Ceny zbóż na światowych giełdach gwałtownie poszybowały w górę, a najnowsza prognoza FAO potwierdza wyraźne usztywnienie na rynku. Z opublikowanego raportu wynika, że domykanie bilansów zbiorów, narastające napięcia geopolityczne w rejonie Morza Czarnego, powracające obawy pogodowe związane z silnym zjawiskiem El Niño oraz skokowy popyt na biopaliwa mocno podbiły stawki na giełdach w Paryżu (Matif) i Chicago.
Czytaj również:
Poniżej przedstawiamy szczegółowe prognozy oraz analizę bilansów dla pszenicy, kukurydzy, nasion rzepaku i soi oparte na najnowszych danych.
Ceny pszenicy i kukurydzy na giełdach: Co napędza podwyżki?
Ostatnie korekty w globalnych bilansach FAO i międzynarodowych organizacji rolniczych wskazują, że rynek zbóż znajduje się pod wyraźną presją obniżonej podaży:
- Pszenica: Choć globalną produkcję na sezon 2026/27 oszacowano na 806,5 mln ton (m.in. dzięki wyższym plonom w Kanadzie, Maroku, Rosji oraz na Ukrainie), to straty wywołane suszą i falami upałów w Europie Zachodniej i Środkowej ograniczyły lokalną podaż. Co kluczowe dla rynków, światowy handel pszenicą skorygowano w dół do 192,7 mln ton z powodu narastających problemów logistycznych i ograniczeń eksportowych ze Wschodu.
- Kukurydza: Światowe zbiory obniżono do 1 316,8 mln ton. Bardzo słabe plonowanie w Unii Europejskiej (efekt przedłużających się upałów) oraz w Indiach przeważyło nad poprawą prognoz dla Argentyny i Brazylii. Przy wysokim popycie ze strony sektora paszowego, światowe zapasy końcowe kukurydzy ulegną odczuwalnemu uszczupleniu.
Światowy bilans zbóż i soi (prognoza FAO / AMIS na sezon 2026/27)
| Uprawa | Produkcja (mln t) | Zużycie (mln t) | Zapasy końcowe (mln t) | Zmiana cen (m/m) |
| Pszenica | 806,5 | 804,0 | 348,4 | +8,3% |
| Kukurydza | 1 316,8 | 1 295,5 | 315,3 | +6,7% |
| Soja | 443,7 | 444,8 | 71,9 | +8,8% |
| Ryż | 552,5 | 559,0 | 214,1 | +3,1% |
Światowy bilans zbóż: Rekordowa produkcja i potężne zapasy – WYKRES
Opublikowany przez FAO wykres jednoznacznie wskazuje na długoterminową tendencję wzrostową w globalnej produkcji zbóż (pomarańczowa linia) oraz ich zużyciu (żółta linia przerywana). Mimo bieżących zawirowań rynkowych, prognoza na sezon 2026/27 zakłada utrzymanie produkcji na bliskim rekordowym poziomie, przy równoczesnym ciągłym wzroście światowego spożycia i przetwórstwa.
Kluczowym elementem obrazującym stabilność światowego rynku są zapasy końcowe zbóż (szare słupki). Po wzroście w sezonie 2025/26, ich poziom w prognozie na rok 2026/27, chociaż obniżony o 10 mln ton m/m, pozostaje na rekordowym poziomie (blisko 950 mln ton). Oznacza to, że świat dysponuje solidną poduszką bezpieczeństwa, a globalna podaż zbóż pokrywa bieżące zapotrzebowanie z wyraźną nawiązką.
Obecne skoki cenowe na giełdach wynikają więc głównie z lokalnych wąskich gardeł logistycznych (Morze Czarne), kosztów transportu (rekordowo drogie paliwa) oraz niepewności geopolitycznej, a nie z fizycznego braku ziarna na świecie.
Ceny rzepaku i nasion oleistych: Zwrot na rynku biopaliw
Sytuacja na rynku nasion oleistych znajduje się pod bardzo silnym wpływem rynku energii oraz polityki biopaliwowej. Rosnące ceny tradycyjnego oleju napędowego (gasoil) sprawiły, że oleje roślinne stały się niezwykle atrakcyjnym surowcem do produkcji biopaliw:
- Mandat B50 w Indonezji: Rząd Indonezji ogłosił wdrożenie mandatu B50 (50% udziału estrów w paliwie) od lipca, z pełnym przejściem do października 2026 r. Indonezja odpowiada za połowę światowego eksportu oleju palmowego – skierowanie tak ogromnych wolumenów na rynek wewnętrzny drastically ogranicza dostępność tego oleju w handlu międzynarodowym.
- Wyższe wymogi w Malezji: Malezja podniosła obowiązkowy poziom blendowania z B10 do B15 od czerwca.
- Zjawisko El Niño: Przedłużająca się susza w Azji Południowo-Wschodniej negatywnie wpływa na plonowanie palmy olejowej, co ujawni się w postaci jeszcze niższej podaży na przełomie 2026 i 2027 roku.
- Wzrost popytu na nasiona rzepaku i soję: Brak oleju palmowego zmusza światowych importerów do zakupu oleju sojowego oraz słonecznikowego. Stanowi to bardzo silny impuls wzrostowy dla cen nasion rzepaku oraz soi na giełdach Matif i w Chicago.
Prognozy cen zbóż: Czy pszenica i kukurydza pójdą jeszcze w górę?
- Giełdy terminowe (Matif / Chicago): Notowania kontraktów na pszenicę i kukurydzę gwałtownie wzrosły w reakcji na zakłócenia w portach Morza Czarnego oraz niższe plony w UE. Inwestorzy finansowi i fundusze powróciły do pozycji pro-wzrostowych (net long) na kukurydzy i soi, co sprzyja utrzymywaniu się wyższych stawek.
- Fracht i logistyka: Indeks stawek frachtu morskiego Baltic Dry Index (BDI) skoczył o 16,6% m/m z powodu zatorów oraz trudności żeglugowych na szlakach rzecznych w Europie (Dunaj, Ren) i wydłużonych czasów oczekiwania w Kanałach Panamskim i Sueskim, co dodatkowo podnosi koszty sprowadzania ziarna.
źródło danych: FAO
