Rozpoczęła się sprzedaż jesiennych ubezpieczeń upraw z dopłatami budżetu państwa. Ochroną ubezpieczeniową można objąć przede wszystkim rzepak ozimy oraz zboża ozime. W niektórych towarzystwach istniała możliwość ubezpieczenia nasadzeń i owoców drzew oraz krzewów owocowych, jednak ograniczona pula i weryfikacja dotychczasowej historii szkodowej sprawiły, że jest to ubezpieczenie dostępne tylko dla wybranych klientów. Mamy też możliwość ubezpieczenia cebuli, czosnku, a także grochu. Zapytania o ofertę dla tych upraw są rozpatrywane indywidualnie w wybranych towarzystwach ubezpieczeniowych.
Rolnicy chcą rozszerzać ochronę
Podstawowy pakiet najczęściej wybierany przez klientów zawiera: ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, grad i dodatkowo ogień. Coraz częściej rolnicy rozszerzają zakres ochrony ubezpieczeniowej o huragan i deszcz nawalny.
Niektóre towarzystwa oferują także ubezpieczenie od powodzi i suszy, ale wymagana jest indywidualna ocena ryzyka i trudno zawrzeć takie ubezpieczenie, zwłaszcza od suszy.
Czy warto się ubezpieczać?
Lata 2024 i 2025 charakteryzowały się intensywnym występowaniem strat na terenie praktycznie całej Polski, a w niektórych rejonach były to szkody masowe. Towarzystwa ubezpieczeniowe wypłaciły ogromne odszkodowania, co wpłynęło na wzrost jesiennych stawek ubezpieczeń. Mimo podwyżek, rosnąca liczba strat potwierdza zasadność zawierania ubezpieczeń. Rolnicy coraz częściej wybierają pełniejszy zakres ochrony i wyższe sumy, aby w razie szkód uzyskać większe wsparcie finansowe.
Sezon ubezpieczeniowy trwa do 30 listopada. Środki przeznaczone w budżecie państwa na dopłaty do ubezpieczeń upraw są duże i sezon jesienny powinien potrwać zgodnie z harmonogramem. Na ten moment nie ma ryzyka wyczerpania puli dopłat i wcześniejszego zakończenia sprzedaży. Dzięki temu jest czas, aby przeanalizować oferty towarzystw ubezpieczeniowych i wybrać optymalny wariant ubezpieczenia dla swoich upraw.
Chmury obliczeniowe, czyli cloud computing, coraz częściej znajdują zastosowanie w nowoczesnym rolnictwie, wspierając rozwój rolnictwa precyzyjnego i inteligentnych gospodarstw (Smart Farming). Dzięki przechowywaniu i analizie danych w chmurze rolnicy mogą korzystać z zaawansowanych narzędzi i technologii bez konieczności inwestowania w drogi sprzęt komputerowy czy własne serwery. Fot. Firmowe
W ostatnich dekadach postęp technologiczny, który zmienia oblicze rolnictwa oraz agrobiznesu, znacznie przyspieszył. Istnieje wiele nowych technologii, które wydają się bardzo obiecujące dla przyszłości gospodarstw rolnych, przedsiębiorstw zajmujących się przetwarzaniem płodów rolnych, jak i podmiotów dostarczających produkty żywnościowe dla konsumentów.
Jedną z cyfrowych technologii jest Internet Rzeczy, który jeszcze całkiem niedawno był wschodzącą technologią, a obecnie stał się głównym trendem technologicznego rozwoju różnych sektorów gospodarki, w tym także rolnictwa i agrobiznesu.
Fundamentem nowoczesnego rolnictwa, przyczyniającym się do wzrostu efektywności produkcji rolnej i poprawy bezpieczeństwa żywnościowego, jest integracja takich rozwiązań jak chmury obliczeniowe i analityka ogromnych zasobów danych (Big Data). Do tego dochodzi jeszcze technologia 5G. Połączenie tych technologii nie tylko wspiera rolników w codziennym zarządzaniu gospodarstwem, lecz także ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia zdrowej i bezpiecznej żywności dla rosnącej populacji świata.
Co oznacza Internet Rzeczy?
Internet Rzeczy (IoT) to nowoczesna koncepcja łącząca świat fizyczny z cyfrowym poprzez sieć urządzeń wyposażonych w czujniki, oprogramowanie i technologie komunikacyjne, które wymieniają dane za pośrednictwem Internetu. Termin ten został wprowadzony w 1999 roku przez Kevina Ashtona z MIT podczas prezentacji dla firmy Procter & Gamble, gdzie zaproponował wykorzystanie technologii RFID do monitorowania łańcucha dostaw i integracji jej z Internetem.
W rolnictwie 4.0, IoT pełni kluczową rolę, umożliwiając rolnikom pozyskiwanie danych w czasie rzeczywistym dzięki urządzeniom takim jak czujniki, kamery, drony czy roboty. Systemy te gromadzą informacje o stanie gleby, wilgotności, pogodzie, kondycji roślin i zwierząt, a także o pracy maszyn. Zebrane dane trafiają do platform opartych na chmurze obliczeniowej, gdzie są przechowywane, analizowane i wizualizowane. Wykorzystanie algorytmów sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego pozwala na prognozowanie plonów, planowanie zabiegów agrotechnicznych oraz optymalizację nawadniania, nawożenia i ochrony roślin.
Internet Rzeczy, chmury obliczeniowe, Big Data i technologia 5G oferują możliwość pozyskiwania, gromadzenia, przesyłania i analizy danych z plantacji, szklarni i budynków inwentarskich. Fot. Firmowe
Wykorzystanie Internetu Rzeczy w rolnictwie 4.0 opiera się na kilku etapach: gromadzenie danych, ich transmisja, analiza oraz wdrożenie wniosków w praktyce. Dzięki temu rolnicy mogą podejmować efektywne decyzje dotyczące zarządzania uprawami, hodowlą zwierząt i logistyką w gospodarstwie. Takie podejście prowadzi do zwiększenia plonów, obniżenia kosztów produkcji i ograniczenia negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko, a także staje się fundamentem inteligentnego rolnictwa, które wspiera globalne bezpieczeństwo żywnościowe. Monitorowanie upraw
Podstawą działań dotyczących uprawy roślin jest monitoring ich kondycji oraz warunków pogodowych i glebowych, w jakich rośliny się rozwijają. Podpięte do Internetu czujniki pogodowe (stacje pogodowe) dostarczają w czasie rzeczywistym danych na temat temperatury i wilgotności powietrza, prędkości wiatru, opadów itp., pomagając rolnikom podejmować świadome decyzje dotyczące szeregu zabiegów agrotechnicznych.
Wyposażone w systemy wizyjne urządzenia IoT pozwalają śledzić wzrost i stan upraw, jak również wykrywać choroby, co umożliwia rolnikom podjęcie interwencji w odpowiednim czasie. Uzupełnieniem danych ze stacji pogodowych są dane pozyskane z czujników umieszczonych w glebie. Te zaś są szczególnie przydatne w określaniu potrzeb nawadniania, ale również mogą być pomocne w ustalaniu terminu siewu, sadzenia i nawożenia.
Dane z czujników polowych można łączyć z obrazami pozyskiwanymi z dronów i satelitów, które mogą być automatycznie dostarczane do systemów informatycznych umożliwiających zarządzanie gospodarstwem. Tego rodzaju integracja danych pozwala na lokalizację obszarów na polu o pogorszonej kondycji roślin i identyfikację rodzaju zagrożenia.
Analiza danych pozyskanych z czujników pozwala na podejmowanie efektywnych decyzji produkcyjnych i biznesowych w gospodarstwie. Fot. Firmowe
Zarządzanie stadem zwierząt
Umieszczone w budynkach inwentarskich czujniki dokonują pomiaru parametrów mikroklimatu, które mają istotny wpływ na kondycję, jak i zachowanie zwierząt. Czujniki umieszczone na zwierzętach umożliwiają ocenę ich stanu zdrowotnego czy też lokalizację w budynku lub na pastwisku. Dzięki temu możliwe jest wczesne wykrywanie stanów chorobowych, co pozwala uniknąć długotrwałego leczenia. Systemy IoT umożliwiają również automatyzowanie procesu karmienia, zapewniając zwierzętom odpowiednią ilość pożywienia we właściwym czasie.
Inteligentne szklarnie
Czujniki IoT oraz inne rozwiązania techniczne pozwalają automatyzować procesy zachodzące w szklarniach. Dzięki nim można sterować w trybie automatycznym parametrami mikroklimatu w szklarni – w tym temperaturą, wilgotnością i oświetleniem. Ponadto rolnicy mogą zdalnie monitorować i kontrolować warunki w szklarni za pomocą aplikacji mobilnych.
