Afrykański pomór świń (ASF) po raz kolejny krzyżuje plany polskich producentów trzody chlewnej. W konsekwencji nowych ognisk choroby w gospodarstwach rolnych, Komisja Europejska zaktualizowała mapę obostrzeń. Do strefy III, określanej powszechnie jako strefa czerwona, włączono nowe tereny w województwach kujawsko-pomorskim oraz zachodniopomorskim. Co ta decyzja oznacza w praktyce dla hodowców świń i jakie wymogi muszą spełnić, aby utrzymać ciągłość sprzedaży?
Dwa duże ogniska ASF powodem zmiany obostrzeń
Decyzja o rozszerzeniu obszarów objętych najwyższym poziomem ograniczeń nie jest przypadkowa. To bezpośrednia konsekwencja pogorszenia się sytuacji epizootycznej i wykrycia poważnych ognisk choroby w stadach komercyjnych.
- Województwo zachodniopomorskie: Pierwsze w 2026 roku ognisko ASF w stadzie świń w tym regionie potwierdzono 18 maja w gminie Pełczyce (powiat choszczeński). Virus uderzył w duże gospodarstwo utrzymujące ponad 21 tysięcy świń, co wymagało natychmiastowego wdrożenia rygorystycznych procedur likwidacji stada.
- Województwo kujawsko-pomorskie: Kolejne istotne ognisko stwierdzono 7 lipca w gminie Świecie, w gospodarstwie liczącym 774 świnie. Potwierdzenie obecności wirusa u świń domowych zmusiło Komisję Europejską do reakcji i objęcia strefą III również sąsiednich terenów.
Wykaz gmin włączonych do strefy III (czerwonej)
Nowe regulacje zostały formalnie przypieczętowane przez Rozporządzenie Wykonawcze Komisji Europejskiej nr 2026/1795 z dnia 16 lipca 2026 r. Czerwona mapa obostrzeń objęła kluczowe rejon hodowli trzody.
Województwo zachodniopomorskie
Ograniczenia dotyczą wybranych fragmentów powiatów myśliborskiego i choszczeńskiego. Do strefy czerwonej włączono wyznaczone części gmin:
- Barlinek (powiat myśliborski),
- Pełczyce (powiat choszczeński),
- Krzęcin (powiat choszczeński),
- Bierzwnik (powiat choszczeński).
Warto wiedzieć: Granice strefy III w tym rejonie nie zawsze pokrywają się z pełnymi granicami administracyjnymi gmin – wyznaczono je na podstawie lokalizacji konkretnych miejscowości, dróg oraz ukształtowania terenu wokół ognisk.
Województwo kujawsko-pomorskie
W tym regionie obostrzenia objęły łącznie obszary położone w ośmiu gminach na terenie powiatów grudziądzkiego, chełmińskiego i świeckiego:
- gmina Grudziądz (pow. grudziądzki),
- gminy Chełmno i Stolno (pow. chełmiński),
- gminy Świecie, Drzycim, Jeżewo, Warlubie oraz Dragacz (pow. świecki).
Ze względu na duże zagęszczenie gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną na tych terenach, decyzja KE ma olbrzymie znaczenie ekonomiczne dla lokalnego agrobiznesu.
Sprawdź gdzie jest ognisko: AKTUALNA MAPA ASF
Co oznacza czerwona strefa ASF?
Włączenie gospodarstwa do strefy czerwonej budzi uzasadniony niepokój, jednak nie oznacza automatycznego zakazu sprzedaży tuczników czy prosiąt. Obrót i transport zwierząt są nadal możliwe, ale wymagają bezwzględnego podporządkowania się wymogom prawnym i wytycznym Inspekcji Weterynaryjnej.
Hodowcy znajdujący się w strefie III muszą przygotować się na:
- Dodatkowe badania laboratoryjne i regularne kontrole weterynaryjne przed planowanym wywozem zwierząt.
- Obowiązek uzyskiwania formalnych zgód oraz świadectw zdrowia dla każdego transportu.
- Ograniczenia w miejscach przeznaczenia świń (m.in. nakaz dostawy do wyznaczonych rzeźni).
- Ścisłą dokumentację każdego przemieszczenia zwierząt w gospodarstwie.
- Zaostrzone rygory bioasekuracji.
Niedopełnienie któregokolwiek z obowiązków grozi natychmiastowym wstrzymaniem przewozu i dotkliwymi sankcjami administracyjnymi.
Dlaczego Komisja Europejska zmienia granice stref ASF?
Głównym celem wyznaczania strefy III jest zminimalizowanie ryzyka niekontrolowanego rozprzestrzeniania się wirusa wraz ze zwierzętami i produktami wieprzowymi na pozostałe rejony kraju oraz do innych państw członkowskich UE.
Decyzje KE mają charakter dynamiczny – w zależności od rozwoju sytuacji epizootycznej, granice obostrzeń są regularnie weryfikowane, rozszerzane lub wygaszane po spełnieniu wymogów czasowych i weterynaryjnych.
