Co znajdziesz w artykule?
Komisja Europejska rozważa aktywację tzw. „klauzuli bezpieczeństwa” w mechanizmie CBAM, która mogłaby działać wstecz. Ta jedna zapowiedź wystarczyła, by globalni dystrybutorzy wstrzymali sprzedaż nawozów azotowych, obawiając się nieprzewidzianych kosztów. Co to oznacza dla dostępności mocznika w polskich składach?
Ryzykowna gra o emisje: Dlaczego import nawozów zamarł?
Obecna sytuacja na rynku to podręcznikowy przykład tego, jak niepewność prawna paraliżuje łańcuchy dostaw. Handlowcy operujący na fizycznych rynkach surowców, monitorowani m.in. przez S&P Global Energy Platts, niemal całkowicie zawiesili zawieranie nowych kontraktów na mocznik.
Punktem zapalnym stał się proponowany artykuł 27a. Ma on dać Komisji Europejskiej prawo do nagłego zawieszenia lub modyfikacji przepisów CBAM (granicznego podatku węglowego) w obliczu kryzysu. Największe kontrowersje wzbudza jednak fakt, że urzędnicy dopuszczają możliwość stosowania tych zmian z mocą wsteczną. W praktyce oznacza to, że firma kupująca nawóz dzisiaj, może zostać obciążona nowymi daninami za kilka miesięcy, co całkowicie rujnuje kalkulację ekonomiczną importu.
Czy „hamulec awaryjny” faktycznie pomoże rolnikom?
Maroš Šefčovič, unijny komisarz ds. handlu, sugeruje, że nowe przepisy mają chronić sektor rolny przed nadmiernymi kosztami. Jednak paradoksalnie, sama zapowiedź „pomocy” wywołała chaos.
- Brak towaru w portach: Importerzy wolą przeczekać okres niepewności, niż ryzykować wielomilionowe dopłaty do sprowadzonego już towaru.
- Paraliż cenowy: Dystrybutorzy w Polsce mają problem z wyceną nawozów na nadchodzący sezon, co utrudnia rolnikom planowanie kosztów uprawy kukurydzy czy rzepaku.
- Presja na ceny krajowe: Ograniczenie konkurencji z importu może dać zielone światło lokalnym producentom do podtrzymywania wysokich stawek.
CBAM a strategia zakupowa gospodarstwa na 2026 rok
Choć realne płatności z tytułu CBAM to perspektywa 2027 roku, rynek reaguje z dużym wyprzedzeniem. Dla polskiego producenta rolnego kluczowe jest monitorowanie, czy Bruksela wycofa się z pomysłu wstecznego egzekwowania prawa. Jeśli niepewność potrwa dłużej, możemy spodziewać się „szczytowej paniki” w momencie, gdy ruszą wiosenne siewy, a magazyny będą świecić pustkami.
FAQ – Poznaj mechanizm CBAM i jego skutki
Na czym polega CBAM?
To unijne narzędzie, które ma wyrównać koszty emisji CO2 między producentami z UE a eksporterami z krajów trzecich. Ma zapobiegać tzw. ucieczce emisji, czyli przenoszeniu produkcji nawozów do krajów, gdzie nie płaci się za zanieczyszczanie środowiska.
Czym jest CBAM w codziennej praktyce rolniczej?
To dodatkowa bariera finansowa, która sprawia, że tani import nawozów (np. z Afryki Północnej czy Bliskiego Wschodu) przestaje być tani. Docelowo podnosi to średnią cenę rynkową produktów azotowych dostępnych dla rolnika.
Jakie towary podlegają CBAM?
Mechanizm obejmuje kluczowe surowce energochłonne:
- Nawozy mineralne (mocznik, saletra amonowa, RSM),
- Żelazo i stal (wpływ na ceny maszyn rolniczych),
- Aluminium, cement oraz wodór.
Co to jest podatek CBAM i kogo dotyczy?
Jest to opłata za ślad węglowy produktu. Formalnie obciąża ona importera, który musi nabyć odpowiednie certyfikaty. W rzeczywistości jest to jednak podatek pośredni, który w całości zostaje doliczony do ceny tony nawozu płaconej przez rolnika.
źródło: fertilizerdaily
