Koniunktura w rolnictwie jest słaba, a gospodarstwa dalej wydają na inwestycje. Jak wynika z raportu Urzędu Statystycznego w Zielonej Górze, wśród rolników, którzy w 1. półroczu 2026 r. ponosili wydatki inwestycyjne, częściej wskazywano na ich wzrost niż na spadek. Saldo odpowiedzi wyniosło plus 48,9, o 2,6 pkt więcej niż rok wcześniej. Tymczasem wskaźnik ogólnej sytuacji w gospodarstwach (WZOS) spadł do minus 41,1, a saldo opłacalności produkcji do minus 69,6.
Dodatnie saldo w każdym województwie, ale z dużą rozpiętością
Najwyższe wartości odnotowano w lubuskim (60,0), opolskim (58,5) i łódzkim (57,7). Najniżej wypadło pomorskie (20,3), gdzie saldo spadło też najmocniej w skali roku (o 16,1 pkt). W sumie w 9 województwach było ono niższe niż przed rokiem.
Na drugie półrocze plany są niewiele skromniejsze
Rolnicy z planami inwestycyjnymi na 2. półrocze 2026 r. oceniają saldo na plus 44,3. Najwięcej wzrostu nakładów zapowiadają gospodarstwa w śląskim (73,3), podkarpackim (61,6) i dolnośląskim (61,4). W połowie województw prognozy poprawiły się w skali roku, najbardziej w mazowieckim (o 25,1 pkt) i podkarpackim (o 22,9 pkt).
Producenci roślinni wydają najwięcej, hodowcy ostrożniej planują
Wśród gospodarstw roślinnych saldo poniesionych wydatków to plus 50,7, najwięcej ze wszystkich specjalizacji (w opolskim 60,1). Plany na kolejne miesiące mają na poziomie plus 50,9, a w śląskim aż 81,7. Gospodarstwa wielokierunkowe zanotowały plus 47,3, a zwierzęce plus 45,8. U hodowców saldo planowanych wydatków spada do plus 33,3, choć w świętokrzyskim sięga 79,7, a w lubuskim 71,4.
Najmniejsi inwestują mniej, ale planują więcej
W gospodarstwach do 1 ha saldo wydatków poniesionych wyniosło plus 31,3, a planowanych plus 48,2. W łódzkim wszystkie badane gospodarstwa z tej grupy wskazały wzrost nakładów (100,0). Grupa 1–10 ha ma plus 48,2 i plany na plus 52,9 (śląskie 87,1). W gospodarstwach 10–50 ha saldo to plus 50,7 przy planowanych plus 40,4. Największe gospodarstwa, od 50 ha, mają plus 45,8 i plus 35,8 w planach.
Z czego finansują wydatki: własne środki i fundusze UE
Raport wskazuje, że 95,7% gospodarstw finansuje działalność ze środków własnych, a 62,9% korzysta z pomocy unijnej (o 0,7 p.proc. mniej niż rok wcześniej). Kredyty wskazuje 9,8%, tyle samo co przed rokiem. Wyjątkiem są największe gospodarstwa: 28,8% z nich korzysta z kredytów, w kujawsko-pomorskim aż 42,1%, w opolskim 38,2%, a w śląskim 37,0%. W grupie 1–10 ha kredyt ma 4,2% gospodarstw.
Saldo mierzy kierunek zmian wśród tych, którzy w ogóle inwestują, a nie skalę wydatków w złotówkach. Z danych wynika jednak, że przy rosnących kosztach (wskazało je 76,0% rolników) i niskich cenach zbytu (74,7%) gospodarstwa nie rezygnują z modernizacji, a inwestycje opierają głównie na własnych środkach i wsparciu z UE.
Źródło: Urząd Statystyczny w Zielonej Górze, „Koniunktura w gospodarstwach rolnych w 1. półroczu 2026 r. Raport wojewódzki 2026″.
