Ceny tuczników w Europie lecą w dół, a główny eksporter wieprzowiny w Unii Europejskiej zmaga się z poważnym kryzysem rynkowym. Wykryte w Katalonii przypadki afrykańskiego pomoru świń (ASF) u dzików wywołały natychmiastowe konsekwencje ekonomiczne dla całej branży. Zamknięcie kluczowych rynków azjatyckich zmusiło hiszpańskich producentów do przekierowania ogromnych wolumenów mięsa na rynek wewnętrzny Wspólnoty, co doprowadziło do drastycznego spadku cen i nadpodaży na rynku europejskim.
Rynkowy efekt domina
Hiszpania – ubojnia 56 milionów świń rocznie – odpowiada za blisko jedną trzecią unijnego eksportu wieprzowiny. Zamknięcie granic przez odbiorców z Azji (m.in. Japonię, Filipiny i Wietnam) wywołało chaos logistyczny. Jedynie Chiny i Korea Południowa uwzględniły zasadę regionalizacji.
Ograniczenie wysyłek poza UE wymusiło zwrot towaru na rynek unijny:
- Spadek wartości eksportu: Wolumen hiszpańskiego eksportu wzrclsł o 4%, ale jego łączna wartość spadła aż o 14%.
- Przeniesienie ciężaru na UE: Obecnie aż 60% hiszpańskiego eksportu trafia do krajów członkowskich (wcześniej było to ok. 50%).
- Presja cenowa: Zalanie rynku europejskiego tanim mięsem uderza bezpośrednio w lokalnych producentów i rzeźnie w całej Unii.
Ceny tuczników pod presją powrotu wyższych przyrostów
Oprócz zawirowań handlowych wywołanych przez Hiszpanię, na rynku krajowym i europejskim nakłada się czynnik sezonowy. Jak zauważa Aleksander Dargiewicz ze związku Polpig, spadek temperatur po letnich upałach poprawia dobrostan zwierząt i zwiększa ich przyrosty dobowe, co oznacza wyższą podaż świń osiągających wagę ubojową w nadchodzącym IV kwartale.
Efekty słabszego popytu i rosnącej podaży widać już u naszych zachodnich sąsiadów: na niemieckiej małej giełdzie tuczników (ISW) stawki spadły do 1,623 EUR/kg (ok. 7,00 zł/kg). Mimo że wystawiono do sprzedaży 1120 tuczników (wobec 320 na poprzedniej aukcji), sprzedano zaledwie 29% z nich, co potwierdza znikome zainteresowanie ze strony przetwórców.
Widmo kryzysu strukturalnego
Sytuację pogarsza ogólny spadek konsumpcji wieprzowiny w samej Europie oraz rosnąca konkurencja ze strony Brazylii na rynkach azjatyckich. Każdy nowy przypadek ASF u dzików odsuwa odzyskanie statusu kraju wolnego od choroby o co najmniej 12 miesięcy, a największym zagrożeniem pozostaje przeniesienie wirusa do Katalonii – rejonu skupiającego niemal połowę hiszpańskich mocy ubojowych.
Według dyrektora Mercolleida, Miguela Angela Berèsa, Europa zmaga się obecnie z trwałą nadprodukcją. W obliczu braku rynków zbytu nieunikniona stanie się redukcja pogłowia trzody chlewnej – nie tylko w Hiszpanii, ale również w Niemczech, Holandii i Danii. Bez szybkiego otwarcia nowych kierunków eksportowych, rok 2027 może przynieść głęboką restrukturyzację całego unijnego sektora wieprzowiny.
Źródło: Analiza Agroprofil na podstawie Mercolleida, CenyRolnicze.pl (notowania ISW, wywiady/komentarze POLPIG).
