Nawożenie użytków zielonych oraz przewidziane nawozy do zastosowania po pierwszym pokosie łąk lub po pierwszym wypasie można rozpatrywać na wiele sposobów. Poziomy nawożenia i terminy stosowania nawozów są uzależnione od składu gatunkowego użytku, rodzaju stanowiska, zasobności w składniki mineralne i pH gleby. | dr inż. Waldemar Zielewicz, UPP

O końcowym efekcie zastosowanego nawożenia, czy roślina zdąży pobrać składniki pokarmowe z nawozów w fazach krytycznych wzrostu i tak zadecyduje suma i rozkład opadów oraz temperatury w okresie wegetacji. Nawożenie łąk po zbiorze I pokosu ogranicza się najczęściej do podania roślinom kolejnej dawki azotu i potasu.

Nawożenie łąk – druga dawka azotu

Azot jest pierwiastkiem najbardziej plonotwórczym, bardzo ruchliwym i jest szybko wykorzystywany przez rośliny. Jego działanie możenawożenie łąk trwać nawet 8 tygodni, ale zależy to od właściwości gleby oraz jej uwilgotnienia. Składnik ten ma największy wpływ na wielkość plonu, ponieważ przyspiesza wzrost runi i jej tempo odrastania. Odpowiednia dawka azotu poprawia strawność i jakość paszy, zwiększając zawartość białka ogólnego w roślinach, a zmniejsza zawartość włókna. W przypadku użytkowania kośnego wraz z plonem wynosi się znaczne ilości tego składnika. Na łąki zlokalizowane na glebach mineralnych dobrze uwilgotnionych dawkę azotu przy planowanym zbiorze 3 pokosów dzielimy w proporcjach 50:30:20% całej dawki. Na użytkach 2 kośnych azot dzielimy w układzie 60% pod pierwszy i 40% pod drugi odrost. Zapobiega to nadmiernemu gromadzeniu się azotu w roślinach, a także wypłukiwaniu go w głąb profilu glebowego poza zasięg systemu korzeniowego traw.

Użytki zielone – Publikacja specjalna Agro Profil

Nawożenie łąk pod drugi odrost

Należy podkreślić, że nawet na bardzo dobrych stanowiskach wystąpienie suszy może doprowadzić do zahamowania rozwoju traw i roślin motylkowatych na skutek stresu niedoboru wody. Nawożenie azotem pod drugi odrost nie powinno być już tak wysokie jak w przypadku pierwszego. Zaleca się przy dobrych warunkach wilgotnościowych gleby aplikację 50–70 kg N/ha. Pod trzeci odrost stosuje się najczęściej tylko 50 kg N/ha. Jeśli można uzyskać czwarty pokos, wówczas dawka azotu, o ile jest konieczna, nie powinna przekraczać 20–40 kg N/ha. Gdy zależy nam na utrzymaniu dużego udziału roślin motylkowatych w runi, nie powinno się stosować więcej niż 60 kg N/ha na rok. Jeżeli w mieszance znajduje się duży udział koniczyn, azot w dawce 30–40 kg N/ha zaleca się stosować dopiero pod drugi odrost.

Formę azotu dostosuj do stanowiska i fazy

Obok dawek azotu i jego podziału na porcje pod kolejne odrosty, niezwykle ważna jest forma stosowanych nawozów azotowych. Na łąkach wczesnowiosenna dawka azotu powinna być zastosowana w formie szybko działającej, czyli saletrzanej (saletra amonowa). Pod kolejne pokosy na łąkach ekonomiczne jest stosowanie mocznika, jednak możliwość wystąpienia suszy i konieczność szybszego pobrania większej dawki azotu w takich warunkach przemawiają za ponownym stosowaniem szybciej działającej saletry amonowej. Poza nawozami w formie stałej, na użytki zielone pod drugi odrost można stosować roztwór saletrzano-mocznikowy, który zawiera 3 formy azotu: amonową, amidową i azotanową. Taka mieszanina różnych form azotu w jednym nawozie pozwala zabezpieczyć rośliny w ten składnik niezależnie od warunków pogodowych i jest to bardzo ważny argument za jego powszechniejszym stosowaniem. Nawóz ten jest bardziej uniwersalny, ponieważ w okresie zbliżającej się suszy rośliny wykorzystają formę szybciej przyswajalną, natomiast w warunkach dostatecznego zaopatrzenia w wodę rośliny mogą korzystać z formy amidowej o długotrwałym działaniu.

