poniedziałek, 4 marca, 2024
spot_img

Rolnictwo regeneratywne – od czego rozpocząć rewolucję w rolnictwie?

spot_img

Rolnictwo regeneratywne, czyli jakie? O tym jakie elementy łączy w sobie idea rolnictwa zmierzającego w kierunku regeneracji gleby i środowiska mogli dowiedzieć się uczestnicy dwudniowych warsztatów dla doradców rolniczych, zorganizowanych przez EIT Food.

Czym jest rolnictwo regeneratywne?

Koncept rolnictwa regeneratywnego opiera się na idei przywrócenia żyzności i urodzajności gleby, jako podstawowego warsztatu pracy rolnika. Jest to holistyczne podejście, mające zapewnić zrównoważony rozwój gospodarstw rolnych z korzyścią dla producenta, konsumenta i środowiska.

Stajemy w obliczu wyzwań społecznych, środowiskowych i przedsiębiorczych, a projekty realizowane przez EIT Food starają się na nie odpowiedzieć.

EIT Food to konsorcjum zrzeszająca europejskie jednostki badawcze, organizacje, uniwersytety i start-up’y, którego celem jest praca na rzecz przedsiębiorczości i innowacji w branży rolno-spożywczej. Od kilku lat organizacja realizuje program Rolnictwa Regeneratywnego w aż 8 krajach członkowskich, w tym również w Polsce – mówi Monika Linkowska, Kierowniczka projektu Rolnictwa Regeneratywnego w EIT Food. 

Szkolenia dla rolników i doradców rolniczych poświęcone rolnictwu regeneratywnemu

W ramach projektu organizowane są warsztaty, szkolenia i webinary poświęcone innowacyjnemu i odpowiedzialnemu społecznie rolnictwu. Działania w ramach programu skupiają się wokół trzech obszarów, a dla rolników biorących udział w programie zapewnione jest trzyletnie profesjonalne doradztwo w zakresie przejścia na praktyki regeneratywne. Działania kierowane są do rolników, konsumentów oraz firm rolno-spożywczych.

23 i 24 listopada w Poznaniu odbyło się pierwsze szkolenie poświęcone rolnictwu regeneratywnemu, skierowane do doradców rolniczych pracujących w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego, a także w prywatnym sektorze doradczym. Hasłem przewodnim warsztatów była uprawa bezorkowa jako klucz do rolnictwa regeneratywnego.

Dwudniowe szkolenie obfitowało zarówno w merytoryczne wykłady zaproszonych do współpracy ekspertów, w tym m.in. naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu i Instytutu Ochrony Roślin-PIB, jak również w praktyczne przykłady z gospodarstw, które z powodzeniem wdrażają praktyki regeneracyjne. Poza częścią wykładową uczestnicy szkolenia brali udział w warsztatach grupowych ucząc się między innymi zasad układania płodozmianu, zagospodarowania resztek pożniwnych, doboru systemu uprawy roli, a także planowania międzyplonów.

Jak wdrożyć zasady rolnictwa regeneratywnego? Najpierw konserwacja, dopiero później regeneracja

Gleba to podstawowy środek produkcji rolnej i powinniśmy dbać o nią wszyscy. Dla rolnika pierwszym jego obowiązkiem jest utrzymanie wartości przedsiębiorstwa, a podstawową składową tego przedsiębiorstwa jest gleba. To ona produkuje, a rolnik tylko z tą glebą współpracuje i z tego wynika wprost konieczność dbałości, konserwacji i regeneracji gleby – mówił podczas warsztatów dla doradców rolniczych prof. UPP dr hab. Tomasz Piechota, jeden z ekspertów prowadzących wykłady.

Specjalizacja produkcji, uproszczenie zmianowania i niezbilansowane nawożenie to główne przyczyny negatywnych zmian i degradacji gleby. Założenia rolnictwa regeneratywnego są odpowiedzią na te wyzwania i dążą do odwrócenia kierunku zmian, jakie zachodzą w glebie, jak i w całym środowisku. Rolnictwo regeneratywne, a więc opierające się na regeneracji gleby, ma na celu podniesienie jej żyzności i aktywności biologicznej, co wiąże się bezpośrednio z zawartością materii organicznej, której w Polskich glebach jest niewiele – średnia zawartość materii organicznej w glebach w Polsce to wg. szacunków ok. 2,2%.  

Jednak proces odbudowy materii organicznej w glebie jest długotrwały, dlatego w pierwszej kolejności trzeba ograniczyć zubażanie tych najcenniejszych składników gleby, a więc rozpocząć od uprawy konserwującej.

Głównym założeniem uprawy konserwującej jest taki sposób uprawy roli, w którym już po zasianiu rośliny uprawnej powierzchnia pola pokryta jest w minimum 30% resztkami roślinnymi.

