Od 16 września 2026 r. obowiązuje nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Nowe przepisy dają IJHARS potężne narzędzia do kontroli importu, handlu w internecie oraz ścigania zafałszowań żywności. Jak wyglądają najnowsze dane dotyczące kontroli na polskich granicach?
Kwestia jakości produktów rolno-spożywczych trafiających do Polski z krajów trzecich od dawna budzi emocje w branży rolnej. Odpowiedzią na te wyzwania jest kompleksowa reforma przepisów, która znacząco rozszerza kompetencje Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS).
Co zmienia nowelizacja ustawy o jakości handlowej?
Nowe regulacje prawne mają na celu nie tylko uszczelnienie granic, ale również zapewnienie uczciwej konkurencji dla polskich producentów i rolników. Do najważniejszych zmian należą:
- Szeroka definicja żywności zafałszowanej: Za zafałszowany uznaje się produkt pozbawiony podstawowych informacji na opakowaniu, z błędnym składem, zatajonym krajem pochodzenia lub przekłamanym terminem przydatności.
- Rozszerzone kontrole graniczne IJHARS: Inspekcja objęła nadzorem towary spoza UE, które dotychczas nie podlegały obowiązkowej weryfikacji jakościowej na granicy.
- Zmiana w opłatach kontrolnych: Opłata za kontrolę graniczną jest naliczana za samo jej przeprowadzenie, niezależnie od wyniku.
- Nadzór nad handlem w internecie: Inspektorzy IJHARS zyskali prawo do weryfikacji e-sklepów, reklam oraz pozyskiwania danych sprzedawców od administratorów portali.
- Oszustwo żywnościowe jako przestępstwo: Wprowadzono nową kwalifikację czynu za celowe wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności. IJHARS ściśle współpracuje w tym zakresie z Policją, Prokuraturą, KAS i Strażą Graniczną.
- Ochrona znaku „Poznaj Dobrą Żywność”: Używanie symbolu wymaga oficjalnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Jak IJHARS prowadzi kontrole na granicy?
Nadzór graniczny sprawowany przez IJHARS ma na celu wyeliminowanie partii niespełniających wymogów, przy jednoczesnym zachowaniu płynności odpraw dla uczciwych importerów. Inspekcja przypomina o zasadach wydawania decyzji:
- Brak decyzji zakazującej: Oznacza, że towar spełnia normy lub drobne uchybienia formalne zostały usunięte w trakcie procedury. Brak decyzji administracyjnej nie oznacza braku kontroli.
- Zakaz wprowadzenia do obrotu: Wydawany w formie decyzji administracyjnej wyłącznie wtedy, gdy IJHARS stwierdzi poważne niezgodności jakościowe lub formalne.
Skala działań IJHARS w latach 2024–2026 [STATYSTYKI]
Liczba skontrolowanych partii towarów pokazuje, że IJHARS utrzymuje wysoki poziom weryfikacji produktów importowanych z państw trzecich:
| Okres | Skontrolowane partie | Decyzje zakazujące | Partie objęte zakazem |
|---|---|---|---|
| I półrocze 2026 r. | 41 630 | 35 | 56 |
| 2025 r. | 81 878 | 95 | 121 |
| 2024 r. | 78 193 | 264 | 332 |
Edukacja i wsparcie dla organów ścigania
Nowelizacja nakłada na IJHARS także zadania edukacyjne – Inspekcja będzie promować wiedzę o jakości żywności, rolnictwie ekologicznym i Krótkich Łańcuchach Dostaw (RHD). Z kolei laboratoria inspekcji uzyskały możliwość wykonywania ekspertyz bezpośrednio na potrzeby sądów i organów ścigania.
Pełny tekst nowelizacji ustawy jest dostępny w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP).
Źródło: Opracowanie własne na podstawie MRiRW, IJHARS