RSM na łąki

Bardzo dobrą propozycją jest RSM®S zawierający 26% N. Ten rodzaj nawozu zawiera azot podobnie jak klasyczny RSM w 3 formach: amonowej (6,6%), amidowej (15,4%) i azotanowej (4%) oraz siarkę w formie siarczanowej (3%). Na podkreślenie zasługuje fakt, że jego działanie również nie jest uzależnione od opadów i wilgotności gleby. Roztwór saletrzano-mocznikowy wykazuje zadowalającą skuteczność przyswajania przez rośliny także w okresach deficytu wody w glebie. W zależności od zasobności siedliska, wydajności użytku zielonego oraz rodzaju stosowanego nawozu
RSM zalecana roczna dawka waha się od 150 do 550 l/ha. Pod drugi i trzeci odrost stosuje się od 50 do160 l/ha.

Czytaj również: Trudny sezon zbioru traw

Potas pomaga podczas suszy

Potas nie jest traktowany jako pierwiastek plonotwórczy. Stosuje się go w celu lepszego wykorzystania przez rośliny azotu i fosforu. Bezpośrednio wpływa na procesy fizjologiczne i gromadzenie przez trawy cukrów rozpuszczalnych, które podnoszą ich wartość energetyczną dla zwierząt i ułatwiają zakiszanie zbieranej masy roślinnej. Pierwiastek ten aktywizuje liczne enzymy i odgrywa ważną rolę w gospodarce wodnej roślin. Optymalna jego ilość pozwala intensywnie pobierać wodę z gleby i silniej wiązać ją w organach asymilacyjnych, co chroni rośliny przed nadmierną transpiracją i skutkami okresowej suszy. Warto o tym pamiętać w obliczu deficytów wody w okresie wegetacji. Potas jest pierwiastkiem dość szybko przemieszczanym, co wynika z jego łatwego wymywania w głąb profilu glebowego.

Nawożenie łąk – potas chętnie pobierany

nawożenie łąkDrugą rzeczą, o której należy pamiętać, to skłonność niektórych gatunków traw do nadmiernego jego pobierania. Z roślinności łąkowej szczególnie kupkówka pospolita bardzo chętnie pobiera ten składnik w ilościach przekraczających jej potrzeby, co może powodować u zwierząt tężyczkę pastwiskową. Wskaźnikiem zbyt dużej ilości potasu w glebie jest pojawienie się w runi takich chwastów, jak rożne gatunki szczawiu i pokrzywa pospolita. Pierwiastek ten wpływa również na wzrost udziału roślin motylkowatych na łąkach.

Dawka powinna wynikać z rzeczywistej zasobności gleby, stąd istnieje potrzeba opierania się na wynikach analizy chemicznej gleby zlecanej Okręgowym Stacjom Chemiczno-Rolniczym. Posiadając wyniki zasobności gleby w ten składnik, możliwe jest zachowanie optymalnej dla zwierząt zawartości K w suchej masie paszy na poziomie 1,7–2,0%.

Potas bardzo ważny dla roślin motylkowych

Większe potrzeby nawożenia potasem występują na glebach organicznych i w przypadku runi z dużym udziałem roślin motylkowatych. Według zaleceń, na łąki należy stosować potas w 2 dawkach: wiosennej i po pierwszym lub drugim pokosie, w ilości po 50–60 K2O kg/ha. Przy większych dawkach potasu w warunkach słabszej zasobności gleb lub intensywniejszego zbioru łąk, całoroczną dawkę należy podzielić na 3 części, nie przekraczając jednorazowo dawki 50 kg K2O/ha. Stosowanie potasu w 3 równych porcjach umożliwia zastosowanie ostatniej dawki razem z jesienną aplikacją fosforu, która będzie hartowała nasze rośliny przed trudnymi warunkami w okresie zimowym.

Rynek jest bogaty w ofertę nawozów zarówno jednoskładnikowych, jak również wieloskładnikowych. Spośród nawozów potasowych dobrym wyborem stosowanym na użytkach zielonych jest Magnesia-Kainit. Jest to surowa sól potasowa zawierająca wartościowy naturalny kizeryt. W swoim składzie zawiera 9% K2O rozpuszczalnego w wodzie, 4% MgO, 35% Na2O, 9% SO3, 47% chlorku. Dzięki odpowiednim proporcjom składników: magnezu i siarki oraz ważnego dla zwierząt sodu jest bardzo skuteczny.

Pełna wersja artykułu ukazała się w magazynie rolniczym Agro Profil 05/2020 – zamów BEZPŁATNY egzemplarz i przeczytaj o nawożeniu azotem, potasem, fosforem oraz dolistnym dokarmianiu łąk. 

 

Prenumerata magazynu Agro Profil

Dopłaty rolno-środowiskowe – nie będzie możliwości wcześniejszego koszenia łąk?