Co znajdziesz w artykule?
W obliczu niedoboru jajek na rynku amerykańskim, Ambasada USA skierowała zapytanie do Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz (KIPDiP) w sprawie możliwości eksportu jajek z Polski do Stanów Zjednoczonych. Zainteresowanie to wynika z kryzysu, jaki od kilku miesięcy dotyka rynek jaj w USA, gdzie brak tego podstawowego produktu spożywczego stał się poważnym problemem.
Powód kryzysu jajecznego w USA: ptasia grypa
Kłopoty ze zdobyciem jajek w Stanach Zjednoczonych mają swoje korzenie w pandemii ptasiej grypy, która zdziesiątkowała krajowe hodowle kur niosek. Według raportów amerykańskiego Ministerstwa Rolnictwa, w wyniku choroby eutanazji poddano około 30 milionów kur. To dramatycznie zmniejszyło podaż jajek, co doprowadziło do ich braku na półkach sklepowych, a także do znacznego wzrostu cen.
Prośba USA o jajka
Na początku marca 2025 roku media informowały, że USA zwróciły się do polskich i litewskich producentów drobiu z propozycją eksportu jajek. Chodziło o to, by pomóc załatać lukę w podaży tego produktu, która może potrwać jeszcze przez kilka miesięcy, biorąc pod uwagę wciąż nieopanowaną sytuację epidemiczną. W odpowiedzi Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz potwierdziła, że transport jajek do USA jest kosztowny, a dodatkowe komplikacje mogą stanowić różnice w przepisach dotyczących obróbki jaj w obu krajach.
Polska gotowa na eksport produktów przetworzonych
Katarzyna Gawrońska, dyrektor generalna KIPDiP, poinformowała, że Polska byłaby gotowa dostarczyć do USA jajka przetworzone, takie jak proszek jajeczny czy suszone białko. Zgodnie z jej wypowiedzią, takie produkty są w Polsce dostępne w nadmiarze i mogą stanowić odpowiedź na potrzeby rynku amerykańskiego. Jednak nie ma jeszcze odpowiedzi na tę propozycję ze strony Stanów Zjednoczonych.
Jednym z wyzwań dla eksportu jajek do USA jest różnica w metodach obróbki. W Polsce zgodnie z unijnymi przepisami jajka nie są myte ani woskowane, ponieważ naturalna skorupka stanowi barierę ochronną przed zanieczyszczeniami. W USA natomiast jajka przed sprzedażą są myte i woskowane, co może wpłynąć na decyzję amerykańskich konsumentów. Dodatkowo, transport jajek na taką odległość wiąże się z wysokimi kosztami logistycznymi oraz koniecznością zapewnienia odpowiednich warunków przechowywania, co może podnieść cenę eksportu.
Polska jako lider eksportu jajek
Polska od lat jest jednym z większych producentów i eksporterów jajek w Europie. W 2024 roku wyeksportowano z Polski 238,6 tys. ton jajek, co stanowi wzrost o 7,5% w porównaniu do roku poprzedniego. Gawrońska zauważyła, że polskie jaja są konkurencyjne cenowo na rynku europejskim, dzięki dużej skali produkcji, która umożliwia optymalizację kosztów.
Inne kraje borykają się z podobnym problemem
Podobny kryzys jajeczny dotknął również inne kraje, takie jak Francja. Wzrost cen jajek na tamtejszym rynku, który w marcu 2025 roku wynosił ponad 19,60 euro za setkę, jest efektem nie tylko ptasiej grypy, ale również globalnego kryzysu związane z brakiem jajek. Eksperci przewidują, że w okresie Świąt Wielkanocnych może wystąpić „polowanie na jajka” w związku z rosnącym zapotrzebowaniem.