Monitorowanie sprzętu rolniczego
Czujniki IoT mogą również monitorować działanie sprzętu rolniczego i przesyłać te dane do biura, a obecnie coraz częściej do chmury obliczeniowej za pośrednictwem łączności mobilnej, aby zapewnić rolnikom dane w czasie rzeczywistym o tym, jak sprzęt jest używany, ile paliwa zużywają maszyny i czy konieczne są prace konserwacyjne w celu zapobiegania awarii. Na podstawie danych pozyskiwanych z maszyn możliwa jest ocena realizacji prac polowych, optymalizowanie pracy sprzętu rolniczego, jak i określenie kosztów pracy ciągników i maszyn.
Za pośrednictwem Internetu można również zbierać dane z ciągników i maszyn rolniczych. Fot. J. Skudlarski
Chmury obliczeniowe i przetwarzanie danych
Chmury obliczeniowe (ang. cloud computing) to nowoczesne rozwiązania technologiczne i usługi umożliwiające przechowywanie, przetwarzanie oraz udostępnianie ogromnych ilości danych pochodzących z różnych źródeł, w tym z czujników IoT, systemów monitoringu czy serwisów informacyjnych. Dzięki nim firmy, w tym gospodarstwa rolne, nie muszą inwestować w kosztowną infrastrukturę IT ani zajmować się jej obsługą i utrzymaniem – wszystkim zarządzają dostawcy usług chmurowych. Chmura to nie tylko przestrzeń dyskowa, ale również zaawansowane usługi, takie jak systemy informatyczne czy platformy analityczne, dostępne przez Internet z dowolnego urządzenia obsługującego przeglądarkę.
W rolnictwie chmury obliczeniowe odgrywają coraz ważniejszą rolę, ponieważ pozwalają gromadzić dane pozyskiwane z sensorów IoT, dronów, maszyn rolniczych czy prognoz pogodowych, a także materiały wprowadzane przez rolników, takie jak zdjęcia pól czy dokumentacja wideo. Ilość tych danych dynamicznie rośnie, dlatego potrzebne są elastyczne i pojemne zasoby, które chmura zapewnia w sposób skalowalny i bezpieczny.
Coraz częściej w chmurze umieszczane są także systemy zarządzania gospodarstwem rolnym, które automatycznie porządkują dane w odpowiednich modułach, umożliwiając ich zestawianie, analizę i wizualizację. Dzięki temu rolnicy zyskują dostęp do nowoczesnych narzędzi analitycznych bez konieczności instalowania skomplikowanego oprogramowania na komputerach, co pozwala podejmować trafniejsze decyzje dotyczące produkcji rolnej, optymalizować procesy i zwiększać efektywność gospodarstwa.
Big Data w rolnictwie
Big Data to termin odnoszący się do ogromnych i zróżnicowanych zasobów danych, które mogą być przechowywane zarówno na dyskach komputerów i innych urządzeń, jak i w chmurach obliczeniowych. Dane te pochodzą z wielu źródeł – zarówno uporządkowanych jak bazy klientów, dostawców czy produktów, jak i nieustrukturyzowanych, obejmujących wyniki badań naukowych, informacje z mediów społecznościowych czy dane generowane w czasie rzeczywistym przez maszyny i czujniki podłączone do Internetu Rzeczy (IoT).
Big Data obejmuje nie tylko samo gromadzenie, ale również przetwarzanie, analizowanie i interpretowanie danych z wykorzystaniem zaawansowanych narzędzi, coraz częściej opartych na sztucznej inteligencji (AI) i uczeniu maszynowym (ML). Dzięki analizie dużych zbiorów danych przedsiębiorstwa i organizacje mogą lepiej rozumieć procesy zachodzące wewnątrz firmy oraz w jej otoczeniu, co wspiera podejmowanie trafnych decyzji biznesowych i produkcyjnych. Zasoby Big Data pozwalają śledzić produkcję, sprzedaż, zachowania klientów, przewidywać trendy rynkowe, a także precyzyjnie obliczać koszty i marże, umożliwiając efektywne dostosowanie oferty do zmieniających się potrzeb rynku.
Dzięki gromadzeniu i analizie ogromnych ilości danych rolnicy mogą podejmować lepsze decyzje dotyczące upraw i hodowli. Dane te pochodzą m.in. z czujników IoT zamontowanych w maszynach rolniczych, dronów monitorujących pola, satelitów, stacji pogodowych czy systemów GPS. Fot. J. Skudlarski
W rolnictwie Big Data staje się nieodłącznym elementem nowoczesnego, inteligentnego gospodarowania. Źródłem danych są nie tylko czujniki polowe, stacje pogodowe czy urządzenia IoT umieszczone w budynkach inwentarskich i szklarniach, ale także maszyny rolnicze sterowane komputerowo, takie jak ciągniki czy kombajny. Zasoby danych poszerzają również informacje wprowadzane przez rolników w formie notatek, zdjęć czy materiałów wideo, a także dane rynkowe i produkcyjne pochodzące z serwisów informacyjnych.
Narzędzia analityczne dostępne w systemach zarządzania gospodarstwem rolnym umożliwiają bieżące monitorowanie procesów produkcyjnych – począwszy od kondycji roślin i zwierząt, przez analizę warunków atmosferycznych i zasobności gleby aż po śledzenie sytuacji rynkowej (w tym zmian cen płodów rolnych czy środków produkcji).
Dzięki precyzyjnej analizie danych rolnicy mogą przewidywać plony, oceniać produktywność stad, a także szybko identyfikować problemy, takie jak choroby roślin czy zwierząt. Pozwala to na opracowywanie skutecznych strategii działania w zmieniających się warunkach środowiskowych i rynkowych. W praktyce oznacza to m.in. ograniczenie zużycia nawozów i pestycydów, optymalizację nawadniania, redukcję kosztów energii oraz bardziej zrównoważoną produkcję żywności.
Technologia 5G w rolnictwie
Ekosystem IoT w rolnictwie, aby efektywnie pracował, potrzebuje technologii o wysokiej przepustowości i minimalnych opóźnieniach, a takie możliwości zapewnia standard 5G. Technologia 5G to piąta generacja sieci komórkowych, która stanowi przełom w sposobie przesyłania danych bezprzewodowych. Została zaprojektowana tak, aby sprostać rosnącym wymaganiom związanym z Internetem Rzeczy (IoT), automatyzacją przemysłu, transportem autonomicznym, a także coraz bardziej zaawansowanymi usługami cyfrowymi jak wirtualna i rozszerzona rzeczywistość (VR/AR) czy przesyłanie wideo w ultrawysokiej rozdzielczości.
Technologia 5G to przełom w komunikacji bezprzewodowej, oferujący prędkość przesyłu danych sięgającą 20 Gb/s oraz zdolność obsługi nawet miliona urządzeń na kilometr kwadratowy. Jednym z jej najważniejszych atutów są niezwykle niskie opóźnienia. Sygnał w technologii 5G może być przesyłany z opóźnieniem na poziomie 1 ms, co umożliwia natychmiastową reakcję systemów. Dzięki temu możliwe staje się sterowanie w czasie rzeczywistym autonomicznymi pojazdami, dronami czy maszynami rolniczymi pracującymi w polu.
Technologia 5G otwiera nowe możliwości w rolnictwie – rozwój tzw. rolnictwa inteligentnego (Smart Farming). Dzięki niezwykle szybkiemu przesyłowi danych, niskim opóźnieniom i możliwości obsługi ogromnej liczby urządzeń jednocześnie sieć 5G staje się fundamentem dla nowoczesnych systemów rolniczych. Fot. Firmowe
Nowoczesne maszyny rolnicze podłączone do sieci 5G automatycznie gromadzą i przesyłają w czasie rzeczywistym dane dotyczące gleby, warunków pogodowych czy stanu upraw. Pozwala to rolnikom na precyzyjne planowanie nawożenia, nawadniania i ochrony roślin, co prowadzi do optymalizacji kosztów oraz minimalizacji wpływu na środowisko.
Szybka i niezawodna komunikacja umożliwia także zdalne sterowanie maszynami rolniczymi, co pozwala monitorować ich pracę, diagnozować usterki i zapobiegać awariom. To nie tylko zwiększa wydajność gospodarstwa, ale również redukuje koszty związane z przestojami i naprawami.
Technologia 5G wspiera także rozwój dronów w rolnictwie, które mogą być wykorzystywane do monitorowania pól, wykrywania chorób roślin, szkodników czy suszy, a nawet do precyzyjnego rozprowadzania nawozów i pestycydów.
