Ceny rzepaku: Niezwykle sucha pogoda oraz rekordowe fale upałów w Europie Zachodniej doprowadziły do znacznie większych strat na polach uprawnych, niż wcześniej szacowano. Choć drastycznie niższe prognozy produkcji powinny napędzać wzrosty, wyceny nasion na rynkach światowych uległy głębokiej korekcie pod wpływem wojny celnej USA z Kanadą oraz spadków na rynku ropy. Przełożyło się to natychmiast na krajowe stawki w punktach skupu.
Zaktualizowane dane niemieckiej wywiadowni Oil World wskazują, że tegoroczne zbiory nasion rzepaku w Unii Europejskiej wyniosą zaledwie 19,85 mln ton (wobec 20,51 mln ton w zeszłym roku). Redukcja następuje mimo zwiększenia przez rolników areału upraw o 0,24 mln ha – do 6,37 mln ha.
Komisja Europejska obniża prognozy plonowania
Najnowszy biuletyn JRC MARS wydany przez Komisję Europejską (z 24 sierpnia 2026 r.) wskazuje na jeszcze silniejszy spadek wydajności z hektara w UE niż szacunki rynkowe:
| Metryka (Rzepak w UE) | Prognoza Oil World (Niemcy) | Najnowszy raport KE (JRC MARS) | Średnia z 5 lat (KE) |
|---|---|---|---|
| Średni plon (t/ha) | 3,12 t/ha | 3,09 t/ha | 3,20 t/ha |
| Zmiana m/m (miesiąc do miesiąca) | Spadek z 3,35 t/ha r/r | -2% (wobec 3,14 t/ha w lipcu) | — |
| Zmiana vs średnia 5-letnia | -2,5% | -4% | — |
Eksperci KE obniżyli średni plon w UE do 3,09 t/ha (-4% wobec średniej 5-letniej). Czerwiec i lipiec okazały się najgorętszymi miesiącami w historii pomiarów w Europie Zachodniej (+2,79°C ponad normę), a susza objęła 15% gruntów ornych we Wspólnocie.
- Niemcy: Produkcja spadnie poniżej 3,8 mln ton (wobec 3,98 mln ton r/r).
- Czechy: Przy kończących się żniwach plony spadły o 16% r/r, co ograniczy zbiory aż o 19%.
- Szwecja: Niższa plonotwórczość zredukuje zbiory do 0,39 mln ton.
- Francja: Pozytywny wyjątek na mapie UE – dzięki zwiększeniu areału z 4,64 mln do 4,71 mln hektarów produkcja ma wzrosnąć (w ubiegłym roku zebrano 4,27 mln ton).
Dlaczego światowe ceny rzepaku spadają na giełdach?
Mimo słabych danych zebranych z pól, na rynkach terminowych doszło do gwałtownej przeceny. Inwestorzy giełdowi zareagowali na zjawiska polityczne i energetyczne:
- Wojna handlowa USA-Kanada: Po załamaniu weekendowych negocjacji Waszyngton wprowadził 50-procentowe cła na kanadyjskie towary. Groźba paraliżu eksportu kanadyjskiego oleju rzepakowego do USA wywołała obawy, że Kanada zaleje rynek światowy surowymi nasionami. W efekcie rzepak w Winnipeg (Canola) potaniał o 3,57% (-28,50 CAD/t) do 770,60 CAD/t.
- Korekta na rynku ropy naftowej: Informacje o planowanych sankcjach USA wobec Iranu doprowadziły do sporych spadków cen ropy, co uderzyło w wyceny biopaliw i olejów roślinnych.
- Paryż idzie w ślad za zagranicą: Ceny rzepaku na giełdzie Euronext w kontrakcie listopadowym 2026 obniżyły się o 3,02% (-16,25 EUR/t) do poziomu 522,00 EUR/t.
Jak reaguje polski rynek? Ceny rzepaku w krajowych skupach
Zawirowania giełdowe od razu przełożyły się na spadek stawek oferowanych polskim rolnikom. Z danych rynkowych wynika, że po stabilizacji w granicach 2345 PLN/t na północy i 2295 PLN/t na południu kraju, w ostatnich dniach sierpnia notujemy odczuwalny zjazd stawek.
Przykładowo, według cennika ZUBR Osiek z dnia 25 sierpnia 2026 r., stawki skupu ukształtowały się następująco:
- Rzepak bez dopłat (BD): 2340 PLN/t (spadek)
- Rzepak z pełnymi dopłatami (PD): 2250 PLN/t (spadek)
Mimo że fundamenty podażowe w Unii Europejskiej pozostają mocno ograniczone przez suszę, w krótkim terminie ceny rzepaku w Polsce uległy presji globalnych spadków na rynku ropy i napięć handlowych w Ameryce Północnej.
Źródło: Analiza własna na podstawie danych: KE i Oil World, krajowe skupy
