Inflacja w maju 2026 roku zaskoczyła rynek finansowy, analityków oraz samych konsumentów. Główny Urząd Statystyczny zaprezentował najnowszy, szybki szacunek dynamiki cen, z którego wynika, że roczny wskaźnik CPI wyniósł 3,1%. To wynik wyraźnie niższy od oczekiwań, gdyż prognozy rynkowe zakładały odczyt na poziomie 3,7%. Największą niespodziankę przyniosły jednak dane w ujęciu krótkoterminowym – w stosunku do poprzedniego miesiąca ceny w Polsce spadły o 0,3%. Choć dla kupujących w miastach to powód do radości, to dla producentów rolnych majowe dane przynoszą bardzo niepokojący sygnał.
Majowe dane GUS przynoszą spore zaskoczenie dla obserwatorów rynku. Średnia prognoz rynkowych zakładała, że inflacja w maju utrzyma się na poziomie 3,7%. Tymczasem wzrost cen wyhamował znacznie mocniej, niż przewidywali profesjonalni eksperci w swoich ostatnich analizach – ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 3,1% w stosunku do analogicznego miesiąca ubiegłego roku.
Patrząc na oficjalny wykres roczny GUS, widzimy wyraźne przełamanie trendu wzrostowego z początku roku, gdzie po spadku do 2,1% w lutym, wskaźnik zaczął znowu piąć się w górę do poziomu 3,2% w kwietniu. Majowy odczyt oznacza ponowne wyhamowanie i powrót bliżej celu inflacyjnego.
Inflacja w maju pod znakiem miesięcznej deflacji
Wyjątkowo interesująco prezentuje się dynamika zmian cen w ujęciu krótkoterminowym. W porównaniu z kwietniem 2026 roku ceny w maju spadły średnio o 0,3% (wskaźnik cen 99,7). Mamy do czynienia z najgłębszym miesięcznym spadkiem cen od wielu miesięcy.
Dla porównania, w całym 2025 roku ujemny odczyt m/m zanotowaliśmy tylko raz – również w maju, kiedy ceny spadły o 0,2%. Z kolei początek 2026 roku stał pod znakiem potężnych skoków cenowych (aż +1,1% m/m w marcu i +0,6% m/m w kwietniu). Majowe -0,3% to gwałtowne tąpnięcie i dowód na to, że silny wpływ na rynek zaczęła mieć sezonowość oraz stabilizacja cen surowców na świecie.
Ważna zmiana techniczna dla analityków: Warto odnotować, że począwszy od danych za 2026 rok, wskaźnik CPI jest przez GUS liczony zgodnie z nową, międzynarodową klasyfikacją COICOP 2018.
Żywność tanieje z miesiąca na miesiąc: Dobra informacja dla konsumenta, fatalna dla rolnika
Z punktu widzenia sektora rolniczego kluczowy jest fakt, że to właśnie koszyk żywnościowy mocno pociągnął ogólny wskaźnik inflacji w dół. Dane te idealnie pokazują zjawisko nożyc cenowych, które mocno uderza w polską wieś.
- Ceny żywności rok do roku (r/r): W ujęciu rocznym ceny żywności oraz napojów bezalkoholowych wzrosły zaledwie o 0,5% (wskaźnik 100,5). Oznacza to, że dynamika wzrostu cen w skupach praktycznie zamarła.
- Ceny żywności miesiąc do miesiąca (m/m): Prawdziwym tąpnięciem jest odczyt miesięczny. W porównaniu do kwietnia bieżącego roku produkty spożywcze potaniały aż o 1,0% (wskaźnik 99,0)!
Dla przeciętnego konsumenta w markecie to znakomita wiadomość – zakupy spożywcze wreszcie przestały drenować portfel. Jednak dla rolników, którzy zmagają się z wysokimi kosztami prowadzenia gospodarstw, spadek cen produktów rolnych w ujęciu miesięcznym o 1% oznacza dalszą utratę rentowności produkcji, presję na ceny w skupach i mniejsze zyski przed zbliżającymi się żniwami.
Koszty produkcji rolnej na wysokim poziomie: Paliwa i energia pod lupą
Większość kluczowych środków produkcji w ujęciu rocznym nadal pozostaje na wysokich poziomach cenowych. Sytuacja w kategoriach generujących największe koszty gospodarstw prezentuje się następująco:
- Paliwa i smary do prywatnych środków transportu: W skali roku to wciąż potężny lider podwyżek – podrożały aż o 12,3% rok do roku (wskaźnik 112,3). Nadzieję na wyhamowanie kosztów prac polowych daje ujęcie miesięczne, gdzie odnotowano minimalny spadek o 0,1% w stosunku do kwietnia (wskaźnik 99,9).
- Nośniki energii (energia elektryczna, gaz i inne paliwa): Sektor przetwórczy i gospodarstwa domowe nadal odczuwają drożyznę. Wzrost wyniósł 5,0% rok do roku (wskaźnik 105,0). W stosunku do kwietnia ceny w tej kategorii pozostały na całkowicie niezmienionym poziomie (0,0%, wskaźnik 100,0).
Co zrobi Rada Polityki Pieniężnej?
Tak wyraźne (o 0,6 punktu procentowego) odchylenie inflacji od konsensusu rynkowego stawia w zupełnie nowym świetle dyskusję o stopach procentowych w Polsce. Dane te pokazują, że gospodarka chłodzi się szybciej, niż zakładano.
Dla Rady Polityki Pieniężnej (RPP) powrót wskaźnika bliżej celu inflacyjnego (2,5%) może być mocnym argumentem za ewentualnym luzowaniem polityki monetarnej lub przynajmniej złagodzeniem dotychczasowej retoryki NBP. Ewentualne obniżki stóp procentowych w przyszłości mogłyby ulżyć rolnikom posiadającym wysokie kredyty na modernizację gospodarstw.
Szybki szacunek wskaźnika cen ma charakter wstępny i może ulec zmianie. Pełne i ostateczne dane dotyczące struktury inflacji w maju, uwzględniające wszystkie szczegółowe kategorie towarów i usług, GUS zaprezentuje w połowie miesiąca.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS
