Integracja Ukrainy z UE budzi coraz większy niepokój na zachodzie kontynentu. Francuska federacja producentów kukurydzy AGPM ostrzega: bez wprowadzenia mechanizmów ochronnych, unijny rynek zbóż czeka głęboka destabilizacja. Głównym problemem jest gigantyczna przepaść w kosztach produkcji.
Podczas gdy Bruksela debatuje nad politycznymi i prawnymi aspektami rozszerzenia Wspólnoty, francuskie organizacje rolnicze mówią wprost o „rolniczej Europie w niebezpieczeństwie”. Oliwy do ognia dolał szczegółowy raport przygotowany przez Orae Géopolitique na zlecenie AGPM (Association Générale des Producteurs de Maïs). Wynika z niego jasno, że europejska, a w szczególności francuska kukurydza, nie ma szans w starciu z ukraińską strukturą agrarną na zasadach pełnej swobody handlowej.
Przeczytaj również:
Trzykrotnie niższe koszty i efekt skali
Z analiz francuskich ekspertów wynika, że koszty produkcji kukurydzy na Ukrainie są średnio od dwóch do nawet trzech razy niższe niż we Francji. Taka dysproporcja nie wynika z przypadku, ale z zupełnie innej charakterystyki tamtejszego sektora rolniczego.
Podczas gdy francuskie gospodarstwa opierają się na modelu rodzinnym o powierzchni kilkudziesięciu lub maksymalnie kilkuset hektarów, ukraiński krajobraz rolny zdominowany jest przez gigantyczne agroholdingi. Największe z nich zarządzają obszarami sięgającymi kilkuset tysięcy hektarów – we francuskiej prasie branżowej obrazowo porównuje się te powierzchnie do całych departamentów. Taka skala pozwala na drastyczne obniżenie kosztów stałych, potężne zakupy hurtowe i maksymalną optymalizację logistyki.
Regulacyjny klincz Zielonego Ładu
Francuscy producenci zwracają uwagę na rażący brak symetrii w wymaganiach produkcyjnych. Unijni rolnicy są związani restrykcyjnymi przepisami Zielonego Ładu (Pacte Vert), które wymuszają ograniczanie pestycydów i nawozów sztucznych, podnosząc jednocześnie koszty technologii uprawy.
Tymczasem – jak alarmuje AGPM – na Ukrainie dopuszczone jest stosowanie od 50% do 62% substancji aktywnych w środkach ochrony roślin, które w Unii Europejskiej są już dawno zakazane. Do tego dochodzą drastyczne różnice w kosztach pracy, ubezpieczeń społecznych oraz podatków. Wprowadzenie na wspólny rynek ziarna produkowanego bez unijnych obciążeń regulacyjnych jest przez Francuzów traktowane jako klasyczny przejaw nieuczciwej konkurencji.
Presja geopolityczna i koszty energii
Sytuację francuskich farmerów pogarsza fakt, że ich własna rentowność mocno ucierpiała w ostatnich sezonach. Poza niekorzystnymi anomaliami pogodowymi, europejskie rolnictwo odczuwa skutki napięć geopolitycznych, w tym zawirowań na Bliskim Wschodzie, które windowały ceny paliw i energii. Koszty te bezpośrednio przekładają się na ceny nawozów oraz wydatki na suszenie ziarna kukurydzy – proces kluczowy dla zachowania jakości zbiorów, a we Francji wyjątkowo kosztowny.
Integracja Ukrainy z UE
W obliczu tych faktów, AGPM oraz inne zachodnioeuropejskie związki zawodowe apelują do Komisji Europejskiej o realizm. Podkreślają, że solidarność z Ukrainą nie może oznaczać bezwarunkowego poświęcenia własnego sektora rolnego. Francuscy rolnicy domagają się, aby w traktatach akcesyjnych znalazły się długie okresy przejściowe, restrykcyjne kontyngenty, a przede wszystkim bezwzględny wymóg dostosowania ukraińskich standardów produkcji do norm środowiskowych obowiązujących w UE. W przeciwnym razie, kultowa dla francuskiego południowego zachodu uprawa kukurydzy może stać się ekonomicznie nieopłacalna.
Opracowanie AgroProfil na podstawie raportu AGPM / Orae Géopolitique oraz francuskich mediów branżowych.
