Ceny rzepaku w Polsce wykazują dużą odporność na globalną presję podażową, co wynika z lokalnego deficytu nasion względem ogromnych mocy przerobowych krajowych tłoczni. Rynek znajduje się w kleszczach: z jednej strony polskie zakłady muszą płacić więcej, by surowiec nie wyjechał do Niemiec, z drugiej strony mierzą się z napływem taniego, gotowego oleju z Ukrainy.
Analiza cen zakupu (MRiRW oraz dane rynkowe)
Bieżące (na 15.02.2026) ceny rzepaku raportowane przez zakłady tłuszczowe są stabilne, co odzwierciedla walkę o fizyczny towar niezbędny do utrzymania ciągłości tłoczenia.
- Średnia cena zakupu (MRiRW 15.02.2026): 2 150 zł/t (wzrost o 0,1% tydzień do tygodnia).
- Dynamika roczna: Spadek o 10,5% względem lutego 2025 roku, kiedy cena oscylowała wokół 2 400 zł/t.
- Ceny transakcyjne (Agrolok/Północ-Południe): Dane z okresu 09–20 lutego 2026 pokazują stabilizację cen w przedziale 2 125–2 170 zł/t. Na dzień 20.02.2026 średnia cena w obu regionach Polski ustabilizowała się na poziomie 2 155 zł/t.
Ceny rzepaku na giełdzie MATIF – Parytet vs Realia
Notowania na giełdzie MATIF (kontrakt na Maj 2026) stanowią bazę dla umów handlowych, jednak polska cena fizyczna uwzględnia lokalną specyfikę logistyczną i deficyt surowca.
- Notowania MATIF (Maj 2026): Cena na poziomie 488,75 EUR/t (ok. 2 111 zł/t przy kursie 4,32).
- Relacja rynkowa: Polska cena (2 150 zł/t) utrzymuje premię nad parytetem giełdowym, co wynika z konieczności konkurowania o nasiona z odbiorcami z Niemiec.
Bilans surowcowy i ocena Juliusza Młodeckiego (KZPRiRB)
Juliusz Młodecki, Prezes KZPRiRB, wskazuje, że fundamentem dla cen rzepaku jest trwała luka podażowa:
- Głód surowcowy: Polska potrzebuje ok. 4 mln ton nasion rocznie, przy produkcji własnej na poziomie ok. 3,5 mln ton.
- Luka w UE: Unia Europejska produkuje ok. 19 mln ton przy zapotrzebowaniu rzędu 25 mln ton. Choć Ukraina pozostaje głównym dostawcą nasion do UE, dostawy te spadają na rzecz gotowego oleju, co uderza w rentowność unijnych tłoczni.
- Stan upraw: Prezes Młodecki ocenił kondycję plantacji w połowie lutego 2026 jako zadowalającą, zauważając, że rośliny są w fazie spoczynku, a ewentualne ryzyka pogodowe rynek zacznie wyceniać dopiero na przedwiośniu.
Handel zagraniczny – Niemcy jako główny konkurent
Statystyki eksportu i importu (I–XI 2025) potwierdzają, że polski rynek jest „drenowany” z nasion przez zachodnich sąsiadów.
- Eksport nasion: Polska wyeksportowała 259 646 ton nasion, z czego aż 187 309 ton trafiło do Niemiec.
- Import nasion: Aby łatać deficyt, sprowadzono do kraju 401 606 ton nasion.
- Kluczowi dostawcy: Najwięcej surowca przyjechało z Czech (113 420 t), Niemiec (95 252 t) oraz Rumunii (74 002 t). Co ciekawe, w bilansie pojawił się import z Urugwaju (22 621 t) oraz Kazachstanu (2 184 t).
Podsumowanie: Czy ceny rzepaku są wysokie na tle kosztów produkcji? Przy obecnym poziomie 2 150 zł/t marża rolnika jest pod presją, biorąc pod uwagę koszty energii i nawozów. Jednak z perspektywy tłoczni ceny te są „wysokie”, ponieważ zakłady muszą kupować drogi surowiec w kraju (zakaz importu nasion z Ukrainy), konkurując jednocześnie z tanim olejem ukraińskim płynącym do UE i naszego kraju.
