Przyszłość finansowania europejskiego rolnictwa staje pod bardzo dużym znakiem pytania, a nadchodzące rokowania budżetowe zapowiadają się jako jedne z najbardziej burzliwych w historii Wspólnoty.
Sześć państw członkowskich Unii Europejskiej – Niemcy, Austria, Dania, Finlandia, Holandia oraz Szwecja – wystąpiło z oficjalnym i zdecydowanym apelem o drastyczne obniżenie nakładów finansowych na Wspólną Politykę Rolną (WPR). Wniosek ten dotyczy perspektywy finansowej na lata 2028–2034 i uderza bezpośrednio w dotychczasowy filar unijnego wsparcia dla gospodarstw rolnych.
Propozycja drastycznych cięć: Z 31% do 15%
Propozycja tak zwanej grupy państw oszczędnych zakłada wręcz rewolucyjne zmniejszenie udziału rolnictwa w ogólnym budżecie Unii Europejskiej. Obecnie wydatki przeznaczane na WPR stanowią około 31% unijnego budżetu (lub około 25%, jeśli wziąć pod uwagę nadzwyczajne środki z funduszu odbudowy NextGenerationEU). Wspomniane sześć krajów domaga się ścięcia tego udziału do zaledwie 15%. Swoje stanowisko uzasadniają faktem, że ich skumulowane wpłaty do unijnej kasy odpowiadają aż za 40% całego budżetu Wspólnoty, co w ich ocenie daje im silny mandat do redefiniowania unijnych priorytetów finansowych.
Nowe priorytety Unii: Bezpieczeństwo, obronność i konkurencyjność
Sygnotariusze apelują, że Unia Europejska stoi dziś w obliczu zupełnie nowych, krytycznych wyzwań geopolitycznych i gospodarczych, które wymagają natychmiastowego przekierowania ogromnych strumieni kapitału. Wśród obszarów wymagających pilnego dofinansowania wymieniane są przede wszystkim wspólne bezpieczeństwo i obronność, podnoszenie konkurencyjności europejskiej gospodarki, efektywne zarządzanie migracją oraz budowanie strategicznej suwerenności UE. W efekcie państwa te dążą do przesunięcia akcentów finansowych z tradycyjnych subsydiów sektorowych na rzecz celów związanych z obronnością i innowacyjnością.
Wyzwania i zagrożenia dla gospodarstw rolnych
Planowana redukcja funduszy rolnych o niemal połowę rodzi uzasadnione obawy o stabilność i opłacalność produkcji rolnej w całej Europie. Dla wielu krajów, w których rolnictwo odgrywa kluczową rolę rynkową i społeczną, tak głęboka redukcja dopłat może oznaczać znaczne pogorszenie warunków gospodarowania, zwłaszcza w obliczu rosnących kosztów energii, paliw czy nawozów. Inicjatywa sześciu państw niewątpliwie otworzy ożywioną debatę między zwolennikami utrzymania dotychczasowego wsparcia dla wsi a zwolennikami nowej hierarchii wydatków unijnych.
Źródło: Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy (IERIGŻ-PIB), Miesięczne syntezy informacji i prognoz rynkowych, Warszawa, październik 2026 r.
