Co znajdziesz w artykule?
Zima to jeden z najbardziej wymagających okresów w odchowie cieląt. Chłód, wilgoć i większa presja chorób sprawiają, że nawet drobne zaniedbania w higienie czy żywieniu mogą szybko odbić się na zdrowiu młodych zwierząt. Dobra wiadomość jest taka, że odpowiednie działania pozwalają zapewnić cielętom bardzo dobry start w życie – nawet w trudnych, zimowych warunkach.
Poniżej przedstawiamy praktyczne wskazówki, które pomogą ograniczyć straty i poprawić dobrostan cieląt w chłodniejszych miesiącach.
1. Ciepło i suchość to podstawa
Cielęta urodzone zimą są szczególnie narażone na stres termiczny. Im szybciej po porodzie wyschną, tym mniejsze zużycie energii na ogrzanie organizmu. Dzięki temu więcej sił mogą przeznaczyć na wzrost i budowanie odporności. Warto:
- dokładnie wytrzeć cielę po urodzeniu,
- zapewnić grubą warstwę świeżej, suchej słomy,
- rozważyć stosowanie derek w pierwszych 3–4 tygodniach życia.
W praktyce stres zimna może pojawiać się już przy temperaturach poniżej 10–15°C.
2. Szczepienia – inwestycja w odporność
Profilaktyka to jeden z najskuteczniejszych sposobów ochrony zdrowia cieląt. Szczepienia przeciw chorobom układu oddechowego znacząco ograniczają ryzyko zapaleń płuc i infekcji wirusowych. Coraz częściej stosuje się:
- szczepienia donosowe już w pierwszych dniach życia,
- szczepienia krów matek, dzięki którym cielęta otrzymują ochronę wraz z siarą (m.in. przeciw biegunkom).
Na rynku dostępne są również nowoczesne rozwiązania chroniące przed kryptosporydiozą.
3. Higiena bez kompromisów
Zimą sprzątanie igloo czy kojców bywa wyjątkowo uciążliwe, ale to właśnie wtedy czystość ma kluczowe znaczenie. Ograniczony dostęp do słońca i promieni UV sprzyja namnażaniu bakterii. Dlatego:
- regularnie myj i dezynfekuj igloo oraz zagrody,
- dbaj o czystość poideł i wiader,
- po wyschnięciu stosuj środki dezynfekujące, aby zmniejszyć presję drobnoustrojów.
To jeden z najprostszych sposobów na ograniczenie chorób.
4. Genetyka wspiera, ale nie zastąpi dobrej opieki
Postęp hodowlany pozwala wybierać zwierzęta o lepszej przeżywalności cieląt, jednak nawet najlepsza genetyka nie zrekompensuje błędów w zarządzaniu. Kluczowe pozostają warunki porodów, żywienie i codzienna obserwacja młodych zwierząt.
5. Suche legowisko i świeże powietrze
Wilgoć i przeciągi to najwięksi wrogowie zimowego odchowu. Cielęta powinny leżeć na suchym, miękkim podłożu, a powietrze w oborze musi być świeże, ale bez gwałtownych podmuchów. Zwróć uwagę na:
- odpowiednią ilość ściółki,
- regularną kontrolę legowisk,
- zapach amoniaku – to sygnał ostrzegawczy dla dróg oddechowych.
Dobra wentylacja i ochrona przed warunkami atmosferycznymi poprawiają zdrowie cieląt i komfort pracy.
6. Więcej energii w zimowej diecie
Niskie temperatury oznaczają większe zapotrzebowanie energetyczne. Jeśli cielę nie otrzyma wystarczającej ilości składników odżywczych, jego rozwój może zostać zahamowany, a odporność osłabiona. W okresie zimowym:
- zadbaj o stały dostęp do wody,
- w razie jej ograniczonego pobrania zwiększ ilość mleka nawet o 10–30%,
- kontroluj kondycję i tempo wzrostu cieląt.
7. Cyfryzacja w służbie zdrowia cieląt
Nowoczesne technologie coraz częściej wspierają hodowców także zimą. Systemy monitorujące aktywność, temperaturę czy zachowania żywieniowe cieląt pozwalają szybciej wychwycić pierwsze objawy chorób. Wczesna reakcja to:
- skuteczniejsze leczenie,
- mniejsze straty,
- lepsze wyniki odchowu w dłuższej perspektywie.
Zima nie musi oznaczać problemów w odchowie cieląt. Odpowiednie warunki, dobra higiena, właściwe żywienie i szybka reakcja na niepokojące sygnały pozwalają przejść ten okres bez strat i zbudować solidne podstawy pod przyszłą produkcję.
