Ptasia grypa dziesiątkuje stada kur. Popularna roślina może przynieść przełom w walce z wirusem

spot_imgspot_img
spot_imgspot_img
Nasiona buraka cukrowego KWS mobile

Rośnie w ogrodach, przyciąga koty i jest znana przede wszystkim ze swojego charakterystycznego zapachu. Teraz kocimiętka znalazła się w centrum badań, które mogą mieć ogromne znaczenie dla hodowców drobiu. Amerykańscy naukowcy sprawdzają, czy odpowiednio przetworzony olejek z tej rośliny może ograniczać rozprzestrzenianie się wirusa ptasiej grypy w kurnikach. Na rozwój technologii przeznaczono 2 miliony dolarów, a wcześniejsze doświadczenia laboratoryjne dały badaczom powody do dalszych testów.

Kocimiętka może pomóc chronić kury przed ptasią grypą

Kocimiętka właściwa (Nepeta cataria) to roślina z rodziny jasnotowatych, którą można spotkać również w polskich ogrodach. Kojarzona jest głównie z kotami, które reagują na zawarte w niej związki zapachowe. Okazuje się jednak, że substancje pozyskiwane z kocimiętki mogą znaleźć zastosowanie także w ochronie zdrowia zwierząt gospodarskich. Naukowcy z amerykańskiego Purdue University rozpoczęli badania nad wykorzystaniem uwodornionego olejku z kocimiętki, określanego skrótem HCO (hydrogenated catmint oil). Jest to odpowiednio zmodyfikowany produkt roślinny, który wykazuje właściwości przeciwwirusowe w doświadczeniach laboratoryjnych.

Badacze chcą sprawdzić, czy rozpylanie specjalnie przygotowanego preparatu wewnątrz budynków inwentarskich pozwoli ograniczyć ilość zakaźnych cząstek wirusa obecnych w powietrzu i na powierzchniach. Projekt realizowany jest przy wsparciu amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA), który przyznał na ten cel 2 miliony dolarów, a w badania zaangażowane są również Ohio State University, firma biotechnologiczna Entomol Products oraz przedsiębiorstwo technologiczne 1,4GROUP.

Olejek z kocimiętki może uszkadzać wirusy. Co odkryli naukowcy?

Pomysł wykorzystania kocimiętki nie pojawił się przypadkowo. Wcześniejsze doświadczenia wykazały, że preparaty zawierające uwodorniony olejek z tej rośliny mogą działać na niektóre wirusy otoczkowe. W 2025 roku w czasopiśmie naukowym Hygiene opublikowano wyniki eksperymentów dotyczących wirusa grypy A/H1N1 oraz jednego z koronawirusów. Naukowcy analizowali działanie preparatów zawierających olejek z kocimiętki zarówno w roztworze, jak i w postaci aerozolu. W warunkach laboratoryjnych wybrane formulacje istotnie ograniczały ilość zakaźnych cząstek wirusa, a badania mikroskopowe wykazały również uszkodzenia ich osłonek lipidowych.

To ważna obserwacja, ponieważ wirusy grypy, w tym wirus ptasiej grypy, posiadają otoczkę lipidową, która uczestniczy w procesie zakażania komórek gospodarza. Nie oznacza to jednak, że skuteczność preparatu przeciwko wysoce zjadliwemu wirusowi ptasiej grypy została już potwierdzona, ponieważ dotychczasowe wyniki dotyczą innych wirusów i określonych mieszanin substancji, dlatego konieczne są dalsze doświadczenia.

Zamiast zwykłej dezynfekcji specjalna mgła w kurniku?

O rozwijanej technologii informuje również branżowy magazyn WATT PoultryUSA, który w wydaniu na listopad i grudzień 2026 roku poświęcił uwagę potencjalnemu zastosowaniu olejku z kocimiętki w zwalczaniu wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI). Badana metoda polega na wytwarzaniu drobnej mgły zawierającej uwodorniony olejek, a specjalne urządzenia miałyby rozpylać preparat w ustalonych odstępach czasu, umożliwiając jego rozprzestrzenianie się w powietrzu i osadzanie na elementach wyposażenia kurnika.

Wśród rozważanych rozwiązań znajduje się uruchamianie zamgławiania na około 60 sekund w odstępach godzinnyc, ale póki co nie jest to ostatecznie ustalony sposób stosowania preparatu, lecz jeden z wariantów przewidzianych do sprawdzenia. Naukowcy zakładają, że odpowiednio dobrana technologia mogłaby unieszkodliwiać część cząstek wirusa, zanim dotrą one do kolejnych ptaków.

Istotne jest również to, że system miałby działać w budynkach, w których przebywają zwierzęta, dlatego badacze muszą ustalić nie tylko skuteczność przeciwwirusową, ale także bezpieczeństwo długotrwałego stosowania preparatu.

