Wyobraź sobie rolnika, który przez kilkanaście lat rzetelnie opłacał składki w KRUS, potem – bo tak wyszło życiowo – podjął pracę na etacie i resztę stażu odprowadzał do ZUS. Po 40 latach pracy okazuje się, że nie ma prawa ani do pełnej emerytury rolniczej, ani do godnego świadczenia z ZUS. To nie jest odosobniony przypadek – i właśnie ten problem samorząd rolniczy próbuje teraz rozwiązać.

O co walczy Krajowa Rada Izb Rolniczych?

Na wniosek Wielkopolskiej Izby Rolniczej, Krajowa Rada Izb Rolniczych ponownie zwróciła się do Ministra Rolnictwa o zmianę przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych rolników. Chodzi konkretnie o dwie rzeczy:

• możliwość łączenia okresów ubezpieczenia w KRUS i ZUS na jasnych, proporcjonalnych zasadach,
• możliwość „dopłacenia” brakujących składek w KRUS, jeśli ktoś ma za sobą co najmniej 10 lat opłacania składek rolniczych i osiągnął wiek emerytalny.

Problem dotyczy przede wszystkim osób, które w KRUS przepracowały krócej niż 25 lat – zwłaszcza tych z niecałymi 120 miesiącami składek. Reszta kariery w systemie powszechnym (ZUS) też im nie pomaga, jeśli i tam brakuje odpowiedniego stażu.

Dlaczego to takie ważne?

W obecnym stanie prawnym, żeby dostać emeryturę rolniczą z KRUS, trzeba mieć co najmniej 25 lat ubezpieczenia rolniczego. Kropka. Nie ma znaczenia, że przez pozostałe lata ktoś uczciwie pracował i płacił składki gdzie indziej.

Efekt? Rolnicy z tzw. mieszanym stażem – czyli ci, którzy w pewnym momencie musieli się przekwalifikować i zmienić zawód (a w ostatnich dekadach transformacji rolnictwa nie brakowało takich sytuacji) – lądują na najniższych możliwych świadczeniach, mimo dekad rzetelnej pracy i opłacania składek.

Co odpowiedziało ministerstwo?

Resort rolnictwa przypomniał, że dla osób, które nie wypracowały 25 lat w KRUS, istnieje możliwość ubiegania się o zwiększenie emerytury z ZUS – jako rekompensata za okres opłacania składek rolniczych.

Jednocześnie ministerstwo tłumaczy, dlaczego proste „przeliczenie złotówka za złotówkę” nie jest takie łatwe:

• system KRUS działa na zupełnie innych zasadach niż ZUS – nie jest kapitałowy, składki są zryczałtowane i nie trafiają na indywidualne konto,
• w ZUS wysokość emerytury zależy bezpośrednio od kwoty zgromadzonej na koncie – w KRUS takiego mechanizmu po prostu nie ma,
• żeby to zmienić, trzeba by przebudować cały system rolniczy i wprowadzić do niego elementy modelu kapitałowego – a to wymaga poważnych analiz prawnych i finansowych.

Ministerstwo zaznaczyło też, że umożliwienie „dopłacania” składek oznaczałoby odejście od zasady, że prawo do emerytury rolniczej zależy od rzeczywistego podlegania ubezpieczeniu przez określony czas – a to z kolei wymagałoby oceny skutków dla całego Funduszu Emerytalno-Rentowego.

Co dalej?

Sprawa nie jest zamknięta. Propozycje zmian mają trafić pod obrady Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników, która reprezentuje interesy wszystkich ubezpieczonych i świadczeniobiorców. Dopiero po jej stanowisku i rekomendacjach ministerstwo rozważy dalsze kroki – o ile uzna je za zasadne.

Dla wielu rolników z mieszanym stażem to może być jedyna szansa na to, by ich lata pracy – niezależnie od tego, gdzie odprowadzali składki – w końcu przełożyły się na godną emeryturę.

źródło: WIR