Ważnym obszarem, w którym 5G znajduje zastosowanie, jest logistyka i łańcuch dostaw. Możliwość śledzenia transportu płodów rolnych w czasie rzeczywistym pozwala na optymalizację tras dostaw, zmniejszenie kosztów transportu oraz ograniczenie strat żywności, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego.
Jakie korzyści dla rolnictwa oferuje Internet Rzeczy, Cloud Computing, Big Data i 5G?
Internet Rzeczy (IoT) w rolnictwie przynosi wiele korzyści, całkowicie zmieniając sposób zarządzania uprawami i hodowlą zwierząt. Dzięki inteligentnym czujnikom i urządzeniom rolnicy mogą uzyskiwać szczegółowe informacje o stanie pól, gleby, roślin oraz zwierząt bez konieczności częstych inspekcji. Dane są gromadzone automatycznie i przesyłane w czasie rzeczywistym, co umożliwia zdalne sterowanie procesami, takimi jak nawadnianie czy nawożenie, za pomocą komputera lub smartfona. Systemy IoT nie tylko monitorują warunki środowiskowe, lecz także ostrzegają o zagrożeniach jak choroby roślin, szkodniki czy niekorzystna pogoda. Dzięki precyzyjnym informacjom możliwe jest efektywniejsze wykorzystanie nawozów, wody i środków ochrony roślin, co zmniejsza koszty i wpływ na środowisko.
W produkcji zwierzęcej IoT pozwala na stałe monitorowanie kondycji i zachowania zwierząt, co ułatwia optymalizację żywienia i wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych, poprawiając efektywność hodowli i dobrostan zwierząt. Integracja IoT z chmurami obliczeniowymi i Big Data umożliwia przechowywanie i zaawansowaną analizę ogromnych ilości danych, natomiast technologia 5G zapewnia błyskawiczną i niezawodną transmisję informacji z wielu urządzeń jednocześnie.
Dzięki temu rolnictwo staje się bardziej precyzyjne, zrównoważone i bezpieczne, a rolnicy mogą podejmować trafne decyzje w oparciu o aktualne, dokładne dane, zwiększając plony i stabilność produkcji żywności.
Poniedziałek w niemal całym kraju po dłuższej przerwie pokaże się mnóstwo słońca a opady zanikną. Wyjątkiem będą Mazury, Podlasie, wschodnie, północne i środkowe Mazowsze oraz północ Lubelskiego, gdzie oprócz słońce pojawiać się będą przelotne opady deszczu do 4 mm.
Wtorek 14 października
Wtorek słońcem przywita nas na wschodzie i południu kraju. W centrum lokalne dziury w chmurach a deszcz padać będzie od Kaszub po zachodnie, północne Kujawy i Wielkopolskę- im bliżej wschodu tym więcej chwil z mżawką i deszczem. Po południu opady dotrą na południe kraju- Małopolska, Górny Śląsk, Opolskie ale nadal w Wielkopolsce- na wschodzie, zachodzie i w centrum Kujaw ma padać mżawka. Podczas gdy na zachodzie Łódzkiego popada mżawka to już na zachodzie Mazowsza świecić ma słońce. Przez cały dzień słońce pokazywać ma się na wschodzie kraju ale i tu wieczorem zwłaszcza na Podlasiu, wschodzie Mazowsza miejscami pokropi deszcz.
Środa 15 października
Zanim przejdziemy do pogody w tym dniu przywołam kilka przysłów, które figurują pod tą datą
Kiepski gospodarz, co po Jadwidze do pola siać idzie. Koło świętej Jadwigi babie lato fruwa na wyścigi. Kto sieje na świętą Jadwigę, ten zbiera figę. Od świętej Jadwigi z pola na wyścigi. Do świętej Jadwigi pozbieraj jabłka, orzechy i figi.
Gdy klimat był chłodniejszy to po połowie października siewy często kończyły się nieurodzajem na polach z racji zimna. Obecnie niektórzy sieją i w grudniu i zbierają obfite plony latem.
Dzień w tym roku rozpocznie się dużą ilością chmur a od Lubelskiego po centrum i Wielkopolskę miejscami mgłami. Do końca dnia zostaniemy w wilgotnym powietrzu. Frontu nad nami z opadami nie będzie ale wilgotna masa powietrza wystarczy aby gdzieniegdzie powstały chmury z przelotnym deszczem- im bliżej Morza tym większa szansa a na południu kraju raczej do końca dnia sucho ze sporą ilością słońca.
Kiedy w święty Gaweł słota, będzie w lecie dużo błota.
Pogoda w tym dniu przyniesie dużo chmur z których lokalnie zwłaszcza na zachodzie i północy pokropi. Słońca tam będzie mało. Dla odmiany od Podkarpacia po Małopolskę, Świętokrzyskie słońca od rana do zachodu słońca ma na niebie dominować i sucho.
Wiatry w tych dniach jak na październik będą dość słabe co zwłaszcza na Kaszubach, północy Wielkopolski oraz południu kraju sprzyjać będzie powstawaniu mgieł. Być może niektóre potrwają przez większość dnia- największe szanse na mgły będą od środkowego poranka, gdy na południu i zachodzie zrobi się bezwietrznie. Powieje głównie z zachodu i północnego zachodu czyli ani podrygu zimy ani babiego lata nam nie przywieje ten wiatr.
W związku z rozpogodzeniem nieba od poniedziałkowego poranka ochłodzi się. Od jutra do środy włącznie temperatury mają spadać nad ranem do 0/+3 stopni. Lokalnie chwyci przymrozek do -1 stopnia zwłaszcza w środę. Chłodniej będzie także w ciągu dnia. Już nie 12-16 stopni a 8 do 12 stopni. Lokalnie zdarzy się dzień, gdzie w wyniku mgieł będzie nie więcej niż 5 stopni w ciągu dnia.
Ocieplenie spodziewane jest od czwartku na zachodzie, północy i w centrum i piątku na wschodzie i południu kraju. Noce staną się cieplejsze- bliżej 5-9 stopni a w ciągu dnia znów dwucyfrowe wartości.
W wyniku ciepłych nocy w ostatnim tygodniu październik obecnie jest już powyżej normy temperaturowej i wygląda na to, że nie uda się zbić temperatury do wartości średniej z wielolecia bowiem nie widać przymrozków rzędu -6/-3 stopni; które w innych latach regularnie już się pojawiały.
Przypominam także, że za 2 dni obchodzimy w Polsce rocznicę nietypowego ataku zimy jaki w 2009 roku przypadł w dniu Nauczyciela w sporej części kraju. Miejscami na południu i w centrum spadło kilkanaście centymetrów śniegu. Był to także wstęp do jednej z silniejszych zim w 21 wieku oraz do powodziowego roku 2010 do którego przyczyniła się bardzo śnieżna i mroźna zima z przełomu 2009/2010
Model Zetor 8011 należy do popularnej serii UR1, produkowanej w latach 70. i 80. XX wieku w Czechosłowacji. Był to jeden z pierwszych cięższych modeli Zetora, który wprowadzał nowoczesne rozwiązania w zakresie komfortu pracy oraz mocy jednostki napędowej. Ciągnik ten znalazł szerokie zastosowanie w gospodarstwach rolnych średnich i dużych, a także w pracach komunalnych i leśnych. W swoim czasie stanowił alternatywę dla popularnych w Polsce traktorów Ursus, szczególnie w segmencie maszyn powyżej 75 KM.
Moc silnika – ile koni mechanicznych oferuje Zetor 8011?
Zetor 8011 został wyposażony w czterocylindrowy silnik wysokoprężny typu Z 8001. Jednostka ta osiąga moc około 82 KM przy 2200 obr./min. W praktyce oznaczało to, że traktor mógł efektywnie współpracować z cięższymi narzędziami uprawowymi, pługami obrotowymi czy agregatami talerzowymi, które wymagały większej siły uciągu niż mniejsze modele serii Zetor.
Dzięki mocy na poziomie ponad 80 KM Zetor 8011 stał się konstrukcją umożliwiającą gospodarstwom znaczne zwiększenie wydajności prac polowych. W tamtych czasach była to wartość uznawana za bardzo dobrą, pozwalająca na realną modernizację mechanizacji rolnictwa.
Zetor 8011 – parametry techniczne silnika
Silnik Z 8001 zastosowany w tym modelu to jednostka wolnossąca, chłodzona cieczą, o pojemności roboczej 4,6 litra. Wyróżniał się prostą budową, która gwarantowała łatwość serwisowania i dużą trwałość. Silniki te były przystosowane do intensywnej pracy w trudnych warunkach, co czyniło je cenionymi wśród rolników.