Czy kury będą bezpieczne podczas rozpylania olejku?

Jednym z głównych zadań zespołu badawczego jest sprawdzenie, jak nowa metoda oddziałuje na organizmy ptaków. Naukowcy zamierzają ocenić, czy aerozol nie wpływa niekorzystnie na układ oddechowy drobiu, jego kondycję oraz wyniki produkcyjne. W przypadku brojlerów analizowane mają być między innymi przyrosty masy ciała i wykorzystanie paszy, a u kur niosek obserwowana będzie zwłaszcza produkcja jaj. Badacze sprawdzą ponadto, czy stosowanie preparatu prowadzi do zmniejszenia ilości wirusa w powietrzu, na powierzchniach i w organizmach ptaków.

Część doświadczeń prowadzonych w warunkach zbliżonych do fermowych będzie wykorzystywać bezpieczniejszy model wirusa choroby Newcastle. Natomiast testy dotyczące rzeczywistego, wysoce zjadliwego wirusa ptasiej grypy wymagają laboratoriów o podwyższonym poziomie bezpieczeństwa biologicznego. Dopiero takie badania pozwolą ocenić, czy rozwiązanie może znaleźć praktyczne zastosowanie w produkcji drobiarskiej.

Ptasia grypa wciąż stanowi ogromne zagrożenie dla hodowców

Poszukiwanie nowych metod ochrony stad wynika z poważnych konsekwencji występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków. Choroba wywoływana przez wirusy grypy typu A może prowadzić do gwałtownego wzrostu śmiertelności w stadzie, a jej pojawienie się wiąże się również z ograniczeniami dotyczącymi przemieszczania drobiu, jaj i innych produktów pochodzenia zwierzęcego. W przypadku wykrycia ogniska zakażenia konieczne jest wdrożenie urzędowych procedur zwalczania choroby, które mogą obejmować likwidację całego zakażonego stada.

W związku z tym hodowcy przykładają tak dużą wagę do bioasekuracji. Ograniczenie kontaktu drobiu z dzikimi ptakami, dezynfekcja sprzętu, kontrola wejść na fermę oraz odpowiednie zabezpieczenie paszy i wody pozostają podstawowymi działaniami zmniejszającymi ryzyko zakażenia. Naukowcy liczą, że technologia wykorzystująca kocimiętkę mogłaby w przyszłości stanowić dodatkowe zabezpieczenie, szczególnie w sytuacji przedostania się patogenu do budynku inwentarskiego.

Czy można już stosować kocimiętkę w przydomowym kurniku?

Mimo obiecujących wyników badań laboratoryjnych nie ma obecnie podstaw, aby traktować kocimiętkę jako sprawdzony sposób zapobiegania ptasiej grypie u kur. Preparat badany przez amerykańskich naukowców nie jest zwykłym olejkiem eterycznym dostępnym w sprzedaży – jest to specjalnie przetworzona substancja, której stężenie i sposób rozpylania muszą zostać dokładnie określone.

Samo sadzenie kocimiętki wokół kurnika, dodawanie jej liści do paszy czy samodzielne rozpylanie olejków nie zapewnia ochrony przed wirusem ptasiej grypy. Zespół Purdue University planuje kontynuować ocenę skuteczności i bezpieczeństwa technologii, a jeżeli dalsze badania przyniosą pozytywne wyniki, system zamgławiania mógłby w przyszłości uzupełnić stosowane na fermach środki bioasekuracji. Na razie uwodorniony olejek z kocimiętki pozostaje interesującym kandydatem do opracowania nowej metody ograniczania rozprzestrzeniania się wirusów w budynkach drobiarskich.

Nasiona buraka cukrowego KWS mobile
Wczesne zamówienie KWS
Agro Profil
Agro Profil
Magazyn rolniczy Agro Profil tworzony jest przez redaktorów rolników. Praktyczne podejście do problemów jest dla nas najważniejsze. Agro Wydawnictwo powstało w styczniu 2016 roku i od tego czasu regularnie przekazuje polskim rolnikom wiedzę ułatwiającą prowadzenie nowoczesnego gospodarstwa. Każdego roku Magazyn Agro Profil uczestniczy w wielu wydarzeniach branżowych - między innymi Agro Show, Agro Tech Kielce, Polagra Premiery, Agro-Park, Targi Książki i wielu innych. Wydawnictwo współpracuje z wieloma pracownikami naukowymi takich placówek jak np. Instytut Ochrony Roślin, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu czy też Politechniki Bydgoskiej.

Napisz komentarz

0 0 głosy
Article Rating
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów

Podobne artykuły

Bieżący Agro Profil

spot_img
spot_img

Śledź nas

Ostatnie artykuły

Strefa wiedzy

Pogoda dla rolników