Co znajdziesz w artykule?
MERCOSUR: Dziś, 9 stycznia 2026 roku, z Brukseli napłynęły fatalne dla europejskiego rolnictwa wieści. Po nagłym zwrocie akcji i zmianie stanowiska przez Włochy, mniejszość blokująca umowę z krajami Mercosur została rozbita. Wszystko wskazuje na to, że już 17 stycznia przewodnicząca Komisji Europejskiej sfinalizuje porozumienie w Paragwaju.
Geopolityczny szach-mat: Jak Włochy otworzyły bramę?
Przez ostatnie lata Polska i Francja budowały front sprzeciwu, argumentując, że otwarcie rynku na tanią żywność z Ameryki Południowej zniszczy unijne gospodarstwa rodzinne. Do zablokowania umowy (wymagającej 35% populacji UE w głosowaniu Rady) brakowało jednak wsparcia jednego dużego państwa.
- Rola Włoch: Rząd w Rzymie, dotychczas sceptyczny, ugiął się pod naciskiem potężnego lobby przemysłowego. W zamian za poparcie umowy, włoskie firmy z sektora maszynowego i luksusowego zyskają bezprecedensowy dostęp do rynków Brazylii i Argentyny. To wyłamanie się Włoch sprawiło, że głos Polski i Francji stał się niewystarczający, by zatrzymać procedurę.
- Motor zmian: Głównym architektem sukcesu są Niemcy, dla których zniesienie 35-procentowych ceł na samochody jest kluczowe dla ratowania własnej gospodarki.
Czytaj również – Protesty rolnicze: Warszawa w uścisku rolników. „Marsz Gwiaździsty” i bitwa o przyszłość wsi
Pułapka „tymczasowości”: Handel ruszy bez zgody parlamentów krajów członkowskich
Najbardziej kontrowersyjnym elementem jest tzw. procedura rozdzielenia (split). Komisja Europejska oddzieliła część handlową od politycznej.
Co to oznacza w praktyce? Część handlowa (cła i kontyngenty) zostanie potraktowana jako wyłączna kompetencja UE. Po podpisaniu umowy 17 stycznia i prawdopodobnym przegłosowaniu jej przez Parlament Europejski wiosną tego roku, wejdzie ona w życie na zasadzie tymczasowej. Tym samym tania wołowina czy drób zaczną napływać do Europy bez konieczności ratyfikacji umowy przez polski Sejm czy parlamenty innych krajów członkowskich. Głos krajowych posłów w tej kwestii został de facto zmarginalizowany.
Rolnictwo na celowniku: Najbardziej zagrożone branże
Umowa przewiduje ogromne, bezcłowe kontyngenty, które uderzą w fundamenty polskiego eksportu rolnego:
| Branża | Skala zagrożenia | Szczegóły |
| Wołowina | Krytyczne | Kontyngent 99 tys. ton. Tanie mięso z pastwisk Brazylii i Argentyny zdusi polską produkcję żywca. |
| Drób | Bardzo wysokie | 180 tys. ton drobiu bez cła. Polska jako lider produkcji w UE straci najwięcej na gwałtownym spadku cen skupu. |
| Cukier | Wysokie | Import 190 tys. ton cukru trzcinowego uderzy w opłacalność uprawy buraka cukrowego. |
| Etanol | Średnie | Zalanie rynku tanim etanolem z kukurydzy zagrozi europejskim gorzelniom i producentom roślin oleistych. |
Kto zyska? Przemysł ponad rolnictwem
Zatwierdzenie umowy to jasny sygnał, że Bruksela poświęca interesy rolników na rzecz korporacji przemysłowych. Na zniesieniu ceł (na 91% towarów z UE) zyska:
- Motoryzacja: Gigantyczne oszczędności dla koncernów samochodowych i ich poddostawców (również z Polski).
- Chemia i Farmacja: Polska jest znaczącym eksporterem leków i kosmetyków – tu bariery wejścia na rynek Ameryki Południowej znikną.
- Maszyny rolnicze: Europejscy producenci (np. ciągników) liczą na ekspansję na rynki krajów Mercosur.
- Produkty Premium: Ochrona nazw takich jak „Prosciutto” czy sery regionalne pozwoli dużym przetwórcom z UE zdominować tamtejszy rynek dóbr luksusowych.
Przeczytaj również – Polska do końca walczy w sprawie warunków umowy z Mercosur
Podsumowanie i kalendarz
- 9 stycznia 2026 (dziś): Ostateczna decyzja ambasadorów w Brukseli (COREPER).
- 17 stycznia 2026: Oficjalne podpisanie umowy podczas szczytu w Paragwaju.
- Połowa 2026: Wejście w życie części handlowej po głosowaniu w Parlamencie Europejskim.
Polskie rolnictwo staje przed największą próbą od czasu wejścia do UE. Walka o równe standardy produkcji (np. zakaz stosowania pestycydów zakazanych w UE przez rolników z Mercosur) przenosi się teraz na poziom egzekwowania tzw. klauzul lustrzanych, o które Polska musiała walczyć do ostatniej chwili.