Moment obrotowy sięgał wartości ponad 300 Nm, co w połączeniu z odpowiednio dobraną skrzynią biegów pozwalało na sprawne wykonywanie ciężkich zadań. Ważne było również zużycie paliwa – na tle konkurencji jednostka Zetora wypadała korzystnie, oferując przyzwoitą ekonomikę spalania.
Zetor 8011 – skrzynia biegów i przeniesienie napędu
Zetor 8011 był wyposażony w mechaniczną skrzynię biegów o 8 przełożeniach do przodu i 4 do tyłu. Takie rozwiązanie umożliwiało dopasowanie prędkości jazdy do rodzaju wykonywanej pracy. Ciągnik był dostępny zarówno w wersjach z napędem na tylną oś, jak i z napędem 4×4, co znacząco zwiększało jego możliwości w terenie.
Przekładnia była solidna i odporna na przeciążenia. W połączeniu z mocnym silnikiem dawała operatorowi swobodę wyboru narzędzi, które do tej pory były dostępne głównie dla większych, zachodnich maszyn.
Zastosowanie Zetora 8011 w gospodarstwach
Dzięki mocy na poziomie 82 KM Zetor 8011 był w stanie obsługiwać:
pługi 4-skibowe,
agregaty uprawowe średniej wielkości,
ciężkie brony talerzowe,
siewniki zbożowe i kukurydziane,
prasy kostkujące i rolujące.
Ciągnik ten często pracował również w transporcie – dzięki stabilnej konstrukcji i stosunkowo wysokiej prędkości maksymalnej około 30 km/h sprawdzał się podczas przewozu płodów rolnych czy materiałów budowlanych.
Zetor 8011 – komfort pracy i kabina operatora
W latach swojej produkcji Zetor 8011 oferował jedną z bardziej nowoczesnych kabin. Była to kabina zintegrowana, zapewniająca podstawowy poziom wygody i ochronę przed warunkami atmosferycznymi. Choć dzisiejsze standardy ergonomii i wyciszenia są zdecydowanie wyższe, w tamtym okresie możliwość pracy w zamkniętej przestrzeni była dużym krokiem naprzód.
Operator miał do dyspozycji stosunkowo szeroki dostęp do pulpitu sterowniczego oraz dobrze rozmieszczone dźwignie. W połączeniu z wytrzymałą konstrukcją podwozia dawało to poczucie solidności i stabilności w codziennym użytkowaniu.
Trwałość i opinie użytkowników
Rolnicy, którzy korzystali z Zetora 8011, podkreślali przede wszystkim niezawodność silnika oraz prostotę napraw. Wiele egzemplarzy tego modelu pracuje w gospodarstwach do dziś, co jest dowodem na ponadczasową konstrukcję i łatwość dostępu do części zamiennych. Dzięki temu maszyna ta wciąż pozostaje atrakcyjna dla osób poszukujących taniego i wytrzymałego ciągnika do prac pomocniczych.
Zetor 8011 cieszył się opinią traktora, który dobrze znosił duże obciążenia i był stosunkowo tani w eksploatacji. Nie bez znaczenia była również sieć serwisowa, która w Europie Środkowo-Wschodniej była szeroko dostępna.
Znaczenie modelu w rozwoju mechanizacji rolnictwa
Zetor 8011, dzięki swojej mocy wynoszącej 82 KM, odegrał istotną rolę w modernizacji rolnictwa w latach 70. i 80. Wprowadzenie tego ciągnika pozwoliło wielu gospodarstwom na znaczne zwiększenie wydajności, a także otworzyło drogę do stosowania bardziej zaawansowanych maszyn rolniczych. Model ten zapisał się w historii jako jedna z solidniejszych konstrukcji Zetora, która zyskała popularność nie tylko w Europie, ale i na innych kontynentach.
Sanatoria prowadzone pod auspicjami Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) stanowią wyspecjalizowaną formę leczenia i rehabilitacji dla osób ubezpieczonych w KRUS. Ich podstawowym celem jest przywracanie sprawności fizycznej rolników i domowników gospodarstw rolnych, którzy doświadczyli pogorszenia zdrowia wskutek chorób przewlekłych, urazów lub długotrwałego obciążenia organizmu związanego z pracą fizyczną.
Rehabilitacja w takich ośrodkach jest ukierunkowana na specyfikę życia rolniczego. Praca na roli wiąże się bowiem z wieloma czynnikami ryzyka – przeciążeniami kręgosłupa, chorobami stawów, problemami oddechowymi wynikającymi z kontaktu z pyłami, a także dolegliwościami kardiologicznymi spowodowanymi dużym wysiłkiem. Sanatoria KRUS starają się odpowiadać właśnie na te potrzeby zdrowotne.
Kto może korzystać z turnusów sanatoryjnych KRUS?
Prawo do skorzystania z rehabilitacji mają przede wszystkim rolnicy ubezpieczeni w KRUS, a także osoby pobierające renty lub emerytury rolnicze. Aby dostać skierowanie, konieczne jest orzeczenie lekarza o potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji leczniczej. Zgłoszenie odbywa się za pośrednictwem lekarza prowadzącego, który wystawia wniosek na specjalnym formularzu KRUS.
Warto podkreślić, że udział w turnusach jest w pełni finansowany przez KRUS a koszty dojazdu są zwracane wg wytycznych na dany rok. To ważne udogodnienie, ponieważ dla wielu rolników prywatne leczenie sanatoryjne byłoby trudne do sfinansowania.
Turnusy rehabilitacyjne trwają zazwyczaj 21 dni. Program pobytu łączy w sobie codzienne zabiegi fizjoterapeutyczne, konsultacje lekarskie oraz zajęcia edukacyjne z zakresu profilaktyki zdrowotnej. Pacjenci uczą się, jak odciążać organizm podczas pracy, jak korzystać ze sprzętu wspomagającego oraz jakie ćwiczenia wykonywać, aby utrzymać sprawność ruchową po powrocie do gospodarstwa.
Zabiegi obejmują m.in.:
kinezyterapię, czyli gimnastykę indywidualną i grupową,
fizykoterapię, np. elektroterapię, magnetoterapię czy laseroterapię,
hydroterapię, wykorzystującą wodę w celach leczniczych,
masaże lecznicze poprawiające ukrwienie i zmniejszające napięcie mięśniowe.
Oprócz tego sanatoria organizują zajęcia edukacyjne dotyczące ergonomii pracy w rolnictwie, profilaktyki chorób zawodowych oraz zasad zdrowego stylu życia.
Gdzie znajdują się sanatoria KRUS?
KRUS prowadzi własne centra rehabilitacji w kilku miejscach w Polsce, zlokalizowanych w rejonach uzdrowiskowych i miejscowościach sprzyjających leczeniu. Aktualnie funkcjonuje pięć głównych ośrodków rehabilitacyjnych:
Jedlec (woj. wielkopolskie) – oferuje rolnikom ubezpieczonym w KRUS rehabilitację leczniczą i profilaktyczną.
Horyniec-Zdrój (woj. podkarpackie) – ośrodek położony w strefie uzdrowiskowej, gdzie wykorzystuje się naturalne surowce lecznicze, m.in. borowinę. Skupia się na terapii schorzeń reumatologicznych, ortopedycznych i neurologicznych.
Szklarska Poręba (woj. dolnośląskie) – centrum rehabilitacji specjalizujące się w leczeniu chorób układu krążenia oraz schorzeń narządu ruchu. Górski klimat dodatkowo sprzyja regeneracji organizmu.
Kołobrzeg (woj. zachodniopomorskie) – ośrodek nadmorski nastawiony na rehabilitację kardiologiczną, pulmonologiczną oraz ogólną odnowę biologiczną. Wykorzystuje m.in. dobroczynne działanie klimatu morskiego.
Świnoujście (woj. zachodniopomorskie) – podobnie jak Kołobrzeg, placówka koncentruje się na problemach kardiologicznych i oddechowych, a bliskość morza zapewnia unikalny mikroklimat wspomagający leczenie.
Znaczenie rehabilitacji dla rolników
Rolnictwo jest zawodem wymagającym pod względem fizycznym. Wielogodzinne prace polowe, dźwiganie, praca w wymuszonej pozycji czy kontakt z czynnikami szkodliwymi prowadzą do przeciążeń i chorób przewlekłych. Rolnicy często odkładają leczenie na później z powodu obowiązków w gospodarstwie. Sanatoria KRUS stwarzają im możliwość powrotu do zdrowia bez dodatkowych kosztów, a także uczą profilaktyki, która pozwala zmniejszyć ryzyko nawrotu dolegliwości.
