Co znajdziesz w artykule?
Odpowiednie światło w kurniku to jeden z najważniejszych czynników wpływających na zdrowie i wydajność kur niosek. To właśnie długość dnia oraz natężenie oświetlenia regulują rytm biologiczny ptaków, pobudzają produkcję jaj i wpływają na ich kondycję. Właściwie dobrany system pozwala nie tylko zwiększyć nieśność, ale także ograniczyć stres i zachowania agresywne w stadzie.
Dlaczego światło ma tak duże znaczenie w hodowli kur niosek?
Kury są bardzo wrażliwe na zmiany długości dnia. W naturze zaczynają intensywnie nieść się wiosną, gdy dni stają się dłuższe. Odpowiada za to mechanizm hormonalny sterowany ilością światła docierającego do siatkówki oka.
Zbyt krótki dzień świetlny może zahamować produkcję jaj. Z kolei nadmiar światła lub jego zbyt duże natężenie prowadzi do niepokoju, kanibalizmu i spadku odporności. Dlatego tak ważne jest stworzenie stabilnych warunków, które będą naśladować naturalny rytm dobowy, ale jednocześnie zapewnią optymalną wydajność przez cały rok.
Optymalna długość dnia świetlnego
Dla kur niosek rekomenduje się utrzymywanie dnia świetlnego na poziomie od 14 do 16 godzin. Młode kury w okresie odchowu powinny mieć krótszy dzień, aby nie rozpoczęły zbyt wcześnie nieśności. Stopniowe wydłużanie czasu świecenia pozwala organizmowi przygotować się do produkcji jaj.
Najlepsze efekty daje stabilny harmonogram. Włączanie i wyłączanie światła o tych samych porach zapobiega stresowi. Nagłe zmiany, takie jak skrócenie dnia o kilka godzin, mogą spowodować gwałtowny spadek nieśności.
W praktyce zimą konieczne jest doświetlanie kurnika, ponieważ naturalne światło nie wystarcza do utrzymania odpowiedniej długości dnia.
Natężenie światła w kurniku
Równie istotne jak czas świecenia jest natężenie światła. Dla kur niosek przyjmuje się, że powinno ono wynosić około 10 do 20 luksów na poziomie ptaków.
Zbyt mocne światło sprzyja agresji i wydziobywaniu piór. Zbyt słabe może utrudniać ptakom znalezienie paszy i wody, co odbija się na ich kondycji. Warto pamiętać, że światło powinno być równomiernie rozprowadzone w całym pomieszczeniu, bez ciemnych zakamarków i oślepiających punktów.
W mniejszych przydomowych hodowlach wystarczą dobrze rozmieszczone źródła światła o umiarkowanej mocy. W większych obiektach stosuje się projektowane systemy oświetleniowe, które zapewniają jednolite warunki w całej hali.
Barwa światła, a zachowanie kur
Barwa światła również ma znaczenie. Najczęściej zaleca się światło o ciepłej lub neutralnej temperaturze barwowej w zakresie 2700 do 4000 kelwinów. Taki odcień jest zbliżony do naturalnego światła dziennego.
Światło chłodne, o wysokiej temperaturze barwowej, może nadmiernie pobudzać ptaki. Ciepła barwa działa łagodniej i sprzyja spokojniejszemu zachowaniu. W niektórych systemach stosuje się także światło czerwone, które zmniejsza widoczność krwi i ogranicza skłonność do kanibalizmu.
Dobór barwy powinien być dostosowany do wielkości stada oraz warunków panujących w budynku.
Jakie źródła światła sprawdzą się najlepiej?
Obecnie najczęściej stosuje się oświetlenie LED. Ma ono wiele zalet, takich jak niskie zużycie energii, długa żywotność i możliwość regulacji natężenia. Lampy LED nie nagrzewają się tak mocno jak tradycyjne żarówki, co ma znaczenie w zamkniętych pomieszczeniach.
Starsze rozwiązania, takie jak żarówki wolframowe czy świetlówki, są mniej energooszczędne i trudniej nimi sterować. Dodatkowo świetlówki mogą migotać, co jest niewidoczne dla człowieka, ale dostrzegalne dla kur i może wywoływać niepokój.
Nowoczesne systemy LED umożliwiają płynną regulację natężenia oraz symulację wschodu i zachodu słońca. Takie rozwiązanie pozwala uniknąć gwałtownego zapalania i gaszenia światła, które powoduje stres.
Automatyzacja oświetlenia w kurniku
Warto rozważyć zastosowanie programatorów czasowych lub sterowników automatycznych. Dzięki nim można ustawić dokładne godziny włączania i wyłączania światła oraz stopniowe zmiany jego natężenia.
Automatyzacja zapewnia powtarzalność warunków i eliminuje błędy ludzkie. W większych hodowlach stosuje się systemy sterowane komputerowo, które uwzględniają także temperaturę, wilgotność i wentylację.
W małych gospodarstwach wystarczy prosty timer, który będzie codziennie uruchamiał oświetlenie o stałej porze. Nawet takie podstawowe rozwiązanie znacząco poprawia stabilność produkcji jaj.
Oświetlenie, a wiek kur
Potrzeby świetlne zmieniają się wraz z wiekiem ptaków. Pisklęta wymagają dłuższego dnia świetlnego w pierwszych dniach życia, aby łatwo odnajdywały pokarm i wodę. Następnie czas świecenia stopniowo się skraca, co pozwala opóźnić dojrzewanie płciowe.
W momencie wprowadzenia kur do okresu nieśności dzień świetlny wydłuża się do docelowych 14 do 16 godzin. Stabilność w tym okresie jest szczególnie istotna, ponieważ organizm ptaka reaguje bardzo wrażliwie na zmiany.
Nagłe skrócenie dnia może doprowadzić do przerwy w nieśności, która potrwa kilka tygodni.
Praktyczne wskazówki dla hodowców
Planując oświetlenie dla kur niosek, warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii. Lampy powinny być zabezpieczone przed kurzem i wilgocią. Instalacja elektryczna musi być odpowiednio osłonięta przed dostępem ptaków.
Regularne czyszczenie opraw zwiększa skuteczność świecenia. Nawet cienka warstwa kurzu może znacząco obniżyć natężenie światła. Dobrym rozwiązaniem jest także stosowanie kilku punktów świetlnych zamiast jednej mocnej lampy.
Warto obserwować zachowanie stada. Nadmierna agresja, nerwowość lub spadek pobierania paszy mogą świadczyć o nieprawidłowo dobranych parametrach oświetlenia. Dostosowanie natężenia lub barwy często przynosi szybkie efekty.
Dobrze zaprojektowane oświetlenie w kurniku to inwestycja, która przekłada się na stabilną produkcję jaj, lepsze samopoczucie ptaków oraz większą opłacalność hodowli, a odpowiednie warunki świetlne stają się naturalnym elementem codziennego funkcjonowania stada i wspierają jego rytm biologiczny przez cały rok.