Pozostawienie resztek roślinnych na powierzchni gleby ogranicza występowanie erozji wietrznej i wodnej gleby, przyczynia się także do utrzymania wody w glebie poprzez zmniejszenie bezproduktywnego parowania. W konsekwencji poprawia się struktura gleby i jej właściwości fizyko-chemiczne, co stwarza dogodne warunki do życia dla pożytecznej fauny, a przede wszystkim przyczynia się do wzrostu zawartości próchnicy.

Istotny w uprawie konserwującej jest odpowiedni dobór maszyn i sposób uprawy roli, o czym mogli dowiedzieć się doradcy rolniczy uczestniczący w szkoleniu zorganizowanym przez EIT Food.

Uproszczenia w uprawie, ale nie w płodozmianie – zasady układania płodozmianu

Uprawa konserwująca, która jest pierwszym etapem do wdrożenia rolnictwa regeneratywnego zakłada ograniczenie uprawy gleby zgodnie z zasadą: tak mało, jak to możliwe, ale tak dużo, jak to konieczne.

Uproszczona uprawa bez użycia pługa absolutnie nie może jednak wiązać się z uproszczeniem płodozmianu. Płytka uprawa ogranicza utratę wody z gleby poprzez parowanie, jednak może wiązać się z pewnymi negatywnymi skutkami, szczególnie przy zbyt zagęszczonej glebie, która ograniczy rozwój systemu korzeniowego roślin uprawnych a to przełoży się na spadek plonu.

Rozwiązaniem jest jednak stosowanie roślin głęboko się korzeniących, np. w międzyplonach. Kluczowe jest zgranie ze sobą wszystkich elementów agrotechniki – ułożenia prawidłowego płodozmianu, stosowania mieszanek międzyplonowych z gatunków, które nie będą negatywnie oddziaływać na rośliny następcze (np. nie będą źródłem chorób), a także odpowiedniego zagospodarowania resztek pożniwnych. Podczas warsztatów dla doradców rolniczych dużą uwagę poświęcono materii organicznej i sposobom na zwiększenie jej poziomu w glebie.

Rolnictwo regeneratywne – warsztaty dla rolników i doradców

Rolnictwo regeneratywne wiąże się z pewnymi wyzwaniami, ale niesie za sobą wiele korzyści. Szkolenia kierowane do doradców rolniczych zorganizowane przez EIT Food to jeden z wielu etapów budowania świadomości wśród rolników, jak stosując alternatywne metody uprawy i ochrony roślin osiągać zadowalające wyniki ekonomiczne w produkcji i minimalizować negatywny wpływ na środowisko.

Dwa dni pełne merytorycznych wykładów oraz warsztatów praktycznych pozwoliły zapoznać się uczestnikom z najważniejszymi informacjami dotyczącymi możliwości wdrożenia praktyk regeneracyjnych w każdym gospodarstwie.

Przygotowaliśmy aż pięć bloków tematycznych, które przeprowadziły uczestników przez wszystkie kluczowe elementy, które są niezbędne do wprowadzenia do praktyki rolniczej zasad rolnictwa węglowego i regeneratywnego – mówi Weronika Kosiń, Kierowniczka projektu Rolnictwa Regeneratywnego w EIT Food. 

Bezpośredni kontakt z ekspertami oraz praktykami umożliwił prowadzenie dyskusji i bieżące odpowiedzi na wszelkie pytania uczestników.

Doradcy rolniczy pracujący z gospodarstwami o różnym profilu produkcji – uprawy wielkopowierzchniowe, gospodarstwa warzywnicze czy sadownicze, a także gospodarstwa o produkcji zwierzęcej, mogli uzyskać informacje ściśle związane z problemami, z jakimi spotykają się w pracy doradczej z rolnikami – dodaje Weronika Kosiń. 

Pierwsza edycja warsztatów na temat rolnictwa regeneratywnego spotkała się z dużym zainteresowaniem, a organizatorzy już teraz zapowiadają kolejne szkolenia.

Więcej informacji zbliżających się warsztatach znajdziesz na www.eitfood.eu/projects/regenag-revolution 

Galeria zdjęć z warsztatów dla doradców rolniczych na temat rolnictwa regeneratywnego

Patronat nad warsztatami „Uprawa bezorkowa jako klucz do rolnictwa regeneratywnego” objęła Ambasada Królestwa Niderlandów w Polsce, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, oraz Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy. 

spot_img
Bernadetta Ryńska
Bernadetta Ryńska
Rolnik z pasji i wykształcenia, doświadczenie czerpie prowadząc rodzinne gospodarstwo. Zainteresowania: hodowla roślin, nasiennictwo, innowacje w rolnictwie.

Napisz komentarz

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Podobne artykuły

Bieżący Agro Profil

spot_img

Śledź nas

Ostatnie artykuły

Pogoda dla rolników

0
Would love your thoughts, please comment.x