Dzięki połączeniu nowoczesnych metod fizjoterapeutycznych z edukacją zdrowotną, turnusy rehabilitacyjne stają się istotnym wsparciem dla osób pracujących na roli. To nie tylko szansa na poprawę kondycji fizycznej, ale także na zdobycie wiedzy, jak zadbać o siebie w codziennym życiu zawodowym i prywatnym.
Wyjątkowy Zetor 25A w wersji półgąsienicowej, który w naszym kraju nie był spotykany. Fot. F. Michalski
Wilkowice po raz kolejny stały się stolicą zabytkowych ciągników w tej części Europy. W dniach 23–24 sierpnia odbył się tu XXIII Międzynarodowy Festiwal Starych Ciągników i Maszyn Rolniczych im. Jerzego Samelczaka.
Festiwal w Wilkowicach to największe spotkanie kolekcjonerów i pasjonatów zabytkowej techniki rolniczej, nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Organizatorem tego niesamowitego zlotu jest Klub Traktor i Maszyna. W tegorocznej edycji udział wzięło blisko 300 wystawców, prezentując około 450 ciągników. Motywem przewodnim wydarzenia była czeska technika rolnicza, dlatego na placu wystawowym można było znaleźć wiele ciekawych i rzadkich w naszym kraju modeli czeskiego Zetora prezentowanych przez licznie przybyłych kolekcjonerów z Czech i Słowacji. Jak co roku wystawiano również ciągniki przywiezione z Niemiec, Danii oraz Holandii.
Wyjątkowe Zetory i nie tylko
Na festiwalu zawsze można oglądać ciągniki marki Zetor – w tym modele 25, 3011, 4011, a także Super 50. Jednak w tym roku była możliwość podziwiania wyjątkowych czeskich maszyn,. Był to między innymi Zetor 25A w wersji półgąsienicowej, nazywany “polopás”. W tej wersji wyprodukowano ich niewiele sztuk, więc model uczestniczący w wilkowickim zlocie był to jedyny taki ciągnik w naszym kraju. Kolejnym wyjątkowym eksponatem był Zetor 15. To maszyna praktycznie w Polsce nieznana i dziś niemal nie do zdobycia. Ten model jako jedyny ciągnik tej marki został wyposażony w jednocylindrowy silnik, a liczba wyprodukowanych egzemplarzy po dwóch latach produkcji wyniosła zaledwie 2215 sztuk.
Uwagę zwiedzających oraz innych kolekcjonerów przyciągnął również wyjątkowy Zetor 7211 w wersji Bus, którego kabina mogła pomieścić nawet kilka osób (stąd nazwa “Bus”). Najprawdopodobniej Zetory w wersji “Kombi” służyły do przewozu osób w fabryce w Brnie.
Bombaje z każdym rokiem stają się coraz bardziej wyjątkowym eksponatem dla kolekcjonerów. Fot. F. Michalski
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie zaprezentowało na festiwalu pług motorowy Praga, który na początku XX wieku miał zapoczątkować mechanizację rolnictwa w Europie. Na wyróżnienie zasługuje również przedwojenny czeski ciągnik Svoboda DK12 z roku 1939, wyposażony w jednocylindrowy silnik wysokoprężny o mocy 12 KM i charakterystyczny układ chłodzenia wodą odparowującą. Była to prosta, lekka maszyna dla mniejszych gospodarstw, oferowana w wersji podstawowej i drogowej, z napędem przenoszonym na skrzynię przez pasy klinowe. Produkowany do końca lat 40., dziś uchodzi za rzadki i ceniony zabytek techniki rolniczej.
Kolekcjonerzy z Polski jak co roku przywieźli swoje odrestaurowane Zetory 25, 2011, 3011, 4011 oraz Super 50. Można było oglądać pięknie zachowane Zetory 25 z lat czterdziestych, które pomimo śladów zużycia, posiadały wszystkie oryginalne detale.
Bombaj na gąsienicach to pierwszy taki egzemplarz, który zawitał do Wilkowic. Fot. F. Michalski
Wyjątkowa atmosfera
Zlot w Wilkowicach kolekcjonerzy z Czech oraz Polski rozpoczęli od rajdu im. Martina Havelki, który wystartował w czeskich Horicach, a zakończył się na placu wystawowym w Wilkowicach koło Leszna.
Jak co roku festiwal przyciągnął miłośników oraz kolekcjonerów z całej Polski. Dla pasjonatów zabytkowej techniki rolniczej stał się już pewnego rodzaju świętem. Kilkaset kilometrów trasy nie stanowiło problemu, aby przyjechać do Wilkowic i prezentować albo podziwiać niezwykłe zabytkowe ciągniki. Mimo niesprzyjającej pogody w sobotę frekwencja cały czas była fantastyczna. Dzięki temu przygotowane przez Klub konkurencje cieszyły się ogromnym zainteresowaniem. Traktor pulling, pion budowlany, odpalanie Zetora korbą czy zadania przygotowane specjalnie dla traktorzystek przyciągały tłumy zwiedzających.
Również w tym roku na festiwalu zaprezentowanych zostało wiele Bombajów (czyli Ursusów C-45) oraz Lanz Bulldogów. Podczas przejazdów, a przede wszystkim przy odpalaniu tych maszyn zbierały się największe grupy, które podziwiały, jak pracują ciągniki z lat 40. Cały “rytuał”, czyli podgrzewanie gruszy żarowej oraz uruchamianie ciągnika kierownicą, zadziwia nie tylko najmłodszych pasjonatów, ale również tych bardziej doświadczonych w rolnictwie. Bombaje stały się swego rodzaju białym krukiem, obecnie bardzo rzadko spotykanym, dlatego możliwość zobaczenia ich na żywo, a przede wszystkim posłuchanie tego charakterystycznego klangu z jednocylindrowego silnika jest czymś, czego nie można przegapić.
Ursus C-328 oraz C-4011, które jeszcze niedawno pracowały na polskich polach, dziś stają się ciągnikami kolekcjonerskimi. Fot. F. Michalski
Mimo że XXIII edycja Międzynarodowego Festiwalu Starych Ciągników i Maszyn Rolniczych im. Jerzego Samelczaka dopiero co miała miejsce, to w naszym imieniu oraz Klubu Traktor i Maszyna już chcielibyśmy zaprosić Was na XXIV edycję, której głównym motywem będzie Niemiecka technika rolnicza.
Światowe zbiory zbóż i zapasy wzrosną w sezonie 2025/26 zdaniem analityków FAO. W USA działalność rządu federalnego jest mocno ograniczona, stąd nie poznaliśmy jeszcze najważniejszej dla rynku publikacji comiesięcznej prognozy podaży i popytu USDA dla USA i w skali globalnej. Za to kilka dni wcześniej swoją prognozę ogłosili analitycy FAO.
FAO podnosi prognozę zbiorów zbóż i zapasów
Według październikowej prognozy FAO na sezon 2025/26, przewidywany jest rekordowy poziom światowych zbiorów zbóż (2,971 mln ton), wzrost globalnych zapasów do 889,1 mln ton. Oznacza to najwyższą dostępność zbóż od lat i rekordowe zużycie na poziomie 2,922 mln ton, w tym zbóż paszowych. W związku z obfitymi dostawami, zapowiadana jest presja na niższe ceny zbóż, a wskaźnik cen zbóż FAO we wrześniu 2025 spadł do najniższego poziomu od 2020 roku.
Szczegółowe prognozy FAO na sezon 2025/26
Produkcja zbóż
Podniesiona została prognoza produkcji zbóż do 2,971 mln ton, głównie dzięki rekordowym zbiorom w Indiach i lepszym plonom w Pakistanie.
Zapasy zbóż
Globalne zapasy zbóż mają wzrosnąć do 889,1 mln ton, a wskaźnik zapasów do zużycia ma osiągnąć 30,3%, co jest najwyższym poziomem od kilku lat, wskazując na wysoki poziom bezpieczeństwa żywnościowego.
Zużycie zbóż
Światowe zużycie zbóż prognozowane jest na 2,922 mln ton, z największym wzrostem dotyczy zbóż paszowych (o 1,7%), napędzanym przez zwiększone wykorzystanie kukurydzy i sorgo w Brazylii, USA i UE.
Ceny zbóż
Prognozowana jest dalsza presja cenowa dla rolników, zwłaszcza w Europie i USA, jako rezultat obfitych dostaw. Wskaźnik cen zbóż FAO spadł we wrześniu 2025 do najniższego poziomu od 2020 roku.
Światowa produkcja / zużycie i zapasy zbóż – wykres
Kluczowe czynniki
Rekordowe zbiory: Oczekuje się, że sezon 2025/26 będzie rekordowy pod względem produkcji pszenicy, kukurydzy i ryżu.
