Ceny rzepaku w Europie uzależnione są od bieżących wahań giełdowych, jednak nowa inwestycja w Niemczech może trwale zmienić ten układ. Niemiecki koncern bioenergetyczny Verbio uruchomił w Bitterfeld-Wolfen fabrykę chemiczną wartą około 100 mln euro. Zakład ma przetwarzać olej rzepakowy na zaawansowane biochemikalia, otwierając zupełnie nowy kierunek zbytu dla europejskich nasion.
Dotychczas przemysłowe wykorzystanie oleju rzepakowego opierało się głównie na produkcji biodiesla. Projekt w Bitterfeld zmienia ten schemat. Zakład wykorzystuje innowacyjną technologię etanolizy (metatezy olefin). Dzięki specjalnym katalizatorom eter metylowy oleju rzepakowego jest przekształcany w wysokowartościowe związki chemiczne.
Docelowo instalacja ma produkować do 60 tys. ton biochemikaliów rocznie. Wytworzone produkty zastąpią surowce ropopochodne w produkcji środków smarnych, detergentów, kosmetyków oraz tworzyw sztucznych.
Alternatywa dla biodiesla i ropy
Inwestycja pojawia się w kluczowym momencie dla europejskiego przetwórstwa. Sektor biopaliwowy w Unii Europejskiej od lat pozostaje mocno uzależniony od zmian legislacyjnych i polityki klimatycznej, a tradycyjny przemysł chemiczny zmaga się z wysokimi kosztami surowców kopalnych.
Przekierowanie części oleju rzepakowego do sektora chemikaliów o wysokiej wartości dodanej pozwala wykreować nowy, stabilny popyt. Co istotne, do produkcji ma być wykorzystywany wyłącznie olej rzepakowy pochodzący z europejskich upraw.
Giełda MATIF i krajowe ceny rzepaku
Sytuacja na giełdzie paryskiej MATIF w ostatnich dniach przyniosła wyraźną korektę spadkową, po której rzepak zanotował silne, czwartkowe odbicie. Notowania najaktywniejszej serii kontraktów z realizacją na luty (XRG27) spadły przejściowo w rejon poniżej 540 EUR/t, jednak w czwartek, 22 października 2026 r., rynek dynamicznie odbił w górę o +7,00 EUR/t (+1,34%), osiągając poziom 547,50 EUR/t. Jak pokazuje wykres, notowania po wcześniejszej konsolidacji w przedziale 550–560 EUR/t uległy chwilowemu uspokojeniu, ale sesja czwartkowa potwierdziła obronę ważnych poziomów wsparcia.
Tymczasem na rynku krajowym ceny rzepaku również podlegają bieżącym dostosowaniom. Z danych serwisu Agrolok wynika, że po październikowym szczycie (gdy średnie stawki sięgały 2460 zł/t na północy i 2440 zł/t na południu), pod koniec trzeciej dekady miesiąca notowania nieco osłabły, osiągając 21 października średnio 2410 zł/t na północy i 2390 zł/t na południu.
Korekta zaznaczyła się także w cennikach skupowych z dnia 22 października 2026 r. Przykładowo, Zakład Uszlachetniania Białka Roślinnego (ZUBR) w Osieku ustalił stawki netto (loco z dostawą sprzedającego) na następujących poziomach:
- Rzepak bez dopłat (BD): 2440 zł/t
- Rzepak pełne dopłaty (PD): 2350 zł/t
Mimo tych korekt, stawki w Polsce wciąż utrzymują się na bezpiecznym dystansie powyżej poziomów z przełomu sierpnia i września (wtedy 2280–2370 zł/t).
| Data | Średnia cena na północy PLN/t (Agrolok) | Średnia cena na południu PLN/t (Agrolok) | ZUBR Osiek – bez dopłat PLN/t PNG | MATIF rzepak (luty) EUR/t PNG |
| 22.10.2026 | b.d. | b.d. | 2440 (🔻) | 547,50 (odbicie 🟢) |
| 21.10.2026 | 2410 | 2390 | — | — |
| 20.10.2026 | 2430 | 2410 | — | — |
| 15.10.2026 | 2460 | 2440 | — | — |
| 01.10.2026 | 2380 | 2320 | — | — |
| 15.09.2026 | 2400 | 2340 | — | — |
| 25.08.2026 | 2280 | 2230 | — | — |
Co to oznacza dla rynku?
W krótkiej perspektywie wpływ nowej inwestycji w Niemczech na giełdowe notowania będzie marginalny – wolumen 60 tys. ton produktów rocznie to ułamek unijnego bilansu. Jednak w długim terminie strategiczne znaczenie projektu opiera się na:
- Dywersyfikacji popytu: Tworzeniu stałego odbiorcy przemysłowego niezależnego od wahań na rynku paliw płynnych.
- Większej marżowości: Przetwórstwo na biochemikalia generuje wyższą wartość dodaną, co w przyszłości może sprzyjać lepszym premiom dla dostawców.
- Ochronie unijnego rynku: Oparcie produkcji wyłącznie na europejskim surowcu wzmacnia pozycję krajowych producentów rzepaku.
Źródła:
- Ukragroconsult
- Verbio SE
- Giełda MATIF
- Agrolok
- ZUBR Osiek
