmach rynkowych oraz skuteczności unijnych klauzul ochronnych.
Podsumowanie
Bilans pierwszych miesięcy funkcjonowania handlu w ramach Mercosur ma dwa oblicza. Zachodnia Europa mierzy się z realnym napływem argentyńskiej wołowiny i owoców, jednak polski rynek – co potwierdzają dane MRiRW – na razie opiera się tej fali w segmencie mięsnym. Sytuację na bieżąco monitorują krajowe organizacje rolnicze, czekając na ostateczne rozstrzygnięcia merytoryczne, jakie w dalszym toku wyda TSUE.
Źródła
- Dane argentyńskie: Oficjalne szacunki Ministerstwa Rolnictwa w Buenos Aires dotyczące eksportu rolno-spożywczego za pierwsze cztery miesiące obowiązywania umowy (maj–sierpień 2026 r.) w porównaniu do średniej z lat 2023–2025.
- Dane krajowe: Statystyki Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) dotyczące obrotów handlowych Polski z krajami Mercosur w okresie maj–sierpień 2026 r.
- Kontekst prawny: Rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie wniosku o zawieszenie tymczasowego stosowania umowy UE-Mercosur.