Wzrost konsumpcji: prognozowane jest rekordowe spożycie zbóż, co wynika z rosnącej populacji i zwiększonego zapotrzebowania na pasze dla zwierząt. Jednak wzrost spożycia nie nadąży za wzrostem produkcji.
Szczegółowe prognozy FAO dla pszenicy, kukurydzy i ryżu
Prognozowana jest produkcja pszenicy w 2025 roku na rekordowo wysokim poziomie, głównie ze względu na lepsze plony w Kanadzie, UE i Federacji Rosyjskiej. Wykorzystanie pszenicy utrzymuje się na stałym poziomie bez większych dostosowań, handel ma wzrosnąć, a oczekuje się, że zapasy będą rosły w niektórych głównych krajach produkcyjnych.
Produkcja kukurydzy w 2025 roku jest rewidowana wyżej, na czele z Brazylią i USA, zwiększając wykorzystanie pasz i handel. Przewiduje się, że zapasy na koniec 2026 r. odrobią straty, a wzrosty w Brazylii i USA zrównoważą niższe zapasy w UE.
Oczekuje się, że globalna produkcja ryżu, wykorzystanie i zapasy nadal będą osiągać rekordowe poziomy w sezonie 2025/26, podczas gdy handel w 2026 r. zmaleje.
Po chłodnym początku miesiąca nie ma już śladu. Temperatura znacznie przekracza średnią a to zasługa ciepłych nocy z temperaturami na poziomie 8-12 stopni. Najbliższa noc także ciepła z temperaturą od 9 do 11 stopni- najcieplej na wybrzeżu a najchłodniej na wschodzie kraju. W wielu regionach popada mżawka.
Niedziela z chmurami i opadami mżawki do 1-3 mm. Po południu i wieczorem od Suwałk po Lidzbark Warmiński, Elbląg, Puck opady ustaną i pokaże się słońce.
Wiatr powieje umiarkowanie z zachodu a wieczorem na północy z północnego zachodu i północy.
W poniedziałek szykuje się poprawa pogody. Opady przeważnie ustaną i pojawi się dużo słońca; nawet będzie ono przeważać nad chmurami. Przyszły tydzień zapowiada się sucho więc będzie można nadgonić siewy, wykopki czy koszenie kukurydzy na ziarno.
Łubin, szczególnie żółty i wąskolistny, jest jedną z najcenniejszych roślin w płodozmianie. Dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiąże azot atmosferyczny, który pozostaje w glebie po zakończeniu uprawy. W zależności od odmiany i warunków siedliskowych, w glebie może zostać od 30 do nawet 100 kg azotu na hektar, dostępnego dla roślin następczych. Dodatkowo łubin dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu spulchnia warstwy podornej, ułatwia infiltrację wody i zwiększa aktywność biologiczną gleby. To sprawia, że rośliny uprawiane po nim mogą osiągać wyższe plony przy mniejszych nakładach nawozowych.
Zboża jare – pierwsza grupa roślin następczych
Najczęściej po łubinie wysiewa się zboża jare, takie jak owies, jęczmień jary czy pszenica jara. Dzięki pozostawionemu azotowi rozwój roślin jest bardziej dynamiczny, a plon stabilniejszy. Owies jest szczególnie dobrym wyborem na stanowiskach lżejszych i kwaśniejszych, gdzie łubin radzi sobie najlepiej. Jęczmień jary dobrze reaguje na żyzne stanowiska po łubinie, wykorzystując azot do budowy gęstych i wyrównanych kłosów. Pszenica jara korzysta z dobrego stanu gleby po łubinie, ale wymaga starannego przygotowania stanowiska i odpowiedniego nawożenia uzupełniającego.
Kukurydza po łubinie – korzystne rozwiązanie
Kukurydza, zarówno na ziarno, jak i na kiszonkę, bardzo dobrze plonuje po łubinie. Jej duże zapotrzebowanie na azot jest częściowo pokrywane dzięki pozostałościom organicznym po roślinie strączkowej. Dodatkowo rozluźniona gleba ułatwia rozwój głębokiego systemu korzeniowego kukurydzy. Na glebach słabszych warto jednak rozważyć dodatkowe nawożenie organiczne, aby w pełni wykorzystać potencjał stanowiska.
Rzepak i inne rośliny oleiste
Rzepak ozimy należy do roślin szczególnie wrażliwych na dobór przedplonu. Po łubinie rozwija się dobrze, wykorzystując dostępny azot i korzystając z poprawionej struktury gleby. Trzeba jednak pamiętać, że łubin i rzepak są roślinami należącymi do różnych rodzin, co zmniejsza ryzyko chorób i szkodników, ale nie eliminuje potrzeby przerwy w uprawie roślin kapustnych i strączkowych. Podobnie słonecznik czy soja mogą być uprawiane po łubinie, zwłaszcza w gospodarstwach nastawionych na produkcję roślinną w systemach uproszczonych.
Warzywa wymagające zasobnych gleb
Łubin jako przedplon jest również cenny w ogrodnictwie i produkcji warzywniczej. Marchew, burak ćwikłowy, kapusta czy ziemniak bardzo dobrze reagują na stanowiska po łubinie. W przypadku ziemniaka dochodzi dodatkowy efekt – mniejsze ryzyko występowania parcha zwykłego, ponieważ łubin nie sprzyja rozwojowi tej choroby. W uprawie marchwi i buraka poprawiona struktura gleby oraz wyższa dostępność azotu przekładają się na lepszą jakość korzeni.
Unikanie błędów w płodozmianie
Choć łubin jest świetnym przedplonem, istnieją pewne ograniczenia. Nie zaleca się uprawy innych roślin strączkowych bezpośrednio po łubinie, gdyż mogą się kumulować choroby specyficzne dla tej grupy roślin, takie jak antraknoza czy fuzariozy. Również zbyt częste włączanie łubinu do płodozmianu może prowadzić do spadku żyzności gleby w dłuższej perspektywie, jeśli nie będzie on wsparty nawożeniem organicznym i właściwą rotacją upraw. Optymalna przerwa w uprawie łubinu na tym samym polu wynosi około 4–5 lat.
Efektywne wykorzystanie resztek pożniwnych
Po zbiorze łubinu na polu pozostaje znaczna masa resztek roślinnych – łodyg, liści i korzeni. Ich przyoranie lub pozostawienie w mulczu wzbogaca glebę w materię organiczną i przyczynia się do tworzenia próchnicy. Przyorane resztki rozkładają się stopniowo, uwalniając składniki pokarmowe w kolejnych miesiącach. W gospodarstwach prowadzących uproszczoną uprawę roli warto rozważyć pozostawienie resztek jako mulczu powierzchniowego, co dodatkowo chroni glebę przed erozją i nadmiernym przesuszeniem.
Integracja z nawożeniem i systemem gospodarstwa
Wprowadzając łubin do płodozmianu, warto brać pod uwagę całą strategię nawożenia gospodarstwa. Jego zdolność do wiązania azotu może pozwolić na redukcję dawek nawozów mineralnych w roku następnym, jednak nie należy rezygnować z uzupełniania innych składników – szczególnie fosforu i potasu, które są intensywnie pobierane przez łubin. Odpowiednie bilansowanie nawożenia sprawia, że rośliny uprawiane po nim w pełni wykorzystują potencjał stanowiska.
Łubin w gospodarstwach ekologicznych
W rolnictwie ekologicznym łubin odgrywa wyjątkowo ważną rolę. Brak możliwości stosowania nawozów mineralnych powoduje, że rolnicy muszą bazować na naturalnych źródłach azotu i materii organicznej. Łubin doskonale wpisuje się w tę strategię, będąc zarówno rośliną towarową, jak i zielonym nawozem. Uprawiany na przyoranie potrafi znacząco poprawić żyzność gleby i ograniczyć zachwaszczenie, a jako przedplon pod warzywa czy zboża ekologiczne podnosi stabilność plonowania.
Aby podjąć świadomą decyzję, kiedy nabyć kury nioski, warto najpierw zrozumieć ich naturalny cykl rozwoju. Kurczęta wykluwają się przez cały rok, jednak to, w jakim momencie zostaną wprowadzone do gospodarstwa, bezpośrednio wpływa na tempo ich wzrostu, zdrowie oraz przyszłą wydajność.
Kury osiągają dojrzałość płciową średnio między 18. a 22. tygodniem życia. To właśnie w tym wieku zaczynają regularnie znosić jaja. Kupując ptaki tuż przed okresem nieśności, hodowca zyskuje najwięcej – unika kosztów związanych z odchowem piskląt i od razu korzysta z produkcji jaj.
Wiosna – najkorzystniejszy czas na zakup młodych kurek
Wiosna od lat uchodzi za najlepszy moment na wprowadzenie kurek do gospodarstwa. Związane jest to z kilkoma czynnikami:
Naturalne światło dzienne – dłuższe dni sprzyjają rozwojowi młodych ptaków, które szybciej adaptują się do nowych warunków.
Temperatura – wiosenne ocieplenie zmniejsza ryzyko przeziębień i problemów zdrowotnych.
Dostępność pasz naturalnych – kury mogą korzystać z młodej trawy, chwastów i owadów, co obniża koszty żywienia i wzmacnia odporność.
Kupując kury wiosną, hodowca ma możliwość szybkiego przygotowania stada do pełnej nieśności w okresie letnim i jesiennym, gdy zapotrzebowanie na świeże jaja jest największe.
Zakup kurek jesienią ma również swoje zalety, choć wymaga większej uwagi i nakładów. W tym czasie na rynku dostępne są ptaki młode, odchowane latem, często w bardzo dobrej kondycji. Wprowadzając je jesienią do gospodarstwa, należy jednak pamiętać, że ich rozwój przypadnie na okres zimowy.
To oznacza, że:
konieczne jest zapewnienie dodatkowego ogrzewania kurnika,
należy zadbać o odpowiednie oświetlenie sztuczne, które wyrówna niedobór światła,
koszty żywienia mogą być wyższe, ponieważ zimą brakuje zielonki i naturalnych źródeł białka.
Zaletą zakupu jesiennego jest to, że wiosną kury osiągają pełnię produkcji jaj, co pozwala wejść w sezon ze stadem już doświadczonym i dobrze zaaklimatyzowanym.
Wiek kury przy zakupie – na co zwrócić uwagę?
Decydując się na zakup, należy ocenić, czy lepszym wyborem będą pisklęta, podchowane kurki, czy też młode nioski gotowe do znoszenia jaj.
Pisklęta jednodniowe – najtańsze, ale wymagają intensywnej opieki, specjalistycznego żywienia, ogrzewania i ochrony przed chorobami. To rozwiązanie dobre dla doświadczonych hodowców z zapleczem technicznym.
Kurki podchowane (10–15 tygodni) – droższe od piskląt, ale odporniejsze, samodzielnie pobierają pokarm i łatwiej adaptują się w kurniku.
Młode nioski (17–20 tygodni) – najwygodniejszy wybór, ponieważ już po kilku tygodniach od zakupu zaczynają nieść jaja. Cena jest wyższa, lecz szybki zwrot z inwestycji rekompensuje ten koszt.
Rasy i linie produkcyjne, a sezon zakupu
Nie wszystkie kury nioski reagują tak samo na warunki atmosferyczne. Wybór odpowiedniej rasy czy linii hodowlanej powinien być powiązany z terminem zakupu.
Rasy lekkie, jak Leghorn, dobrze znoszą cieplejsze miesiące i osiągają wysoką wydajność przy niższym zużyciu paszy.
Rasy cięższe, jak Rhode Island Red czy Sussex, są bardziej odporne na chłód, przez co sprawdzają się przy zakupach jesiennych i zimowych.
Linie towarowe (np. Lohmann Brown) charakteryzują się wysoką intensywnością nieśności i są chętnie kupowane niezależnie od pory roku, jednak wymagają precyzyjnie dobranych warunków utrzymania.
Warunki w gospodarstwie, a moment zakupu
Nie można pominąć indywidualnych możliwości gospodarstwa. Nawet najlepsza pora roku nie przyniesie oczekiwanych efektów, jeśli kurnik nie spełnia podstawowych wymogów. Hodowca powinien ocenić, czy:
budynek jest szczelny i dobrze wentylowany,
istnieje możliwość regulacji temperatury i oświetlenia,
dostęp do wybiegu jest bezpieczny i dostosowany do wieku ptaków.
Jeżeli infrastruktura pozwala na całoroczne utrzymanie wysokiego standardu, zakup kurek może być dokonany praktycznie w każdym sezonie.
Czynniki ekonomiczne i dostępność ptaków
Sezon zakupu kurek wiąże się również z ceną i dostępnością. Wiosną, gdy popyt na ptaki jest największy, ceny mogą być wyższe, a niektóre rasy trudniej dostępne. Jesienią natomiast ceny często spadają, a hodowcy oferują większy wybór podchowanych ptaków.
Warto brać pod uwagę także koszty paszy, energii elektrycznej czy ogrzewania w zależności od terminu zakupu. Niejednokrotnie niższa cena kurek w jesieni może zostać zrównoważona wyższymi wydatkami na utrzymanie zimą.
Dlaczego termin zakupu wpływa na przyszłą produkcję jaj?
Kury reagują na długość dnia świetlnego, temperaturę i dostęp do naturalnych składników pokarmowych. Jeśli zostaną zakupione w nieodpowiednim momencie, mogą wolniej wchodzić w nieśność lub osiągnąć niższą wydajność. Z drugiej strony dobrze dobrany czas zakupu pozwala wykorzystać naturalny rytm ptaków i zapewnić stabilną produkcję przez kolejne miesiące.
Kupując kury wiosną, hodowca uzyskuje szybki efekt w postaci świeżych jaj latem i jesienią. Jesienny zakup przygotowuje natomiast stado do intensywnej produkcji w kolejnym sezonie, co jest cenne przy długofalowym planowaniu gospodarstwa.
Wyremontowany ciągnik to nie tylko przyjemność oraz pasja, ale także dobra inwestycja na przyszłość. Fot. F. Michalski
Kiedyś powszechnie używane przez rolników podczas prac polowych, dzisiaj mogą stać się czymś już rzadko spotykanym. Coraz więcej osób decyduje się przywrócić blask zabytkowym ciągnikom i maszynom rolniczym, poświęcając na to wiele czasu i jeszcze więcej pieniędzy.
Czasami bywa trudno
Renowacja zabytkowego ciągnika to niezwykle czasochłonny projekt, na który potrzeba również dość pokaźnej ilości gotówki. Jeżeli decydujemy się na zakup zabytku do remontu lub chcemy przywrócić dawny blask rodzinnej pamiątce, należy być przygotowanym na to, że nie będzie tak łatwo, jak się myślało na początku. Ważne jest, aby wiedzieć co nieco o sprzęcie, który chcemy remontować. Nie tylko znać markę, model oraz rok produkcji, ale również jego pochodzenie, dostępność najważniejszych części oraz ważnych detali. Oczywiście najlepiej jest zrobić renowację kompletną – zarówno od strony mechanicznej, jak i wizualnej – dlatego warto jest posiadać wiedzę oraz umiejętności. Można też zlecić renowację odpowiedniej osobie, która zajmie się najważniejszymi elementami ciągnika.
Ważne jest, aby znaleźć odpowiednią bazę do prac remontowych. Fot. F. Michalski
Do wielu ciągników pochodzących z ubiegłego wieku nie produkuje się już części, dlatego trzeba je naprawiać, dorabiać lub adaptować z innych modeli. Przykładem może być Ursus C-325, którego silnik różni się od późniejszych, montowanych w modelach C-328 oraz C-330. Do tych młodszych części można bez problemu dostać, natomiast do starszego C-325 pozostaje jedynie montaż używanych zestawów lub próba dorobienia ich w specjalistycznych zakładach. Przykładów oczywiście jest znacznie więcej, dlatego warto najpierw sprawdzić dostępność części oraz popytać u innych osób, które posiadają taki ciągnik.
Kilkudziesięcioletni ciągnik może skrywać się pod grubą warstwą brudu. Fot. F. Michalski
W renowacji liczą się detale
Podczas renowacji należy zastanowić się, jak bardzo chcemy się zbliżyć do oryginału. Ciągniki, które obecnie są remontowane, mają niekiedy 50, 60, a nawet i 70 lat, dlatego wiele charakterystycznych części uległo wymianie na nowe. Przykładem są lampy, maski, emblematy, przełączniki czy przyciski. Obecnie takie elementy osiągają bardzo wysokie ceny, przez co remont zabytkowego ciągnika może pochłonąć pokaźną ilość gotówki. Warto więc się zastanowić, czy chcemy i czy stać nas na “remont na oryginał”.
Przykładem wygórowanych cen za części są na przykład lampy do Ursusa C-325 lub C-328. Ceny, jakie osiągają przednie światła na portalach aukcyjnych, sięgają nawet 3000 zł. Kolejny przykład to maska do modelu C-325, która może kosztować 5000–6000 zł w stanie używanym do poprawek blacharskich. Gdy podsumujemy te wszystkie oryginalne detale, okaże się, że na same części potrzeba dziesiątki tysięcy złotych.
Jednym z kosztowniejszych zabytków jest poczciwy Ursus C-45, potocznie nazywany Bombajem. Zakup używanego C-45 to koszt około 80 tysięcy złotych. Natomiast sam remont może pochłonąć znacznie więcej gotówki. Ciągniki te przez lata stały opuszczone w zaroślach lub były wywożone na złom. Natomiast dzisiaj są to jedne z najbardziej poszukiwanych egzemplarzy przez kolekcjonerów.
Podczas renowacji należy zwracać uwagę na detale, które zbliżą ciągnik do jego oryginalnego stanu. Fot. F. Michalski
Czy warto?
Na to pytanie trudno odpowiedzieć. Zależy, czy mówimy tu o kwestii finansowej czy emocjonalnej. Jeżeli chodzi o koszt i czas, jaki trzeba poświęcić na dobrą renowację, to myślę, że nie warto. Natomiast przyjemność, jaką sprawia pięknie odnowiony, zabytkowy ciągnik, którym pracowali kiedyś nasi dziadkowie, zrekompensuje nam te nakłady.
W ciągu ostatnich dziesięciu lat znacznie większa liczba osób zdecydowała się zakup i remont zabytkowego ciągnika, dlatego pozostaje coraz mniej dostępnych oryginalnych części, a ich ceny rosną. Jeżeli posiadamy ciągnik “z jednego kawałka”, czyli wszystkie podzespoły z jednego modelu, dużo łatwiej jest przeprowadzić jego renowację. Natomiast jeżeli ciągnik jest tzw. składakiem, to ciężko będzie przywrócić go do pożądanego stanu.
Poświęcony czas i pieniądze nie zwrócą się, jeżeli zostawimy sprzęt tylko dla siebie. Jednak jeśli będą podziwiać go ludzie na zlotach czy inni miłośnicy zabytkowych ciągników, nie odczujemy tak bardzo tych wszystkich poniesionych wydatków.
Podsumowując, renowacja zabytkowego ciągnika wymaga od właściciela przede wszystkim cierpliwości. Odnowić zabytek nie jest łatwo i wymaga to długich poszukiwań części na portalach ogłoszeniowych bądź bazarach. Ponadto należy przygotować się na dosyć spory wydatek.
– Zapraszam na film, w którym przedstawiam mój zabytkowy ciągnik Ursus C-328 z 1963 roku. Można dowiedzieć się, jaki był koszt prac na poszczególnych etapach oraz na co zwrócić uwagę podczas renowacji zabytkowego ciągnika. – Filip Michalski.
Trwa mocno spóźniona kampania cukrownicza w koncernie Sud Zucker. Buraki wciąż dojrzewają na polach: przybierają na masie i zwiększa się w nich zawartość cukru. Wielu rolników już wykopało korzenie, bo mieli zaplanowane wczesne dostawy do cukrowni. Inni teraz kopią, ale w niektórych miejscach są problemy z odbiorem surowca. I buraki wciąż leżą na polu.
Plantatorzy nie chcą zbyt wcześnie kopać buraków
Tadeusz Stachów firma Landtechnik z Sulęcina:
– Mamy bardzo duże opóźnienia w odbiorze buraków. Przestoje są bardzo długie.
Rolnicy nie za bardzo chcą kopać wcześniej, aczkolwiek niektórzy mają wcześniejsze terminy odstawy. Staramy się pomóc rolnikom i wykopać te buraki w korzystnych warunkach, a także, żeby nie było dużych strat na plonie. Zrobi się problem, jeżeli będzie taka kiepska aura w listopadzie. W zeszłym roku 15-go listopada przyszły mrozy i śnieg i mieliśmy problem ze zbiorem. Nie mieliśmy awarii, bo maszyny są u nas zawsze sprawne, ale kopanie w zimowych warunkach przekłada się później na dalszy odbiór i wtedy są duże straty. Rolnicy liczą na to, że jeszcze może skorzystają, gdy będzie jakaś dopłata.
Buraki leżące na pryzmie tracą na masie
– Dzisiaj aura jest trochę niekorzystna, aczkolwiek tu jest fajna ziemia i fajnie się kopie. Ja wolę wykopać te buraki gdy jest twardo, a te buraki jak mają trochę wilgoci, to inaczej się zachowują, fajnie wpadają do zbiornika i nie gubią się po polu. Odkładamy je na pryzmy, gdzie będą musiały poleżeć. Może cukrownia zrobi ukłon w stronę plantatora i może zabierze te buraki w pierwszej lub drugiej kolejności.
Opóźnienie w odbiorze przekroczyło już trzy tygodnie
Dariusz Klusko rolnik z Pągowa:
– Mamy teraz wyznaczony trzeci termin i dalej nie wiadomo, czy zostanie zrealizowany. Już właściwie podjęliśmy decyzję, że kopiemy mimo tego, że nie wiadomo kiedy będą odebrane. Tu trzeba zasiać pszenicę tak, jak to było zaplanowane. Odbiory miały być 25-go września, a dzisiaj mamy już 10-go października, czyli już mamy ponad 2 tygodnie opóźnienia i jeszcze to potrwa. Podjęliśmy jednak decyzję, że kopiemy pomimo tego, że są ciężkie warunki, bo co chwilę pada deszcz. Miejmy nadzieję, że później będzie lepiej.
Opóźnienia w odbiorze buraków pogarszają nastroje wśród plantatorów
– Nastroje wśród uprawiających zakontraktowane buraki na pewno są kiepskie, bo można powiedzieć, że kiedyś to były z tego pieniądze, a dzisiaj to już jest tylko robota. Na pewno zakontraktujemy na uprawy buraków na przyszły rok. Zastanawiamy się tylko, czy coś nie zmniejszyć. Jesteśmy plantatorami w trzecim pokoleniu, a moje dzieci też chcą je uprawiać, znamy się na tej robocie, uprawialiśmy to już tyle lat i no ciężko zrezygnować. Myślę, że też trzeba do tego podejść w ten sposób, że jak są gorsze nastroje w tym roku, to w przyszłym roku na pewno będzie lepiej. Już tak nieraz bywało, więc bądźmy też optymistami.
Z trzech cukrowni Sued Zucker na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie tylko w jednej są opóźnienia
Józef Walas prezes Związku Plantatorów przy Cukrowni Wrocław:
– Kampania w Sued Zucker się rozpoczęła i idzie w miarę dobrze w dwóch cukrowniach. W Świdnicy i w Cerekwi, natomiast są problemy z odbiorem buraka w cukrowni Strzelin. No i są to duże problemy, bo opóźnienie sięga już ponad trzech tygodni. Najpierw były problemy techniczne, związane z podłączeniem biogazowni. Później wystąpił inny problem, co skutkuje kłopotami i opóźnieniami w odbiorze buraka cukrowego. Rolnicy wykopali buraki i te leżą na pryzmach nieodbierane. To się przeciąga i odbije się później na długości kampanii, która będzie trwała tam może nawet i do lutego, a gdzie miała się faktycznie zakończyć 10 stycznia.
Plantatorzy na tym oczywiście stracą, bo burak mógł rosnąć, zwłaszcza, że taka sytuacja pojawiła się była przy wczesnych odbiorach buraka, które ponad dwa tygodnie leżały na pryzmie, kiedy była wysoka temperatura, słonecznie, więc wysychały tracąc na masie i na wartości.
Ta strona korzysta z plików cookies. Służą do tego, by strona działała prawidłowo a także do analizowania ruchu na stronie, a także, by wyświetlać Ci lepiej dopasowane treści i reklamy. Stosujemy również cookies podmiotów trzecich. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności i cookies.
Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas poruszania się po witrynie. Niektóre z nich są przechowywane w przeglądarce, bo są niezbędne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookie podmiotów trzecich, które pomagają nam analizować i rozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookie oraz pliki stosowane w celach reklamowych będą przechowywane w Twojej przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Masz również możliwość rezygnacji z tych plików cookie. Jednak rezygnacja z niektórych z tych plików cookie może wpłynąć na wygodę przeglądania.
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Analityczne”.
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
To ciasteczko jest stosowane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent, aby udokumentować zgodę użytkownika na ciasteczka z kategorii "Funkcjonalne".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Niezbędne”.
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Inne”.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Wydajnościowe”.
viewed_cookie_policy
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent i służy do przechowywania informacji, czy użytkownik wyraził zgodę na korzystanie z plików cookie. Nie przechowuje żadnych danych osobowych.
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzjący wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
